Όσοι έχουν διαβάσει το προφητικό, όσο και επίκαιρο, έργο του Ουμπέρτο Έκο με τίτλο «Το Βήμα του Κάβουρα», ίσως μπορούν να αποκωδικοποιήσουν τις πολιτικές κινήσεις που διαδραματίζονται σήμερα τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και στο εγχώριο σκηνικό της ελληνικής Κεντροαριστεράς. Στο βιβλίο, ο Έκο μιλά για μια κοινωνία που κινείται φαινομενικά προς τα πίσω, όμως στην ουσία αναζητά τρόπους να επιβιώσει και να μην εκτεθεί. Κάτι παρόμοιο μοιάζει να εφαρμόζει και ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος, παρότι αποστασιοποιημένος, φαίνεται να έχει επιλέξει να βαδίσει αργά, πλάγια και αθόρυβα, με έναν τρόπο που δεν τον καθιστά στόχο, αλλά ούτε και απών.
Οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό πολιτικό περιβάλλον στον χώρο της Κεντροαριστεράς, που άλλοτε υπό την ηγεσία Τσίπρα φάνταζε ενιαίος και στιβαρός, ενώ σήμερα παραπέμπει σε αποσύνθεση και απογοήτευση. Η πάλαι ποτέ συμπαγής πολιτική οντότητα μοιάζει πλέον διασπασμένη, κατακερματισμένη και με στελέχη που δρουν χωρίς σαφή πυξίδα. Το ερώτημα που αιωρείται είναι εάν ο Αλέξης Τσίπρας, διαβάζοντας τόσο τις δημοσκοπήσεις όσο και τις αντιδράσεις πρώην συντρόφων του, θα κάνει το καθοριστικό βήμα στο προσκήνιο τώρα ή θα επιλέξει να παραμείνει στο παρασκήνιο έως ότου τον «καλέσει η Ιστορία», όταν και εφόσον η επόμενη εκλογική αναμέτρηση οδηγήσει την Κεντροαριστερά σε αδιέξοδο.
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν τελικά έχει «καεί» ο περίφημος οδικός χάρτης. Μέχρι πρότινος, όσοι παρακολουθούσαν στενά τις κινήσεις Τσίπρα εκτιμούσαν πως υπήρχε ένα οργανωμένο σχέδιο, με καταληκτικό ορίζοντα την άνοιξη του 2026. Ωστόσο, οι τελευταίες πληροφορίες θέλουν τον πρώην πρωθυπουργό να αναστέλλει κάθε κίνηση, δημιουργώντας πάγωμα και στην πολιτική κινητικότητα στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς. Ενδεικτική είναι η διαρροή από το περιβάλλον του στο Action24, η οποία ανέφερε χαρακτηριστικά: «Τα σενάρια όλα που διακινούνται δεν εκπορεύονται από την Αμαλίας. Και από την Αμαλίας συνεχίζουν να διαψεύδουν όλα τα σενάρια αυτά». Αν όντως ισχύει αυτή η δήλωση, τότε πρόκειται για σημαντική μεταβολή στρατηγικής. Διότι μια τέτοια επιλογή σημαίνει ότι ο Τσίπρας προτιμά να αφήσει τον χώρο να καταρρεύσει πολιτικά και μόνο τότε να εμφανιστεί ως ο σωτήρας, τη στιγμή που η σύγκρουση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη θα έχει ήδη κριθεί και τα περιθώρια θα είναι ασφυκτικά.
Στον αντίποδα, υπάρχουν πληροφορίες ότι ο Αλέξης Τσίπρας έχει λάβει στα χέρια του νέες μετρήσεις, οι οποίες υποδεικνύουν πως το εγχείρημα της επιστροφής του δεν συναντά θετική ανταπόκριση στην κοινωνία. Αυτό φαίνεται να τον έχει οδηγήσει σε δεύτερες σκέψεις, καθώς δεν επιθυμεί να έχει την κατάληξη του Γιώργου Παπανδρέου, που προσπάθησε να επιστρέψει αλλά τελικά περιθωριοποιήθηκε. Εάν ισχύουν αυτές οι μετρήσεις, τότε ίσως και το αναπάντεχα υψηλό ποσοστό που καταγράφει σε κάποιες δημοσκοπήσεις το νεοπαγές κόμμα «Δεν Έχω Οξυγόνο», το οποίο ξεπερνά τον ίδιο τον Τσίπρα, να του έχει στερήσει το πολιτικό οξυγόνο για κάθοδο στις κάλπες με αξιώσεις.
Την ίδια στιγμή, το εσωκομματικό θερμόμετρο στον ΣΥΡΙΖΑ έχει χτυπήσει κόκκινο. Η κατάσταση στη Κουμουνδούρου μοιάζει με καζάνι που βράζει, με τους εναπομείναντες να χωρίζονται σε δύο βασικές τάσεις: από τη μία, οι υποστηρικτές της πολιτικής γραμμής Πολάκη-Παππά-Κατσέλη και, από την άλλη, εκείνοι που επιζητούν την άμεση επιστροφή του Τσίπρα, εκτιμώντας πως μόνο έτσι μπορούν να διασωθούν πολιτικά. Τα ίδια αυτά στελέχη είναι και εκείνα που πιέζουν τον νυν πρόεδρο του κόμματος, Σωκράτη Φάμελλο, να χαράξει πιο ξεκάθαρη στάση απέναντι στον πρώην πρωθυπουργό, ζητώντας του να απαντήσει δημοσίως στις φήμες και τα σενάρια περί επιστροφής.
Ο βουλευτής Χανίων, Παύλος Πολάκης, ήταν ο πρώτος που επιχείρησε να βάλει φρένο σε νέα διάσπαση, χρησιμοποιώντας ωστόσο μια έμμεση μομφή προς τον Τσίπρα. Ουσιαστικά προσπάθησε να του χρεώσει την ευθύνη για μια πιθανή νέα κρίση, βασιζόμενος στο συναίσθημα και το πολιτικό φιλότιμο του πρώην ηγέτη. Είναι αποκαλυπτικό το στιγμιότυπο από διάλογο που είχε με ψηφοφόρο του ΣΥΡΙΖΑ σε ανάρτηση, όταν εκείνος είπε ότι χωρίς τον Τσίπρα ο χώρος δεν έχει λόγο ύπαρξης, με τον Πολάκη να απαντά κοφτά: «Ο Τσίπρας χωρίς εμάς τι είναι;».
Ανάλογη ήταν και η στάση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκου Παππά, ο οποίος σε πρόσφατη συνέντευξή του δήλωσε με νόημα: «Ενώ και ο Αλέξης Τσίπρας, όταν μιλάει, και συλλογικά το κόμμα μας και ο ίδιος ο Σωκράτης Φάμελλος μιλούν για την ανάγκη ενότητας, τα σενάρια που παίρνουν και δίνουν μιλούν για διασπάσεις. Θα ήθελα και από αυτή τη θέση να στείλω ένα μήνυμα καθησυχασμού του κόσμου της Αριστεράς και του προοδευτικού κόσμου. Δεν θα γίνουν άλλες διασπάσεις. Θα γίνουν βήματα ενότητας». Την πιο σκληρή στάση, πάντως, κράτησε η Λούκα Κατσέλη, η οποία δήλωσε ότι δεν είναι ψυχίατρος του Τσίπρα, υπονοώντας ότι η στρατηγική του προκαλεί ζημιά στον χώρο, εξυπηρετώντας τελικά μόνο τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Τα στελέχη της Νέας Αριστεράς, μαζί με τον Φάμελλο, καλούνται τώρα να αποδείξουν πως διαθέτουν πολιτικό παλμό και δεν στηρίζονταν αποκλειστικά στην απήχηση του Τσίπρα. Αν τελικά ο πρώην πρωθυπουργός έχει επιλέξει να τους αφήσει μόνους τους να οδηγηθούν στην πολιτική συντριβή και να επανεμφανιστεί μετά, τότε η εξίσωση για την επόμενη ημέρα της Κεντροαριστεράς καθίσταται ακόμα πιο περίπλοκη. Όσο για τους γνωστούς «χρυσούς χορηγούς» του, όπως τους είχε αποκαλέσει κάποτε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ίσως είναι καιρός να επανεξετάσουν από την αρχή τις πολιτικές και οικονομικές τους επενδύσεις στον χώρο, αφού τα δεδομένα μεταβάλλονται διαρκώς και τίποτα δεν προμηνύεται σταθερό στην πολιτική σκακιέρα της ελληνικής Κεντροαριστεράς.
