Καταδίκη Θάτσι: Οργή και επεισόδια στην Πρίστινα

Η απόφαση του Ειδικού Δικαστηρίου της Χάγης, το οποίο εξετάζει εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν στο Κόσοβο την περίοδο 1998-1999, προκάλεσε άμεση και έντονη αντίδραση στην Πρίστινα. Το δικαστήριο έκρινε ενόχους για εγκλήματα πολέμου τον πρώην πρόεδρο του Κοσόβου Χάσιμ Θάτσι και άλλους τρεις υψηλόβαθμους πρώην διοικητές του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου (UCK). Η ετυμηγορία, που ανακοινώθηκε σε κλίμα βαρύτητας, οδήγησε σε μαζικές κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας, με πλήθος πολιτών να συγκεντρώνεται σε κεντρικά σημεία της πρωτεύουσας του Κοσόβου.

Χιλιάδες πολίτες, παρακολουθώντας τη μετάδοση της απόφασης σε γιγαντοοθόνη, κατευθύνθηκαν προς την έδρα της EULEX, της αστυνομικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Κόσοβο, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά τους με συνθήματα υπέρ του UCK. Η ένταση κλιμακώθηκε όταν διαδηλωτές προχώρησαν σε ρίψη πετρών και μπουκαλιών εναντίον αστυνομικών δυνάμεων που είχαν αναπτυχθεί περιμετρικά του κτηρίου. Σύμφωνα με αλβανικά μέσα ενημέρωσης του Κοσόβου, σημειώθηκαν μικροσυμπλοκές, ενώ αστυνομικές αρχές προχώρησαν και σε συλλήψεις ατόμων που συμμετείχαν στα επεισόδια.

Οι ποινές και οι αντιδράσεις

Το Ειδικό Δικαστήριο επέβαλε ποινή κάθειρξης 25 ετών στον Χάσιμ Θάτσι, πρώην πρόεδρο του Κοσόβου και ιστορικό ηγέτη του UCK. Την ίδια ποινή έλαβε και ο Γιάκουμπ Κρασνίτσι, πρώην διοικητής του UCK. Οι άλλοι δύο κατηγορούμενοι, Κάντρι Βέσελι και Ρετζέπ Σελίμι, καταδικάστηκαν σε φυλάκιση 18 και 13 ετών αντίστοιχα. Το δικαστήριο απέρριψε την κατηγορία για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, κρίνοντας ότι τα αποδεικτικά στοιχεία δεν επαρκούσαν για την τεκμηρίωση αυτής της κατηγορίας. Η απόφαση αυτή, ωστόσο, δεν μετρίασε την οργή στο Κόσοβο, όπου η κοινή γνώμη αντιμετωπίζει τους καταδικασθέντες ως ήρωες του απελευθερωτικού αγώνα.

Ο πρωθυπουργός του Κοσόβου, Άλμπιν Κούρτι, χαρακτήρισε την απόφαση «απαράδεκτη αδικία», τονίζοντας ότι «αυτή η αδικία θα πρέπει να διορθωθεί με την ανατροπή της ετυμηγορίας στο Εφετείο». Η δήλωσή του αντανακλά την ευρύτερη αντίδραση του πολιτικού κόσμου του Κοσόβου, καθώς όλα τα αλβανικά κόμματα στη χώρα καταδίκασαν ομόφωνα την απόφαση του δικαστηρίου, εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους προς τους καταδικασθέντες και τις οικογένειές τους.

Άμεση ήταν και η αντίδραση του πρωθυπουργού της Αλβανίας, Έντι Ράμα, ο οποίος σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εξέφρασε την αποδοκιμασία του με μία λέξη: «Ντροπή!». Η ανάρτηση του Ράμα προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων και σχολίων, ενισχύοντας το κλίμα καταδίκης της απόφασης σε ολόκληρη την αλβανόφωνη περιοχή.

Από την πλευρά του, το Βελιγράδι δεν έχει προβεί ακόμη σε επίσημη αντίδραση. Ωστόσο, αναμένεται ότι ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, θα σχολιάσει την ετυμηγορία σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου που έχει προγραμματιστεί για σήμερα το απόγευμα. Η σερβική πλευρά, που ιστορικά αντιτίθεται στις ενέργειες του UCK, ενδέχεται να δει την απόφαση ως επιβεβαίωση των θέσεών της, αν και η επίσημη τοποθέτηση αναμένεται με ενδιαφέρον.

Η καταδίκη των πρώην ηγετών του UCK αποτελεί ορόσημο στη δικαστική διερεύνηση των εγκλημάτων πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Το Ειδικό Δικαστήριο, το οποίο λειτουργεί υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και εδρεύει στη Χάγη, έχει αντιμετωπίσει επικρίσεις για την αργή απονομή δικαιοσύνης και την πολιτική φόρτιση των υποθέσεων. Η σημερινή απόφαση αναμένεται να έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στις σχέσεις Κοσόβου-Σερβίας, αλλά και στην ευρύτερη σταθερότητα των Βαλκανίων, καθώς οι αντιδράσεις στην Πρίστινα και την Αλβανία υποδηλώνουν ότι το ζήτημα θα παραμείνει στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας.