Κατασκευή «μοναχικών δολοφόνων»: Μια δοκιμασμένη τεχνική που αντέχει στο χρόνο

Η “κατασκευή μοναχικών λύκων” (ή αλλιώς “monochrome wolves” ή “lone wolves”) αναφέρεται σε μια τακτική ή στρατηγική που συνδέεται με τη διαμόρφωση και υποκίνηση ατόμων ή ομάδων να διαπράξουν επιθέσεις ανεξάρτητα από οργανώσεις, συχνά υπό την καθοδήγηση ιδεολογικών ή θρησκευτικών ρευμάτων ή εξτρεμιστικών στοιχείων. Ο όρος “μοναχικός λύκος” χρησιμοποιείται κυρίως για να περιγράψει άτομα που δρουν αυτόνομα και δεν ανήκουν σε παραδοσιακές τρομοκρατικές οργανώσεις ή ομάδες, αλλά ενδέχεται να έχουν επηρεαστεί ή εμπνευστεί από αυτές.

Η έννοια αυτή είναι πιο κοινή στα πλαίσια της διεθνούς τρομοκρατίας, και ιδιαίτερα όταν αναφέρεται στην τζιχαντιστική τρομοκρατία και το Ισλαμικό Κράτος, το οποίο έχει προσπαθήσει να ενθαρρύνει τον λεγόμενο “μοναχικό λύκο” να διαπράξει επιθέσεις σε όλο τον κόσμο.

Οι επιθέσεις των «μοναχικών λύκων» δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, αλλά η έννοια αυτή έχει γίνει πιο διαδεδομένη στις τελευταίες δεκαετίες, ιδίως μετά την επικράτηση του διεθνούς τρομοκρατικού φαινομένου, όπως το Ισλαμικό Κράτος (ISIS) και η αλ-Κάιντα. Πριν από αυτές τις οργανώσεις, υπήρξαν επιθέσεις που χαρακτηρίζονταν από την έλλειψη οργανωμένου δικτύου ή υποστήριξης, όπως αυτή του Lee Harvey Oswald (πυροβολισμός του Κένεντι), που θεωρείται από πολλούς το αρχικό πρότυπο του “μοναχικού λύκου”.

Στην εποχή μας, οι τρομοκρατικές οργανώσεις, ιδίως το Ισλαμικό Κράτος (ISIS), χρησιμοποίησαν τη στρατηγική του «μοναχικού λύκου» για να ενθαρρύνουν μεμονωμένα άτομα να αναλάβουν επιθέσεις σε περιοχές όπου οι οργανώσεις δεν έχουν φυσική παρουσία. Το Ισλαμικό Κράτος, με την ενθάρρυνση των “μοναχικών λύκων”, επιδιώκει να προκαλέσει τρόμο και να εμπλέξει τους πολίτες σε μια μορφή τζιχαντιστικού πολέμου, ακόμη και αν δεν υπάρχει φυσική επαφή με τους ηγέτες της οργάνωσης.

Το φαινόμενο των «μοναχικών λύκων» έχει συσχετιστεί με την «ευκολία» της πρόσβασης σε όπλα και εκρηκτικά, τη χρήση κοινωνικών μέσων για να επηρεάσουν ή να ενθαρρύνουν άτομα, και την ευχέρεια του ατόμου να δράσει ανεξάρτητα, χωρίς την ανάγκη για εξωτερική βοήθεια ή δίκτυα υποστήριξης.

Τεχνικές χησιμοποιούμενες για την “κατασκευή” των Μοναχικών Λύκων

1. Προπαγάνδα και Ιδεολογική Κατήχηση:
   • Το Ισλαμικό Κράτος και άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις συχνά χρησιμοποιούν το διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα για να διαδώσουν τη φανατισμένη ιδεολογία τους. Μέσα από αυτά τα κανάλια, ο «μοναχικός λύκος» ενδέχεται να επηρεαστεί ή να πειστεί να ενεργήσει ανεξάρτητα. Ο στόχος είναι να ενθαρρύνουν ατομικές επιθέσεις, χωρίς την ανάγκη για εξωτερική καθοδήγηση ή εκπαίδευση.
   • Ειδικά το ΙΚ έχει αναπτύξει μια στρατηγική προπαγάνδας μέσω του διαδικτύου που καλεί τους υποστηρικτές του σε διάφορα μέρη του κόσμου να δράσουν μόνοι τους, αναλαμβάνοντας επιθέσεις ή διαπράττοντας εγκλήματα εμπνευσμένα από το Ισλάμ και τις πεποιθήσεις του ΙΚ.
2. Εκπαίδευση και Χρήση των Διαδικτυακών Πόρων:
   • Η επόμενη φάση αφορά την εκπαίδευση των «μοναχικών λύκων» μέσω των διαδικτυακών μέσων. Το ΙΚ και άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις παρέχουν συχνά οδηγίες και στρατηγικές για την κατασκευή αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών (IEDs), για την απόκτηση όπλων και τη διεξαγωγή επιθέσεων, ακόμα και σε αστικούς χώρους με τα πιο απλά μέσα.
   • Αυτή η εύκολη πρόσβαση σε οδηγίες και στρατηγικές μέσω του διαδικτύου είναι ένα σημαντικό στοιχείο στη στρατηγική «μοναχικού λύκου», καθιστώντας δυνατή την αυτόνομη δράση των ατόμων χωρίς την ανάγκη για φυσική καθοδήγηση ή εκπαίδευση.
3. Δημιουργία Ιδεολογικής Συνείδησης:
   • Ο «μοναχικός λύκος» δεν χρειάζεται να έχει επαφή με τις οργανώσεις για να είναι επικίνδυνος. Η ιδεολογική και θρησκευτική προπαγάνδα μπορεί να έχει δημιουργήσει μια ισχυρή συνείδηση που οδηγεί το άτομο στην πεποίθηση ότι η επιθυμία του να ενεργήσει είναι ένας θεϊκός ή ηθικός στόχος. Στην περίπτωση της τζιχαντιστικής τρομοκρατίας, για παράδειγμα, οι τρομοκράτες ενδέχεται να δρουν υπό την πίεση ή την ενθάρρυνση για να υπερασπιστούν το Ισλάμ ή να εκδικηθούν ενάντια σε αυτούς που θεωρούν εχθρούς της θρησκείας τους.
4. Αυτονομία και Ψυχική Κατάσταση:
   • Το χαρακτηριστικό των «μοναχικών λύκων» είναι ότι, συνήθως, ενεργούν μόνοι τους, χωρίς συντονισμό με άλλους τρομοκράτες ή οργανώσεις. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι ενεργούν ανεξάρτητα από ιδεολογική καθοδήγηση ή εξωτερική επιρροή. Σε πολλές περιπτώσεις, η απομόνωση και η μοναξιά αποτελούν στοιχεία της προσωπικότητάς τους, τα οποία τους καθιστούν πιο ευάλωτους σε ιδεολογικές επιρροές που προέρχονται από το διαδίκτυο ή άλλες πηγές.
   • Στα κοινωνικά δίκτυα, πολλές φορές αυτοί οι «μοναχικοί λύκοι» συνδέονται με άλλες ανώμαλες ομάδες ή ακολουθούν ακραίες προσωπικότητες που ενισχύουν τις πεποιθήσεις τους και τους ενθαρρύνουν να δράσουν.

Τα πρόσφατα περιστατικά στις ΗΠΑ

Πέντε χρόνια προτού ένας άνδρας με ένα φορτηγάκι χτυπήσει πρωτοχρονιάτικα δεκάδες ανθρώπους που διασκέδαζαν στη Νέα Ορλεάνη, μια εμπιστευτική έκθεση ασφαλείας προειδοποιούσε ότι η εμβληματική τουριστική λωρίδα της Bourbon Street ήταν ευάλωτη σε επίθεση «εμβολισμού μέσω οχήματος».

Προφανώς κάποιοι προετοίμαζαν ήδη το έδαφος. Ειδικά σε επιθέσεις στις οποίες εμπλέκονται “μοναχικοί δολοφόνοι”.

Πάρτε παράδειγμα τους Ryan Routh (απόπειρα δολοφονίας Trump), Matthew Livelsberger (έκρηξη του Cybertruck)και Shamsud-Din Jabbar τον τρομοκράτη της Νέας Ορλεάνης.

Και οι 3 “μοναχικοί τρομοκράτες” εντελώς συμπτωματικά είχαν υπηρετήσει στο στρατόπεδο Fort Bragg. Άλλωστε η κατασκευή μοναχικών δολοφόνων αλά Lee Harvey Oswald είναι παλιά δοκιμασμένη τέχνη (και τεχνική) του deep state.

Η έκθεση, που εκπονήθηκε από μια εταιρεία ασφαλείας τον Νοέμβριο του 2019 για το σύλλογο που διαχειρίζεται τη Γαλλική Συνοικία της πόλης, προειδοποιούσε ότι τα κολωνάκια που είχαν σχεδιαστεί για να εμποδίζουν την είσοδο οχημάτων στην οδό Bourbon «δεν φαίνεται να λειτουργούν». Η εταιρεία ασφαλείας από τη Νέα Υόρκη συνέστησε την άμεση επιδιόρθωση των φραγμών και ανέφερε ότι «οι δύο τρόποι τρομοκρατικής επίθεσης που πιθανόν να χρησιμοποιηθούν είναι ο εμβολισμός μέσω οχήματος και οι πυροβολισμοί».

Η επίθεση νωρίς την Τετάρτη, η οποία σκότωσε 14 ανθρώπους και τραυμάτισε δεκάδες άλλους, έχει πλέον αναγκάσει τους αξιωματούχους στη Νέα Ορλεάνη να βρεθούν αντιμέτωποι με το εάν έκαναν αρκετά για να προστατεύσουν ένα από τα πιο διάσημα τουριστικά σημεία της χώρας από μια επίθεση που είχε προβλεφθεί χρόνια νωρίτερα.

Αξιωματούχοι της αστυνομίας τόνισαν ότι η πόλη είχε ξεκινήσει εργασίες για την αντικατάσταση των παλαιών φραγμών τον Νοέμβριο, ενόψει του Super Bowl τον επόμενο μήνα, και ότι οι εργασίες συνεχίζονταν ακόμη την Τετάρτη όταν και σημειώθηκε η επίθεση.

Είπαν επίσης ότι δεν είχαν προβλέψει ότι ο δράστης θα πηδούσε στο πεζοδρόμιο της οδού Bourbon, αποφεύγοντας το περιπολικό της αστυνομίας που ήταν σταθμευμένο εκεί ως μέτρο ασφαλείας.

«Δεν ήταν κάτι που περιμέναμε να λογοδοτήσουμε», είπε ο LeJon Roberts, διοικητής της αστυνομικής περιφέρειας της Γαλλικής Συνοικίας, στη συνέντευξη Τύπου μετά την επίθεση.

Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί ασφαλείας είπαν ότι η Νέα Ορλεάνη άφησε την Bourbon Street επικίνδυνα ευάλωτη. Και υπέδειξαν άλλες πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Νέας Υόρκης και του Σικάγο, που εφάρμοσαν άλλες στρατηγικές προκειμένου να προσπαθήσουν να διασφαλίσουν την ασφάλεια.

«Αυτό δεν πρέπει να αποτελέσει έκπληξη για οποιονδήποτε έχει επιφορτιστεί με την προστασία μιας πυκνής περιοχής με κίνηση πεζών», δήλωσε ο Don Aviv, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ασφαλείας Interfor International, η οποία πραγματοποίησε την αξιολόγηση ασφαλείας του 2019. «Η Γαλλική Συνοικία είναι ο τέλειος στόχος».

Η Νέα Ορλεάνη εγκατέστησε για πρώτη φορά τα μεταλλικά της φράγματα ασφαλείας κατά μήκος της οδού Bourbon το 2017, αφού δεκάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν σε τρομοκρατική επίθεση με φορτηγό σε μια παρέλαση για την Ημέρα της Βαστίλης στη Νίκαια της Γαλλίας, ένα χρόνο νωρίτερα.

Αλλά αυτές οι προστατευτικές κολώνες, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για να εμποδίζουν τη σύγκρουση οχημάτων σε κτίρια και πεζούς, μπλοκαρίστηκαν γρήγορα με χάντρες Mardi Gras (διακοσμητικά) και σταμάτησαν να λειτουργούν, δήλωσε ο Rafael Goyeneche, επικεφαλής της ανεξάρτητης Metropolitan Crime Commission της πόλης, μιας ομάδας παρακολούθησης και συμβουλευτικής. «Αντί να τα διορθώσουν, απλώς αγνόησαν το γεγονός», είπε σε συνέντευξή του.

Αφού η Interfor συνέταξε την αξιολόγησή της το 2019, ο σύλλογος διαχείρισης της Γαλλικής Συνοικίας, ο οποίος εποπτεύει την περιοχή, δημοσίευσε μια περίληψη της τον Αύγουστο του 2020, η οποία επικεντρώνεται σε μακροχρόνιες καταγγελίες για φασαρίες και εγκληματικότητα και κάνει μόνο μία αναφορά σε τρομοκρατική απειλή. Οι ανησυχίες για επίθεση μέσω εμβολισμού με χρήση οχήματος και για δυσλειτουργία των κολώνων περιλαμβάνονταν σε ένα εμπιστευτικό τμήμα της έκθεσης που δεν δόθηκε στη δημοσιότητα.

Η Γαλλική Συνοικία έλαβε όντως μέτρα για τη βελτίωση της ασφάλειας, ως απάντηση στην έκθεση της Interfor, συμπεριλαμβανομένης μιας μεγαλύτερης αστυνομικής παρουσίας, δήλωσε ο Christian Pendleton, πρώην πρόεδρος του συλλόγου διαχείρισης της Γαλλικής Συνοικίας. Ο ίδιος είπε ότι η πόλη βρισκόταν στη διαδικασία εγκατάστασης ενός νέου συστήματος ασφαλείας, αλλά ακόμη κι αν αυτό το έργο είχε ολοκληρωθεί εγκαίρως, μπορεί να μην ήταν αρκετό για να αποτρέψει την επίθεση της Τετάρτης. «Οι κακοί άνθρωποι κάνουν κακά πράγματα», είπε ο Pendleton.

Μέχρι το απόγευμα της Πέμπτης, η οδός Bourbon είχε ξανανοίξει με ορατή, αν και όχι έντονη, αστυνομική παρουσία.

Σήμερα, ομάδες αστυνομικών στέκονται σε διασταυρώσεις στους παράδρομους που οδηγούν στην οδό Bourbon, επανδρώνουν αστυνομικά αυτοκίνητα και φορητά μεταλλικά οδοφράγματα της αστυνομίας που εμποδίζουν την πρόσβαση των οχημάτων. Οι πεζοί περνούν μπροστά από τα μπαρ όπου χτύπησε ο δράστης και μια αυτοσχέδια μπάντα πνευστών παίζει μελωδίες.

«Είμαι πολύ έκπληκτη που υπάρχει τόσος κόσμος εδώ έξω», είπε η Mary Pond, μπάρμαν στο Mango Mango Daiquiris. «Είναι σαν να μην έχει συμβεί τίποτα».

Αλλά στην κεντρική αρτηρία που οδηγεί στο Superdome, όπου παιζόταν το Sugar Bowl το απόγευμα της Πέμπτης, αυτοκίνητα της αστυνομίας ήταν παραταγμένα στον δρόμο, εμποδίζοντας τα οχήματα.

Εμπειρογνώμονες ασφαλείας αναγνωρίζουν ότι είναι αδύνατο να προστατευτεί κάθε εκδήλωση σε πεζοδρόμια και δρόμους στην Αμερική από μια επίθεση μέσω οχήματος. Και τα τελευταία χρόνια, δεκάδες πεζοί έχουν σκοτωθεί σε χριστουγεννιάτικες αγορές στη Γερμανία, σε ποδηλατόδρομο στο Μανχάταν, σε αθλητικό κέντρο στην Κίνα και σε άλλες ανάλογες επιθέσεις. Το Ισλαμικό Κράτος, το οποίο ενέπνευσε τον δράστη της Νέας Ορλεάνης, έχει ζητήσει επιθέσεις με οχήματα εναντίον αμάχων.

Σε απάντηση, οι πόλεις έχουν αναπτύξει ανατρεπόμενα φορτηγά και πυροσβεστικά οχήματα για να προστατεύουν τις παρελάσεις, τις διαμαρτυρίες και άλλες δημόσιες συγκεντρώσεις υψηλού προφίλ ή έχουν τοποθετήσει τσιμεντένια εμπόδια από ζέρσεϊ ή προσωρινά πλαστικά φράγματα γεμάτα νερό.

Στο Σικάγο, τα φορτηγά που χρησιμοποιούνται για το αλάτι στους δρόμους είναι στρατηγικά τοποθετημένα για να μπλοκάρουν τα οχήματα. Στους πεζόδρομους έχουν τοποθετηθεί τόσο διακοσμητικά όσο και ατσάλινα κολωνάκια. Στο διάσημο Magnificent Mile της πόλης του Σικάγο, μεγάλες τσιμεντένιες γλάστρες, που ξεχειλίζουν από τουλίπες και άλλα λουλούδια, χρησιμοποιούνται ως μέτρα ασφαλείας κατά των αυτοκινήτων, μια πρακτική που είναι γνωστή ως πρόληψη του εγκλήματος μέσω περιβαλλοντικού σχεδιασμού.

«Θέλουμε να είναι αισθητικά ευχάριστο», δήλωσε την Πέμπτη ο Daniel O’Shea, πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του αστυνομικού τμήματος του Σικάγο. «Προσπαθούμε να παίρνουμε μέτρα που δεν θα μοιάζουν με μέτρα ασφαλείας αλλά στην πραγματικότητα είναι —και καλλωπίζουμε επίσης τη Michigan Avenue».

Στη Νέα Υόρκη, η αστυνομία χρησιμοποιεί τσιμεντόλιθους και αστυνομικά οχήματα κατά τη διάρκεια ειδικών εκδηλώσεων όπως η Παρέλαση της Ημέρας των Ευχαριστιών και εκείνης της Παραμονής της Πρωτοχρονιάς, είπε ο Kenneth Corey, πρώην επικεφαλής του τμήματος. Τα φορτηγά άμμου τοποθετούνται σε μεγαλύτερες οδούς όπως η 42η και η 57η οδός και στις λεωφόρους την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, είπε. Και όποιος έρχεται σε αυτήν την περιοχή περνάει από έναν ανιχνευτή μετάλλων, ανέφερε ο Corey.

Η αστυνομία χρησιμοποιεί επίσης εξοπλισμό ανίχνευσης ακτινοβολίας και σκύλους που μπορούν να μυρίσουν εκρηκτικά, μαζί με χιλιάδες αστυνομικούς, πρόσθεσε. Κατά μήκος της Times Square, υπάρχουν πλέον μόνιμες κολώνες από τότε που ο Bill DeBlasio ανακοίνωσε το 2018, όταν ήταν δήμαρχος, ότι η πόλη θα ξοδέψει 50 εκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή 1.500 κολώνων. Η αστυνομία της Νέας Υόρκης εξελίσσει συνεχώς τα σχέδιά της για την ασφάλεια μετά από επιθέσεις σε άλλες πόλεις, είπε ο Corey. Αλλά «είναι πολύ δύσκολο να προστατευτείς από ένα στυλ επίθεσης “μοναχικού λύκου”», είπε.

Η Ουάσιγκτον, επίσης, προσπάθησε να αναλάβει παρόμοιες δράσεις. Ο δικομματικός νόμος για τις υποδομές του 2021 δημιούργησε ένα ταμείο 25 εκατομμυρίων δολαρίων για τις πόλεις όσον αφορά την εγκατάσταση κολώνων για προστασία από τυχαία περιστατικά αλλά και τρομοκρατικές απειλές. Αλλά το Κογκρέσο απέτυχε να παράσχει πραγματικά τα χρήματα, είπε ο Jake Parker, ανώτερος διευθυντής κυβερνητικών σχέσεων στην Ένωση Βιομηχανίας Ασφαλείας.

Η πόλη Waukesha του Wisconsin αγόρασε κολώνες μετά από επίθεση οχημάτων σε μια χριστουγεννιάτικη παρέλαση το 2021 που σκότωσε έξι ανθρώπους και τραυμάτισε δεκάδες. Αλλά είναι ακριβή η προμήθεια και η συντήρησή τους, είπε ο δήμαρχος Shawn N. Reilly. Από την εποχή της επίθεσης στο Waukesha, οι αξιωματούχοι έχουν συντομεύσει την παρέλαση για να ελαχιστοποιήσουν τους κινδύνους. Η πόλη δεν πραγματοποιεί πλέον την παρέλαση την Κυριακή πριν από την Ημέρα των Ευχαριστιών, μια εβδομάδα κατά την οποία πολλοί αστυνομικοί, πυροσβέστες και άλλοι υπάλληλοι της κατευθύνονται βόρεια για κυνήγι ελαφιών, προκαλώντας έλλειψη εργατικού δυναμικού.

Πλήθη εξακολουθούν να βγαίνουν για παρελάσεις και άλλες εκδηλώσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας καλοκαιρινής υπαίθριας συγκέντρωσης που ονομάζεται Friday Night Live, όπου τα οδοφράγματα που έχουν σχεδιαστεί για να σταματούν τα αυτοκίνητα έχουν δώσει στο κοινό κάποια άνεση και αίσθηση ασφάλειας.

«Εξακολουθώ να πιστεύω ότι οι άνθρωποι θέλουν να είναι μέρος της κοινότητάς τους, να πηγαίνουν σε παρελάσεις, να πηγαίνουν σε εκδηλώσεις, να περνούν καλά», είπε ο Reilly. «Θα βρεθούμε σε πολύ άσχημη θέση εάν το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι δεν θα έχουμε συγκεντρώσεις πολλών ανθρώπων».

Αλλά η επίθεση στη Νέα Ορλεάνη έχει τρομοκρατήσει δημάρχους και αξιωματούχους δημόσιας ασφάλειας σε όλη τη χώρα και μπορεί να τους αναγκάσει να επανεξετάσουν εάν τα σχέδιά τους για την ασφάλεια θα μπορούσαν να σταματήσουν έναν αποφασισμένο εισβολέα οπλισμένο με ένα φορτηγό. «Κάθε κοινότητα», είπε ο δήμαρχος Reilly, «θα επανεξετάσει αυτό που κάνει τώρα».