Κατάρρευση στα θαλάσσια σύνορα της Κρήτης – Πάνω από 1.600 παράνομοι μετανάστες σε 48 ώρες από τη Λιβύη

Ραγδαία και ασφυκτική είναι η κατάσταση στο μεταναστευτικό μέτωπο της Κρήτης, καθώς περισσότερα από 650 άτομα αποβιβάστηκαν μόνο τη Δευτέρα σε διάφορα σημεία του νησιού, ενώ ο συνολικός αριθμός των παράνομων μεταναστών που έχουν φτάσει τα τελευταία 24ωρα ξεπερνά τους 1.600. Η νέα αυτή έξαρση σημειώθηκε λίγες μόλις ώρες μετά την επίσκεψη του Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, στη Βεγγάζη της ανατολικής Λιβύης και τη συνάντησή του με τον στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ, γεγονός που εντείνει τον προβληματισμό για το αν οι επαφές με τις λιβυκές αρχές έχουν ουσιαστικά αποτελέσματα στον περιορισμό των κυκλωμάτων διακίνησης.

Οι αφίξεις συνεχίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, με τις λιμενικές αρχές και τις δυνάμεις της FRONTEX να συμμετέχουν σε διαδοχικές επιχειρήσεις εντοπισμού και διάσωσης. Υπό τον συντονισμό του Ενιαίου Κέντρου Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ), πραγματοποιήθηκαν τουλάχιστον τρεις επιχειρήσεις: στην πρώτη, εντοπίστηκαν και διασώθηκαν περίπου 230 άτομα σε δύο λέμβους νότια της Γαύδου, τα οποία μεταφέρθηκαν στο λιμάνι της Παλαιοχώρας. Στη δεύτερη, άλλοι 259 αλλοδαποί περισυνελέγησαν από τρεις λέμβους νότια της Κρήτης υπό δύσκολες καιρικές συνθήκες 5 μποφόρ και οδηγήθηκαν στο ίδιο λιμάνι. Στην τρίτη επιχείρηση, περίπου 162 μετανάστες διασώθηκαν εκ νέου στην ίδια ευρύτερη θαλάσσια περιοχή και μεταφέρθηκαν στο λιμάνι της Αγίας Γαλήνης.

Ο δήμαρχος Ρεθύμνου, Γιώργος Μαρινάκης, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για την αδυναμία της τοπικής αυτοδιοίκησης να διαχειριστεί τον αυξανόμενο αριθμό μεταναστών. Όπως δήλωσε, η πόλη φιλοξενεί ήδη 480 άτομα, κυρίως στο κέντρο και στο λιμάνι, ενώ δεν υπάρχουν πλέον διαθέσιμοι χώροι για επιπλέον φιλοξενία. Χαρακτήρισε την κατάσταση αφόρητη, λέγοντας πως «γονατίζουμε τις πλατείες μας και την αξιοπρέπειά μας» και πρόσθεσε πως «το μαχαίρι έχει φτάσει στο κόκκαλο». Παρόμοια αγωνία εξέφρασε και η αρμόδια Αντιδήμαρχος Χανίων, Ελένη Ζερβουδάκη, η οποία τόνισε πως ο προσωρινός χώρος φιλοξενίας στην περιοχή πλησιάζει στα όρια της λειτουργικής του δυνατότητας, σημειώνοντας ότι «αν συνεχιστούν οι αφίξεις δεν θα έχουμε πού να τους βάλουμε».

Οι αριθμοί που καταγράφονται το τελευταίο διάστημα προκαλούν έντονο προβληματισμό στις αρχές. Μέχρι και τις 26 Ιουνίου είχαν καταγραφεί περισσότερες από 7.000 αφίξεις παράνομων μεταναστών από τη Λιβύη στην Ελλάδα, και με τους 1.600 που εισήλθαν στη χώρα μόνο τις τελευταίες δύο ημέρες, ο αριθμός πλησιάζει πλέον τις 9.000. Οι επιδόσεις αυτές υπερβαίνουν κατά πολύ τα αντίστοιχα νούμερα των προηγούμενων ετών, καθώς το ίδιο διάστημα το 2024 είχαν φτάσει συνολικά 1.968 άτομα, ενώ για ολόκληρο το 2024 ο αριθμός αυτός ανήλθε σε 5.000, αντιπροσωπεύοντας μόλις το 10% των συνολικών θαλάσσιων αφίξεων στη χώρα.

Η αδυναμία ελέγχου των κυκλωμάτων λαθροδιακίνησης στην ανατολική Λιβύη επιβεβαιώνεται καθημερινά από τη ραγδαία αύξηση των ροών. Οι ελληνικές και ευρωπαϊκές αρχές προσπαθούν να ενισχύσουν τις διπλωματικές τους επαφές με στόχο τον περιορισμό των αναχωρήσεων από τις λιβυκές ακτές. Στο πλαίσιο αυτό, την Κυριακή πραγματοποιήθηκε συνάντηση του Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, με τον στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ στη Βεγγάζη, στο πλαίσιο ενίσχυσης της διμερούς συνεργασίας για το μεταναστευτικό. Η ελληνική αποστολή συνεχίζεται την Τρίτη, με τον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνο Πλεύρη, να μεταβαίνει στη Λιβύη, συνοδεύοντας τον Ευρωπαίο Επίτροπο Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων, Μάγκνους Μπρούνερ. Στην αποστολή συμμετέχουν επίσης οι υπουργοί Εσωτερικών της Ιταλίας και της Μάλτας.

Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, ο Θάνος Πλεύρης μεταβαίνει στη Λιβύη με σκοπό την αναζήτηση ουσιαστικής συνεργασίας με τις τοπικές αρχές για την αποτροπή νέων αναχωρήσεων μεταναστών. Όπως επισημαίνεται, το υπουργείο δεν έχει αρμοδιότητα για τη σύλληψη ή μεταγωγή των μεταναστών που εισέρχονται παράνομα στη χώρα, αλλά αναλαμβάνει τη διαχείριση από το σημείο καταγραφής και ταυτοποίησης στις δομές φιλοξενίας.

Η πίεση στις τοπικές κοινωνίες της Κρήτης και η ένταση στα θαλάσσια σύνορα αναδεικνύουν τη δυσκολία αντιμετώπισης του φαινομένου, ενώ οι αριθμοί συνεχίζουν να ανεβαίνουν και τα περιθώρια αντίδρασης να στενεύουν.