Καύσωνας στη Δυτική Ευρώπη: Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα

Η δυτική Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με το τρίτο διαδοχικό κύμα καύσωνα του φετινού καλοκαιριού, το οποίο έχει ήδη προκαλέσει ακραίες θερμοκρασίες σε πολλές περιοχές. Σύμφωνα με τα δεδομένα του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Copernicus, ο Ιούνιος του 2026 καταγράφηκε ως ο θερμότερος Ιούνιος στην ιστορία της δυτικής Ευρώπης, με τη μέση θερμοκρασία να ανέρχεται στους 20,74 βαθμούς Κελσίου. Αυτή η τιμή είναι περίπου τρεις βαθμούς υψηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου αναφοράς 1991-2020, γεγονός που υπογραμμίζει την ένταση του φαινομένου.

Αίτια και γεωγραφική εξάπλωση του καύσωνα

Το κύμα καύσωνα συντηρείται από έναν ισχυρό και επίμονο υποτροπικό αντικυκλώνα, ο οποίος λειτουργεί ως μηχανισμός μεταφοράς πολύ θερμών αερίων μαζών αφρικανικής προέλευσης προς τη δυτική Ευρώπη. Το επίκεντρο αυτής της μεταφοράς εντοπίζεται στην Ιβηρική Χερσόνησο και σε τμήματα της Γαλλίας, ενώ κατά διαστήματα επηρεάζονται και περιοχές της κεντρικής Ευρώπης και της κεντρικής Μεσογείου. Ο αντικυκλώνας παραμένει σταθερός, τροφοδοτώντας συνεχώς την περιοχή με θερμές μάζες, χωρίς σημάδια σημαντικής εξασθένησης.

Στην Ισπανία, οι μέγιστες θερμοκρασίες έφτασαν τοπικά τους 43 με 44 βαθμούς Κελσίου. Ειδικότερα, στη Βαρκελώνη καταγράφηκαν 40,7 βαθμοί Κελσίου, η υψηλότερη θερμοκρασία που έχει σημειωθεί στην πόλη τα τελευταία 112 χρόνια. Στη Γαλλία, αρκετές περιοχές καταγράφουν μέγιστες θερμοκρασίες από 38 έως 41 βαθμούς Κελσίου, ενώ προς την Κυριακή δεν αποκλείεται να προσεγγίσουν ακόμη και τους 42 βαθμούς. Στην Πορτογαλία, οι θερμοκρασίες ξεπερνούν κατά τόπους τους 40 βαθμούς, ενώ ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες καταγράφονται ακόμη και στη Βρετανία.

Πρόγνωση για τις επόμενες ημέρες

Οι πολύ θερμές αέριες μάζες αναμένεται να παραμείνουν πάνω από αυτές τις περιοχές, με μόνο πρόσκαιρες αποκλιμακώσεις. Ο πυρήνας των υψηλότερων θερμοκρασιών θα μετατοπιστεί σταδιακά ανατολικότερα. Από τα μέσα Ιουλίου, και κυρίως μετά τις 17 του μήνα, η μεγαλύτερη ένταση της ζέστης αναμένεται να μεταφερθεί προς την κεντρική Μεσόγειο, ιδιαίτερα στη Σαρδηνία και τη νότια Ιταλία. Εκεί, οι μέγιστες θερμοκρασίες ενδέχεται να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τους 41 με 42 βαθμούς Κελσίου.

Παρά τη μετατόπιση, η ζέστη δεν θα υποχωρήσει από την Ιβηρική Χερσόνησο. Η περιοχή θα συνεχίσει να τροφοδοτείται με νέες εισβολές πολύ θερμών αερίων μαζών από τη Βόρεια Αφρική, διατηρώντας τις θερμοκρασίες σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Αυτό σημαίνει ότι η δυτική Ευρώπη θα παραμείνει σε καθεστώς καύσωνα για αρκετές ακόμη ημέρες.

Επιπτώσεις στην Ελλάδα

Όσον αφορά την Ελλάδα, η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται στην ανατολική περιφέρεια του αντικυκλωνικού πεδίου. Εκεί, τα μελτέμια και οι κατά διαστήματα διεισδύσεις ψυχρότερων αερίων μαζών από τα βορειοανατολικά περιορίζουν μέχρι στιγμής την ανατολικότερη επέκταση της πολύ θερμής αέριας μάζας. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν έχει πληγεί με την ίδια ένταση από το κύμα καύσωνα.

Προς τα μέσα της ερχόμενης εβδομάδας, το ανατολικό άκρο του θερμού πεδίου αναμένεται να επηρεάζει κατά διαστήματα και τη χώρα μας, όχι όμως με την ίδια ένταση που θα έχει στη δυτική και κεντρική Μεσόγειο. Έτσι, η θερμοκρασία τοπικά θα πλησιάσει τους 38 βαθμούς Κελσίου ή και λίγο υψηλότερα στις πιο ευάλωτες περιοχές.

Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως προς το τρίτο δεκαήμερο του Ιουλίου, όταν θα φανεί κατά πόσο οι πολύ θερμές αέριες μάζες θα επηρεάσουν μεγαλύτερο τμήμα της Ελλάδας. Τα προγνωστικά στοιχεία δείχνουν τάση για θερμότερες συνθήκες, ωστόσο η ένταση και η διάρκεια της ζέστης θα εξαρτηθούν από το κατά πόσο οι ψυχρότερες αέριες μάζες από τα βορειοανατολικά θα συνεχίσουν να περιορίζουν την ανατολική επέκταση του αντικυκλώνα προς τη χώρα μας.