Καύσωνας και χονδρική φέρνουν ακριβότερο ρεύμα

Σε νέα φάση πιέσεων μπαίνει η λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας τον Ιούλιο, καθώς η άνοδος στη χονδρεμπορική αγορά προμηνύει αυξήσεις στα τιμολόγια ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Οι πάροχοι αναμένεται να ανακοινώσουν τις νέες χρεώσεις στα πράσινα τιμολόγια ρεύματος, στα οποία παραμένει ενταγμένο πάνω από το μισό των οικιακών καταναλωτών.

Η εξέλιξη έρχεται μετά από έναν Ιούνιο που έκλεισε ήδη με αυξημένη μέση τιμή στα 92,93 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από 88,98 ευρώ τον Μάιο. Η νέα άνοδος δεν αποτελεί μεμονωμένη διακύμανση, αλλά αποτέλεσμα της έντονης αστάθειας που επιστρέφει στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, την ώρα που ο καύσωνας αυξάνει κατακόρυφα τη ζήτηση.

Η μετατόπιση των υψηλών θερμοκρασιών από την Κεντρική και Δυτική Ευρώπη προς την Ελλάδα δημιουργεί πρόσθετη ανησυχία για την αντοχή του συστήματος ηλεκτροδότησης. Η μαζική χρήση κλιματιστικών αναμένεται να πιέσει το δίκτυο, το οποίο σε αρκετά σημεία παραμένει γηρασμένο και ευάλωτο σε ακραίες καιρικές συνθήκες.

Σε αυτό το περιβάλλον, ο ρόλος του ΑΔΜΗΕ θεωρείται κρίσιμος για τη διατήρηση της ομαλής τροφοδοσίας και την αποφυγή εκτεταμένων διακοπών ρεύματος. Η κυβέρνηση και οι αρμόδιοι φορείς παρακολουθούν την κατάσταση, όμως το ουσιαστικό ερώτημα για τους καταναλωτές είναι αν η νέα πίεση θα μεταφερθεί αυτούσια στους λογαριασμούς.

Άλμα στη χονδρική παρά την κυριαρχία των ΑΠΕ

Οι επιπτώσεις του καύσωνα έχουν ήδη αποτυπωθεί στις τιμές της χονδρικής. Παρά το γεγονός ότι οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας κάλυψαν πάνω από το 53% του ενεργειακού μείγματος, η μέση τιμή στο ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας εκτινάχθηκε κατά 59,2%, φτάνοντας στα 137,72 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από 86,50 ευρώ την προηγούμενη ημέρα.

Η άνοδος αυτή ήρθε μετά από ακόμη μία ισχυρή αύξηση 23,63% τη Δευτέρα, δείχνοντας ότι η αγορά κινείται πλέον σε ζώνη υψηλής μεταβλητότητας. Το πιο ανησυχητικό σημείο εντοπίζεται στις βραδινές ώρες αιχμής, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών μηδενίζεται και το σύστημα στηρίζεται σε ακριβότερες πηγές παραγωγής.

Εκεί ακριβώς οι τιμές εκτοξεύονται, φτάνοντας ακόμη και τα 520 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το φαινόμενο δείχνει το διαρθρωτικό πρόβλημα ενός ενεργειακού μοντέλου που εμφανίζει μεγάλη συμμετοχή των ΑΠΕ μέσα στην ημέρα, αλλά εξακολουθεί να παράγει ακραίες τιμές όταν πέφτει η ηλιακή παραγωγή και αυξάνεται η ζήτηση.

Καθοριστική υπήρξε και η προσωρινή αποσύνδεση της Βουλγαρίας από τη Ρουμανία στις 20:30, κίνηση που επέτρεψε στη βουλγαρική αγορά να συγκρατήσει τη μέση τιμή στα 148,44 ευρώ. Την ίδια ώρα, στη Ρουμανία καταγραφόταν η υψηλότερη τιμή στην Ευρώπη, με μέσο όρο 293,44 ευρώ και μέγιστες τιμές που προσέγγισαν τα 1.000 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η Νοτιοανατολική Ευρώπη ξανά στο κόκκινο

Η εικόνα αυτή επαναφέρει τη βαθιά ανισορροπία στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη. Η Νοτιοανατολική Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τιμές που θυμίζουν τις δύσκολες συνθήκες του καλοκαιριού του 2024, όταν η αυξημένη ζήτηση, οι περιορισμένες διασυνδέσεις και οι περιφερειακές ελλείψεις δημιούργησαν εκρηκτικό μείγμα.

Η ζήτηση λόγω καύσωνα, σε συνδυασμό με το ενεργειακό έλλειμμα της Ουκρανίας, επιβαρύνει συνολικά την περιοχή. Οι τιμές ξεπέρασαν τα 290 ευρώ στην Ουγγαρία, ενώ σε Σερβία και Κροατία κινήθηκαν πάνω από τα 269 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επιβεβαιώνοντας ότι η κρίση δεν περιορίζεται στην ελληνική αγορά.

Οι μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα σε γειτονικές αγορές, όπως η Αυστρία και η Ουγγαρία, αναδεικνύουν τις σοβαρές αδυναμίες των διασυνοριακών ηλεκτρικών δικτύων. Η έλλειψη επαρκών διασυνδέσεων επιτρέπει σε ολόκληρες περιοχές να εγκλωβίζονται σε υψηλές τιμές, ακόμη και όταν σε άλλες αγορές της Ευρώπης το κόστος παραμένει χαμηλότερο.

Η Αθήνα έχει θέσει επανειλημμένα το ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ζητώντας παρεμβάσεις για τις ανεπάρκειες των δικτύων και τις στρεβλώσεις στις περιφερειακές αγορές. Το νέο πακέτο για τα ευρωπαϊκά δίκτυα, που εγκρίθηκε πρόσφατα από το Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, επιχειρεί να απαντήσει σε αυτό το πρόβλημα.

Για τα νοικοκυριά, όμως, η συζήτηση δεν είναι τεχνική. Η αύξηση στη χονδρική αγορά, οι πιέσεις από τον καύσωνα και οι αδυναμίες των δικτύων μεταφράζονται σε ακριβότερους λογαριασμούς. Το ρεύμα παραμένει κρίσιμο πεδίο κοινωνικής πίεσης, με την αγορά να δείχνει ότι κάθε κλιματική ή γεωπολιτική αναταραχή περνά γρήγορα στην τσέπη των καταναλωτών.