Τροπολογία για την καταβολή αγροτικών ενισχύσεων σε παραγωγούς που καλλιεργούν εκτάσεις στις οποίες το Δημόσιο εμφανίζεται στο Κτηματολόγιο ως αρχικός ιδιοκτήτης κατατέθηκε χθες στη Βουλή, με πρωτοβουλία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, σε συνεργασία με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά.
Η ρύθμιση επιχειρεί να δώσει λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα που αφορά χιλιάδες αγρότες, οι οποίοι καλλιεργούν εκτάσεις για τις οποίες υπάρχει εμπλοκή λόγω των πρώτων εγγραφών στο Εθνικό Κτηματολόγιο. Μέχρι σήμερα, η εμφάνιση του Δημοσίου ως αρχικού δικαιούχου μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλεισμό από τις αγροτικές επιδοτήσεις, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου οι εκτάσεις καλλιεργούνται επί σειρά ετών από πραγματικούς παραγωγούς.
Τα κριτήρια για την καταβολή των ενισχύσεων
Η τροπολογία προβλέπει συγκεκριμένα και αντικειμενικά κριτήρια για την εφαρμογή της. Σύμφωνα με τη διάταξη, οι ενισχύσεις θα μπορούν να καταβάλλονται για εκτάσεις που έχουν ενταχθεί τουλάχιστον τα τελευταία τρία χρόνια στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου, δηλώνονται στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης και καλλιεργούνται από ενεργούς και πραγματικούς αγρότες.
Παράλληλα, η ρύθμιση έχει αναδρομική εφαρμογή και για τις αιτήσεις πληρωμής που υποβλήθηκαν το 2025, ώστε να καλυφθούν περιπτώσεις παραγωγών που βρέθηκαν αντιμέτωποι με το ίδιο πρόβλημα κατά την προηγούμενη διαδικασία καταβολής ενισχύσεων.
Ο Κωστής Χατζηδάκης, σε δήλωσή του, ανέφερε ότι η διάταξη αντιμετωπίζει με δίκαιο τρόπο ένα πρόβλημα που ταλαιπωρεί χιλιάδες αγρότες, κυρίως στη Θεσσαλία, στη Μακεδονία και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Όπως σημείωσε, πρόκειται για παραγωγούς που καλλιεργούν εκτάσεις οι οποίες τους είχαν παραχωρηθεί με προσωρινά παραχωρητήρια, όμως αποκλείονταν από τις αγροτικές επιδοτήσεις επειδή το Δημόσιο εμφανίζεται στο Κτηματολόγιο ως αρχικός δικαιούχος.
Ποιες εκτάσεις αφορά η ρύθμιση
Η τροπολογία αφορά αγροτεμάχια στα οποία το Δημόσιο εμφανίζεται ως αρχικός δικαιούχος στις πρώτες εγγραφές του Κτηματολογίου. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, ενδεικτικά, εκτάσεις της αγροτικής νομοθεσίας του νόμου 4061/2012, τις οποίες διαχειρίζεται το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Στο πεδίο εφαρμογής εντάσσονται επίσης εποικιστικές εκτάσεις που έχουν παραχωρηθεί με προσωρινό παραχωρητήριο ή μέσα από διαδικασίες αγροτικών διανομών, αναδασμών και αποκατάστασης πληθυσμών, όπως συνέβη σε περιπτώσεις προσφυγικής αποκατάστασης.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης χαρακτήρισε την υπόθεση ακόμη μία περίπτωση γραφειοκρατικής στρέβλωσης που απαιτούσε πρακτική λύση. Συνέδεσε τη νέα διάταξη με τη λογική του νόμου 5293/2026 για ένα κράτος πιο φιλικό προς τον πολίτη, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να στηρίζει τους πραγματικούς παραγωγούς, να κατοχυρώνει το δημόσιο συμφέρον και να αντιμετωπίζει συγκεκριμένα διοικητικά εμπόδια.
Χωρίς μεταβολή στα εμπράγματα δικαιώματα
Η τροπολογία διευκρινίζει ότι η νέα ρύθμιση δεν επηρεάζει τα εμπράγματα δικαιώματα του Δημοσίου ούτε τυχόν δικαιώματα τρίτων. Επίσης, δεν αναγνωρίζει εμπράγματα δικαιώματα στους αγρότες που καλλιεργούν τις εκτάσεις.
Η εφαρμογή της περιορίζεται αποκλειστικά στις ανάγκες καταβολής των ενισχύσεων της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Με αυτόν τον τρόπο, επιχειρείται να αποσυνδεθεί η διαδικασία πληρωμής των παραγωγών από τις εκκρεμότητες που αφορούν την οριστική αποτύπωση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων στο Κτηματολόγιο.
Η ισχύς της ρύθμισης έχει συγκεκριμένο χρονικό όριο, μέχρι την οριστικοποίηση των πρώτων εγγραφών στο Εθνικό Κτηματολόγιο. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αυτής, η εικόνα των εμπράγματων δικαιωμάτων θα έχει πλέον αποτυπωθεί αμετάκλητα.
Υπενθυμίζεται ότι αντίστοιχη ρύθμιση είχε θεσπιστεί το 2023, με νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσω του άρθρου 216 του νόμου 5037/2023. Με εκείνη τη διάταξη αντιμετωπίστηκε το πρόβλημα εκτάσεων που εμφανίζονταν στους δασικούς χάρτες ως εκχερσωμένες δασικές, ενώ στην πράξη καλλιεργούνταν για πολλά χρόνια και ήταν ενταγμένες στο Ο.Σ.Δ.Ε.
