Κατάσταση έκτακτης ανάγκης στο Μαντούδι: Σεισμικές δονήσεις, ζημιές και ανησυχία για την αντισεισμική θωράκιση
Μαντούδι: Ο δήμος Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Άννας στη Βόρεια Εύβοια έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης μετά από σειρά σεισμικών δονήσεων, με αποκορύφωμα έναν σεισμό 4,5 Ρίχτερ που προκάλεσε ανησυχία όχι μόνο στην περιοχή αλλά και στη Χαλκίδα, καθώς και σε τμήματα της Αττικής. Πολλά κτήρια υπέστησαν ρηγματώσεις και ζημιές, ενώ οι ειδικοί παρακολουθούν στενά την εξέλιξη της σεισμικής ακολουθίας, καλώντας τους κατοίκους σε επαγρύπνηση, ιδιαίτερα για τα παλαιότερα κτίρια.
Η σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή, που περιλαμβάνει το Προκόπι και το Πήλι, εντάθηκε με τον σεισμό των 4,5 Ρίχτερ, ο οποίος έγινε έντονα αισθητός λόγω της γεωλογικής δομής του φλοιού, όπως εξήγησε στην ΕΡΤ ο διευθυντής ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, Θανάσης Γκανάς. «Η περιοχή δείχνει αυξημένη ευαισθησία στη μετάδοση σεισμικών κυμάτων προς την Αττική», τόνισε, σημειώνοντας ότι η αίσθηση του σεισμού στο λεκανοπέδιο οφείλεται στη γεωλογική δομή της περιοχής. Αν και δεν υπάρχει γνωστό μεγάλο ρήγμα ικανό να προκαλέσει σεισμό της τάξης των 6 Ρίχτερ, ο κ. Γκανάς δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο ισχυρότερου σεισμού από το 4,5.
Πολλά κτήρια στην περιοχή παρουσίασαν ρηγματώσεις, ιδιαίτερα παλαιότερες κατασκευές που δεν πληρούν σύγχρονους αντισεισμικούς κανονισμούς. Η κατάσταση οδήγησε τις αρχές να λάβουν μέτρα πολιτικής προστασίας, ενώ οι κάτοικοι καλούνται να αποφεύγουν τη χρήση κτηρίων με εμφανείς ζημιές.
Ο καθηγητής Σεισμολογίας του ΑΠΘ, Κώστας Παπαζάχος, μιλώντας στην ΕΡΤ, εμφανίστηκε καθησυχαστικός, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες μικροσεισμικές ακολουθίες είναι συχνές στον ελληνικό χώρο. Ωστόσο, τόνισε ότι η περιοχή φιλοξενεί ένα γνωστό ενεργό ρήγμα, μήκους τουλάχιστον 10 χιλιομέτρων, που εκτείνεται από το Προκόπι έως το Πήλι και πιθανώς συνεχίζει στη θάλασσα. «Αυτό το ρήγμα έχει τη δυνατότητα να δώσει σεισμούς της τάξης των 5,5 Ρίχτερ ή ελαφρώς ισχυρότερους, αλλά δεν μπορεί να παράγει πολύ μεγάλους σεισμούς», διευκρίνισε.
Ο κ. Παπαζάχος υπενθύμισε ότι η περιοχή έχει ιστορικό σεισμικής δραστηριότητας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον σεισμό των 5,1 Ρίχτερ το 2023 στο ίδιο σημείο. «Η Βόρεια και Κεντρική Εύβοια δεν συνδέεται ιστορικά με πολύ ισχυρούς σεισμούς, ούτε διαθέτει μεγάλα ρήγματα», ανέφερε, εκτιμώντας ότι η τρέχουσα ακολουθία πιθανότατα θα εξελιχθεί φυσιολογικά και ίσως υποχωρήσει εντός της εβδομάδας. Ωστόσο, εξέφρασε επιφύλαξη λόγω της επιμονής της δραστηριότητας και των ζημιών που προκλήθηκαν από σχετικά μικρούς σεισμούς.
Οι ζημιές σε κτήρια αποδίδονται κυρίως στην κακή κατάσταση του κτιριακού αποθέματος της περιοχής. Όπως εξήγησε ο κ. Παπαζάχος, πολλά σπίτια είναι παλιά, χτισμένα χωρίς αντισεισμικούς κανονισμούς, και επομένως ευάλωτα ακόμα και σε μέτριες σεισμικές δονήσεις. «Αυτό είναι ένα χρόνιο πρόβλημα στην ελληνική επαρχία», τόνισε, προσθέτοντας ότι οι ζημιές υποδεικνύουν την ανάγκη για άμεσο έλεγχο των κτηρίων και ενίσχυση της αντισεισμικής θωράκισης.
Ο κ. Παπαζάχος απηύθυνε έκκληση στους κατοίκους να αποφεύγουν τη χρήση κτηρίων που παρουσιάζουν ρωγμές ή άλλα προβλήματα, τουλάχιστον όσο η σεισμική ακολουθία παραμένει ενεργή. «Τα σπίτια με ζημιές πρέπει να ελεγχθούν από ειδικούς πριν χρησιμοποιηθούν ξανά», υπογράμμισε, σημειώνοντας ότι τέτοιες ακολουθίες μπορεί να διαρκέσουν για σημαντικό χρονικό διάστημα. Παράλληλα, κάλεσε τον κόσμο να αποφεύγει απερίσκεπτες ενέργειες και να εμπιστεύεται τα μέτρα πολιτικής προστασίας που έχουν ληφθεί.
Ένα από τα πιο ανησυχητικά σημεία που ανέδειξε ο κ. Παπαζάχος είναι η τάση της ελληνικής κοινωνίας να αντιμετωπίζει τους σεισμούς ως κάτι «εκπληκτικό» ή «ασυνήθιστο», παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι μια από τις πλέον σεισμογενείς χώρες της Ευρώπης, με το 60% της ευρωπαϊκής σεισμικότητας. «Κάθε χρόνο έχουμε τουλάχιστον έναν σεισμό 6,3 Ρίχτερ ή μεγαλύτερο, και ρήγματα 10-15 χιλιομέτρων υπάρχουν παντού», τόνισε. Αυτή η νοοτροπία, κατά τον ίδιο, εμποδίζει την ουσιαστική προετοιμασία για σεισμικά φαινόμενα.
Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι η καλύτερη «ομπρέλα» έναντι των σεισμών είναι οι σύγχρονες, αντισεισμικές κατασκευές. «Ένα καλοχτισμένο κτήριο μπορεί να αντέξει ακόμα και ισχυρούς σεισμούς χωρίς σοβαρά προβλήματα», ανέφερε, καλώντας την πολιτεία και τους πολίτες να επενδύσουν στην αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος. Η έλλειψη τέτοιων κατασκευών, ιδιαίτερα στην επαρχία, καθιστά περιοχές όπως το Μαντούδι ευάλωτες ακόμα και σε μέτριους σεισμούς.
Ο κ. Παπαζάχος ξεκαθάρισε ότι η βραχυπρόθεσμη πρόγνωση σεισμών παραμένει ανέφικτη με τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα. «Δεν μπορούμε να προβλέψουμε πότε και πού θα γίνει ο επόμενος σεισμός», είπε, προσθέτοντας ότι η εστίαση πρέπει να είναι στην πρόληψη και την ετοιμότητα. Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία του για την έλλειψη ευαισθητοποίησης σχετικά με τη σεισμική φύση της Ελλάδας, η οποία θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένη δεδομένης της γεωλογικής της δομής.
Η σεισμική ακολουθία στο Μαντούδι έχει αναδείξει για άλλη μια φορά τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στη διαχείριση του σεισμικού κινδύνου. Ενώ οι ειδικοί παραμένουν συγκρατημένα αισιόδοξοι ότι η τρέχουσα δραστηριότητα δεν θα κλιμακωθεί σε κάτι πιο σοβαρό, η κατάσταση υπογραμμίζει την ανάγκη για:
Άμεσο έλεγχο και επισκευή των πληγέντων κτηρίων.
Ενίσχυση των αντισεισμικών κανονισμών και αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος.
Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για την αντιμετώπιση σεισμών ως φυσιολογικού φαινομένου.
Συνεχή παρακολούθηση της σεισμικής δραστηριότητας από τις αρμόδιες αρχές.
