Καταστροφικές πυρκαγιές στην ΕΕ: 5,4 εκατ. στρέμματα καμένα

Η ευρωπαϊκή ήπειρος βίωσε ένα από τα πιο καταστροφικά καλοκαίρια της τελευταίας εικοσαετίας, με τις δασικές πυρκαγιές να αφήνουν πίσω τους μια απέραντη καμένη γη. Σύμφωνα με τα επίσημα δορυφορικά δεδομένα του Ευρωπαϊκού Συστήματος Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), από τα μέσα Ιουνίου έως και τις αρχές Σεπτεμβρίου, περισσότερα από 5,4 εκατομμύρια στρέμματα έγιναν στάχτη σε ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης. Το μέγεθος αυτό αντιστοιχεί σε μια έκταση σχεδόν εννέα φορές μεγαλύτερη από την ισπανική πρωτεύουσα, τη Μαδρίτη, αποτυπώνοντας ανάγλυφα το μέγεθος της οικολογικής καταστροφής.

Η φετινή αντιπυρική περίοδος χαρακτηρίστηκε από πρωτοφανείς εντάσεις, με το μεγαλύτερο ποσοστό των καταστροφών να σημειώνεται σε ένα σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Ειδικότερα, από τις 18 Ιουνίου έως τις 2 Σεπτεμβρίου, οι πυρκαγιές κατέκαψαν πάνω από το 80% της συνολικής έκτασης που επλήγη από την αρχή του έτους, η οποία ανέρχεται σε περίπου 6,47 εκατομμύρια στρέμματα. Το γεγονός αυτό καθιστά το φετινό καλοκαίρι ιδιαίτερα ανησυχητικό, καθώς οι αριθμοί υπερβαίνουν κατά πολύ τον μέσο όρο των δύο τελευταίων δεκαετιών, αν και παραμένουν κάτω από τα ιστορικά ρεκόρ του 2025 και του 2007, όταν οι καμένες εκτάσεις ξεπέρασαν τα 8 εκατομμύρια στρέμματα.

Ένα καλοκαίρι ρεκόρ και ακραίων φαινομένων

Η ανάλυση των εβδομαδιαίων δεδομένων του EFFIS αποκαλύπτει ότι οι πιο καταστροφικές πυρκαγιές εκδηλώθηκαν κυρίως κατά τον μήνα Ιούλιο, μια χρονική περίοδο που παραδοσιακά δεν συγκεντρώνει τον υψηλότερο αριθμό περιστατικών, καθώς ο Αύγουστος είναι συνήθως ο μήνας αιχμής. Το διάστημα μεταξύ 16 και 22 Ιουλίου ήταν ιδιαίτερα φονικό, με περίπου 1,9 εκατομμύρια στρέμματα να παραδίδονται στις φλόγες, καταγράφοντας ρεκόρ για την αντίστοιχη εβδομάδα τουλάχιστον από το 2006. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τρίτο του συνόλου των καμένων εκτάσεων για ολόκληρο το έτος, υπογραμμίζοντας την πρωτοφανή ένταση των πυρκαγιών σε εκείνο το χρονικό σημείο.

Κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσιμης εβδομάδας, εκδηλώθηκαν τρεις πυρκαγιές ασυνήθιστης κλίμακας, δύο στην Ισπανία και μία στη Γαλλία. Στην ισπανική επαρχία Άβιλα, κοντά στη Μαδρίτη, μια πυρκαγιά που ξέσπασε στις 22 Ιουλίου κατέκαυσε περισσότερα από 420.000 στρέμματα, ενώ την ίδια ημέρα, μια μέγα-πυρκαγιά κοντά στο Μπορντό, στη Ζιρόντ, κατέστρεψε 370.000 στρέμματα δάσους. Τον Αύγουστο, η Ισπανία επλήγη ξανά, με την επαρχία Χουέλβα να μετρά 440.000 καμένα στρέμματα. Συνολικά, τέσσερις από τις δεκαπέντε μεγαλύτερες πυρκαγιές της τελευταίας δεκαετίας σημειώθηκαν φέτος το καλοκαίρι, σύμφωνα με τα στοιχεία του EFFIS.

Ο βορράς δεν γλίτωσε από τις φλόγες

Η καταστροφή δεν περιορίστηκε στη νότια Ευρώπη, όπου οι πυρκαγιές αποτελούν συνηθισμένο φαινόμενο. Η Γαλλία, πριν καν τελειώσει ο Ιούλιος, είχε ήδη καταρρίψει το εθνικό ρεκόρ καμένων εκτάσεων για ολόκληρο το έτος, ένα ρεκόρ που κρατούσε από την αρχή των μετρήσεων. Η Ισπανία, από την πλευρά της, έφτασε κοντά στο δικό της ιστορικό ρεκόρ για την αντίστοιχη περίοδο, ξεπερνώντας το μάλιστα πρόσκαιρα στα μέσα Αυγούστου, πριν ο αριθμός υποχωρήσει ελαφρώς. Ακόμη και χώρες του βορρά, όπως το Βέλγιο, βίωσαν πρωτοφανείς καταστάσεις, με μια πυρκαγιά ιστορικής έκτασης να καταστρέφει δεκάδες εκατομμύρια στρέμματα στο ανατολικό τμήμα της χώρας, σπάζοντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ από το 2006.

Η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ιταλία, όπως συμβαίνει κάθε καλοκαίρι, δοκιμάστηκαν επίσης από πυρκαγιές, αν και η έκταση της καταστροφής ποικίλλει. Τα δεδομένα του EFFIS, τα οποία καταγράφουν πυρκαγιές με ελάχιστη έκταση 300 στρεμμάτων, ενδέχεται να διαφοροποιούνται από τα επίσημα εθνικά στοιχεία λόγω διαφορετικής μεθοδολογίας, ενώ ο τελικός απολογισμός αναμένεται να αναπροσαρμοστεί καθώς θα γίνονται διαθέσιμα νέα δορυφορικά δεδομένα.

Οι επιστήμονες είναι ξεκάθαροι: η ακραία ξηρασία και ο καύσωνας, που εντείνονται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, αποτελούν τους βασικούς παράγοντες που τροφοδότησαν τις καταστροφικές πυρκαγιές αυτού του καλοκαιριού. Η ανάγκη για άμεση και συντονισμένη δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο καθίσταται πλέον επιτακτική, προκειμένου να αντιμετωπιστεί μια κρίση που πλήττει ολοένα και συχνότερα την ήπειρο.