Στο επίκεντρο των κυβερνητικών ανακοινώσεων που θα γίνουν κατά τη διάρκεια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης αναμένεται να βρεθεί η σταδιακή μείωση και εν τέλει η πλήρης κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Το συγκεκριμένο μέτρο εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως μια ουσιαστική ένεση ρευστότητας στην αγορά, καθώς η προκαταβολή φόρου αποτελεί εδώ και πολλά έτη μια από τις πλέον δυσβάσταχτες υποχρεώσεις για τον επιχειρηματικό κόσμο. Η υποχρέωση προπληρωμής φόρου για εισοδήματα που δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις και πιέζει ασφυκτικά τα ταμειακά διαθέσιμα των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, οι επιχειρήσεις καλούνται να καταβάλουν το 80% του φόρου εισοδήματος που προκύπτει από τα κέρδη της προηγούμενης χρήσης, ενώ για τις τράπεζες το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 100%. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις, η προκαταβολή διαμορφώνεται στο 55%. Η πληρωμή αυτή πραγματοποιείται ταυτόχρονα με την καταβολή του κύριου φόρου, με αποτέλεσμα η συνολική φορολογική επιβάρυνση να αυξάνεται απότομα, δημιουργώντας έντονες πιέσεις και περιορίζοντας τη δυνατότητα για ομαλή λειτουργία και ανάπτυξη.
Το σχέδιο για τη σταδιακή μείωση
Το βασικό σενάριο που εξετάζεται προβλέπει μια σταδιακή μείωση του ποσοστού της προκαταβολής ανά έτος, με την πορεία της μείωσης να εξαρτάται άμεσα από την εξέλιξη των φορολογικών εσόδων και την υπεραπόδοση του κρατικού Προϋπολογισμού. Η συγκεκριμένη εξαγγελία αναμένεται να αποτελέσει τον κεντρικό πυλώνα της ομιλίας του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, ενώ θα ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πακέτο παρεμβάσεων που σχεδιάζεται για την ενίσχυση της επιχειρηματικής κοινότητας. Στο ίδιο πλαίσιο, εξετάζεται η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, η μείωση φορολογικών συντελεστών, η αναμόρφωση του τεκμαρτού συστήματος φορολόγησης για τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς και η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας, Κυριάκος Πιερρακάκης, ερωτηθείς σχετικά στο συνέδριο του Capital.gr, υπογράμμισε ότι οι επιχειρήσεις αποτελούν διαχρονική προτεραιότητα της κυβέρνησης. Αναφέρθηκε στις ήδη υλοποιηθείσες μειώσεις φόρων και εισφορών, καθώς και στην ψηφιοποίηση του κράτους, η οποία έχει ως τελικό αποδέκτη τις επιχειρήσεις. Διαβεβαίωσε, παράλληλα, ότι θα συνεχιστεί η προσπάθεια αφαίρεσης βαρών, στο βαθμό που το επιτρέπει ο δημοσιονομικός χώρος και η απαραίτητη προτεραιοποίηση για την αντιμετώπιση οξέων κοινωνικών προβλημάτων.
Η ευρωπαϊκή πραγματικότητα
Σε αντίθεση με την ελληνική πρακτική, στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχει ένα ενιαίο και ομοιόμορφο σύστημα προκαταβολής φόρου. Σε πολλές χώρες, ο μηχανισμός αυτός λειτουργεί περισσότερο ως μια σταδιακή καταβολή του φόρου μέσα στη διάρκεια του οικονομικού έτους και όχι ως μια πρόσθετη και βαριά επιβάρυνση που προστίθεται στον φόρο της προηγούμενης χρήσης. Η βασική διαφορά με την Ελλάδα έγκειται στο γεγονός ότι σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες οι προκαταβολές συνδέονται με την εκτιμώμενη ή την τρέχουσα κερδοφορία της επιχείρησης και μπορούν να αναπροσαρμοστούν, αποφεύγοντας έτσι την υπερβολική επιβάρυνση σε περιόδους μειωμένης κερδοφορίας.
Ενδεικτικά, στη Γερμανία οι επιχειρήσεις καταβάλλουν προκαταβολές φόρου σε τριμηνιαίες δόσεις, οι οποίες βασίζονται στην εκτιμώμενη τελική φορολογική υποχρέωση και μπορούν να προσαρμοστούν ανάλογα με τα μεταβαλλόμενα δεδομένα. Στη Γαλλία, ο εταιρικός φόρος καταβάλλεται μέσω τεσσάρων δόσεων κατά τη διάρκεια του οικονομικού έτους. Στην Ιταλία, το σύστημα προβλέπει προκαταβολές που ισούνται με το 100% της καθαρής φορολογικής υποχρέωσης της προηγούμενης περιόδου, καταβαλλόμενες σε δύο δόσεις. Στην Ισπανία, οι επιχειρήσεις καταβάλλουν τρεις προκαταβολές, με δυνατότητα υπολογισμού βάσει της φορολογητέας βάσης των πρώτων μηνών του τρέχοντος έτους. Τέλος, στην Ολλανδία, οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν προσαρμογή της προσωρινής φορολογικής εκτίμησης, ανάλογα με τις προσδοκίες τους για την κερδοφορία τους.
