Καταστροφή 12 εκατ. βιβλίων από ρωσικά πλήγματα στην Ουκρανία

Η έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς στην Ουκρανία συνοδεύεται από μια άνευ προηγουμένου κρίση, καθώς οι συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές στον εκδοτικό κλάδο και τις υποδομές διανομής βιβλίων. Τα πλήγματα αυτά, που εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική στόχευσης μη στρατιωτικών στόχων, θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο την ομαλή διεξαγωγή της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε ολόκληρη τη χώρα.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν ουκρανικά μέσα ενημέρωσης, ο αριθμός των καταστραφέντων βιβλίων ξεπερνά τα 12 εκατομμύρια, με το μεγαλύτερο μέρος αυτών να αφορά σχολικά εγχειρίδια που προορίζονταν για τις ανάγκες των μαθητών. Ενδεικτική της κατάστασης είναι η καταστροφή μιας μεγάλης εγκατάστασης στα περίχωρα του Κιέβου, η οποία εκείνη τη στιγμή ετοιμαζόταν να αποστείλει περίπου 1,3 εκατομμύρια βιβλία. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σχεδόν στο 10% του συνολικού αποθέματος που απαιτείται για την κάλυψη των αναγκών της χώρας για τη φετινή σχολική περίοδο.

Στοχευμένα πλήγματα σε εκδοτικές επιχειρήσεις

Κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων μηνών, οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις έχουν εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον τουλάχιστον εννέα εκδοτικών οίκων, πολλοί από τους οποίους εξειδικεύονται στην παραγωγή παιδικής λογοτεχνίας και εκπαιδευτικού υλικού. Η επιλογή αυτών των στόχων δεν είναι τυχαία, καθώς εντάσσεται σε μια ευρύτερη μετατόπιση του ρωσικού στρατιωτικού ενδιαφέροντος προς εμπορικές και πολιτικές υποδομές. Αποθήκες διανομής τροφίμων, αποστακτήρια, ταχυδρομικές υπηρεσίες, καταστήματα λιανικής και εμπορικά κέντρα έχουν περιληφθεί στη λίστα των πληγμάτων, προκαλώντας σοβαρές αναταράξεις στην οικονομική ζωή της χώρας.

Η ρωσική πλευρά παρουσιάζει αυτές τις επιθέσεις ως αντίποινα για τις ουκρανικές επιχειρήσεις εναντίον μεγάλων ρωσικών εταιρειών ηλεκτρονικού εμπορίου. Το Κίεβο θεωρεί αυτές τις εταιρείες ως αναπόσπαστο τμήμα της αλυσίδας εφοδιασμού για εξαρτήματα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή drones και στρατιωτικού εξοπλισμού. Ενδεικτική της έκτασης του προβλήματος είναι η δήλωση του Ουκρανού υπουργού Γεωργίας την περασμένη Παρασκευή, σύμφωνα με την οποία οι ρωσικές επιθέσεις έχουν καταστρέψει περίπου το 90% της αλυσίδας εφοδιασμού και των logistics τροφίμων της χώρας.

Το Κίεβο υπό καθεστώς διαρκούς απειλής

Η κατάσταση στην πρωτεύουσα παραμένει εξαιρετικά τεταμένη, με τους κατοίκους να ζουν υπό το καθεστώς διαρκών αεροπορικών συναγερμών. Την περασμένη Πέμπτη, το Κίεβο κατέγραψε τον μεγαλύτερο αριθμό συναγερμών για αεροπορική επιδρομή μέσα σε μία ημέρα από τον Μάρτιο του 2022. Η πόλη παρέμεινε σε κατάσταση συναγερμού για σχεδόν 15 ώρες, με 13 διαφορετικές προειδοποιήσεις και ελάχιστα χρονικά διαστήματα ηρεμίας μεταξύ των επιθέσεων. Από τότε, οι πολίτες περνούν κατά μέσο όρο σχεδόν 12 ώρες την ημέρα υπό την απειλή ρωσικών πληγμάτων.

Αυτή η συνεχής πίεση έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα, επηρεάζοντας ακόμη και τις βασικές μετακινήσεις. Οι γραμμές του μετρό που συνδέουν τις δύο όχθες του ποταμού Δνείπερου διακόπτονται κάθε φορά που ηχούν οι σειρήνες, αναγκάζοντας χιλιάδες πολίτες να καταφεύγουν στους σταθμούς για να προστατευτούν. Ένας κάτοικος του Κιέβου περιέγραψε τη διέλευση του ποταμού ως ένα «τυχερό παιχνίδι», αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι μια διαδρομή επιστροφής από το θέατρο χρειάστηκε τρεις ώρες αντί για μία, εξαιτίας των συνεχών διακοπών. Όπως ανέφερε, ακόμη και τα ψώνια πρέπει να προγραμματίζονται στα σύντομα διαστήματα μεταξύ των συναγερμών, με διαθέσιμο χρόνο που συχνά δεν ξεπερνά τη μία ώρα.

Το ανθρώπινο κόστος και η αγωνία για την εκπαίδευση

Το τίμημα σε ανθρώπινες ζωές είναι ιδιαίτερα βαρύ. Ένα δίχρονο παιδί έχασε τη ζωή του από θραύσματα όταν ένα drone συνετρίβη σε δημόσιο πάρκο στην περιοχή Ομπολόν του Κιέβου, ενώ από την ίδια επίθεση τραυματίστηκαν ένας 71χρονος και ένας έφηβος. Σε μια ξεχωριστή επίθεση στην περιοχή Μπορισπίλ, μια 14χρονη κοπέλα σκοτώθηκε από χτύπημα drone.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι σχολικές μονάδες καλούνται να λειτουργήσουν υπό πρωτοφανείς συνθήκες ασφαλείας. Κατά τη διάρκεια των συναγερμών, τα μαθήματα διακόπτονται και οι μαθητές οδηγούνται στα καταφύγια, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ποιότητα και την ομαλότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Πολλοί γονείς, ανήσυχοι για την ασφάλεια των παιδιών τους, εξετάζουν το ενδεχόμενο να τα μεταφέρουν στη δυτική Ουκρανία ή ακόμη και στο εξωτερικό, εφόσον οι επιθέσεις συνεχιστούν με την ίδια ένταση. Μια μητέρα περιέγραψε την καθημερινότητα ως έναν διαρκή κύκλο φόβου και εξάντλησης, τονίζοντας ότι πέρα από τη διακοπή των μαθημάτων, η οικογένεια αναγκάζεται να μετακινείται στον διάδρομο του σπιτιού κάθε φορά που υπάρχει απειλή, με αποτέλεσμα το παιδί να μην κοιμάται επαρκώς.

Η νέα γενιά ρωσικών drones και η στρατηγική της Μόσχας

Καθοριστικό ρόλο στην ένταση των επιθέσεων διαδραματίζουν τα νέα ρωσικά drones με κινητήρες τζετ. Αυτά τα μοντέλα είναι σημαντικά ταχύτερα από τους προκατόχους τους και έχουν τη δυνατότητα να εξουδετερώνουν μέρος των ουκρανικών συστημάτων αεράμυνας. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε ότι από τα περίπου 1.500 drones που εκτοξεύθηκαν εναντίον της Ουκρανίας από την Πέμπτη έως την Κυριακή της περασμένης εβδομάδας, περίπου 800 ήταν αυτού του τύπου. Ο σύμβουλος του προέδρου για θέματα άμυνας, Σερχίι Μπεσκρέστνοφ, επισημαίνει ότι η χρήση αυτών των drones αυξήθηκε κατά τουλάχιστον 67% μεταξύ Ιουλίου και Αυγούστου.

Η τακτική της Μόσχας περιλαμβάνει τον συνδυασμό αυτών των ταχύτερων drones με επιθετικά μοντέλα τύπου Gerbera και παραπλανητικά drones Parodiya. Στόχος είναι ο κορεσμός της ουκρανικής αεράμυνας και η αύξηση των πιθανοτήτων διείσδυσης προς την πρωτεύουσα. Ο Αντρίι Κοβαλένκο, επικεφαλής του ουκρανικού Κέντρου Καταπολέμησης Παραπληροφόρησης, υποστηρίζει ότι ο απώτερος στόχος της ρωσικής στρατηγικής είναι να «παραλύσει το Κίεβο», εξαντλώντας τόσο τις αμυντικές δυνατότητες όσο και την αντοχή του πληθυσμού.

Η ρωσική ηγεσία έχει ήδη προαναγγείλει την πρόθεσή της να εντείνει τις επιθέσεις εναντίον της ουκρανικής ενεργειακής υποδομής, προειδοποιώντας για νέες «μαζικές επιδρομές». Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι έχει διαμηνύσει ότι η Ουκρανία θα απαντήσει σε κάθε ρωσικό πλήγμα, δίνοντας εντολή στις ένοπλες δυνάμεις να προετοιμαστούν για την εκτόξευση έως και 1.000 drones ημερησίως εναντίον στόχων εντός της ρωσικής επικράτειας.