Κεντροαριστερά: Ανδρουλάκης και Τσίπρας σε τροχιά κάλπης

Σε τροχιά προεκλογικής προετοιμασίας κινούνται ήδη τα βασικά στρατόπεδα της Κεντροαριστεράς, ανεξαρτήτως του ακριβούς χρόνου των εθνικών εκλογών. Ο Νίκος Ανδρουλάκης και ο Αλέξης Τσίπρας πυκνώνουν τις δημόσιες παρεμβάσεις τους, επιλέγοντας θεματικές που αγγίζουν τον κόσμο της εργασίας, τη νέα γενιά, την ακρίβεια, τη στέγη και τις μετακινήσεις στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Η κοινή διαπίστωση είναι ότι η μάχη για την ηγεμονία στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο έχει ήδη αρχίσει. Τα επιτελεία των δύο πλευρών επιχειρούν να μεταφέρουν την πολιτική αντιπαράθεση από τις κλειστές κομματικές αίθουσες στον δημόσιο χώρο, με πιο άμεσες και διαδραστικές μορφές επικοινωνίας, σε μια προσπάθεια να εμφανιστούν πιο κοντά στην κοινωνία και ειδικά στα νεότερα ακροατήρια.

Η αρχή έγινε στα Λιπάσματα της Δραπετσώνας, όπου το βράδυ της Πέμπτης 11 Ιουνίου ο Νίκος Ανδρουλάκης συμμετείχε σε εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ για τη νέα γενιά. Η επιλογή του χώρου, σε μια λαϊκή περιοχή με ιδιαίτερο κοινωνικό και πολιτικό φορτίο, εντάσσεται στη στρατηγική της Χαριλάου Τρικούπη να ξαναχτίσει σχέση με ακροατήρια που τα προηγούμενα χρόνια κινήθηκαν μακριά από το κόμμα.

Στο ΠΑΣΟΚ γνωρίζουν ότι ο δημοσκοπικός δρόμος παραμένει δύσκολος. Γι’ αυτό επιδιώκουν να αλλάξουν τον τρόπο δημόσιας παρουσίας του προέδρου του κόμματος, εγκαταλείποντας το κλασικό μοντέλο της μονολογικής ομιλίας και υιοθετώντας μορφές διαλόγου. Στην εκδήλωση της Δραπετσώνας, οι συμμετέχοντες κάθισαν σε κυκλική διάταξη γύρω από τον Νίκο Ανδρουλάκη, με τη συζήτηση να εξελίσσεται περισσότερο ως πολιτική ανταλλαγή και λιγότερο ως κομματική συγκέντρωση.

Το ΠΑΣΟΚ κοιτάζει δυτικά

Η εκδήλωση δεν περιορίστηκε στην εικόνα. Στο επίκεντρο μπήκαν ζητήματα που αφορούν τη Generation Z και τις νεότερες ηλικίες, με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ να εξαγγέλλει μέτρο για δωρεάν πρόσβαση στα μέσα μαζικής μεταφοράς για νέους έως 24 ετών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε την πρόταση ως τμήμα μιας ευρύτερης πολιτικής επένδυσης στα δημόσια μέσα μεταφοράς, δεσμευόμενος ότι το ΠΑΣΟΚ θα την εφαρμόσει ως κυβέρνηση. Παράλληλα, επανέφερε στην ατζέντα την τετραήμερη εργασία, πρόγραμμα κοινωνικών κατοικιών για φθηνή και προσιτή στέγη, καθώς και την ανάγκη θεσμικής αποκατάστασης και σεβασμού των δημοκρατικών λειτουργιών.

Την Κυριακή 14 Ιουνίου, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επανήλθε μέσω ανάρτησης στα κοινωνικά δίκτυα, αναδεικνύοντας δύο φράσεις από τη συζήτηση στα Λιπάσματα. Η πρώτη αφορούσε την ανάγκη να μην αφεθεί η δημοκρατία να απαξιωθεί από όσους δεν σέβονται τους θεσμούς. Η δεύτερη αναφερόταν στην αύξηση της παραγωγικότητας όπου εφαρμόστηκε πιλοτικά η τετραήμερη εργασία. Με το μήνυμα ότι «η συζήτηση ξεκινά από εσένα», η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να καλλιεργήσει την εικόνα ενός κόμματος που ακούει πριν μιλήσει.

Η σημερινή παρουσία του Νίκου Ανδρουλάκη στο Ίλιον επιβεβαιώνει ότι το ΠΑΣΟΚ ρίχνει ιδιαίτερο βάρος στις δυτικές συνοικίες της Αθήνας και στις λαϊκές περιοχές. Πρόκειται για ζώνες όπου στις εκλογές του 2023 το κόμμα κατέγραψε χαμηλότερες επιδόσεις από το πανελλαδικό 11,46%, γεγονός που δείχνει το μέγεθος της εκλογικής απόστασης που καλείται να καλύψει.

Η επιλογή αυτή έχει και συμβολική και πρακτική διάσταση. Το ΠΑΣΟΚ γνωρίζει ότι χωρίς ουσιαστική διείσδυση στις εργατικές και λαϊκές συνοικίες δεν μπορεί να διεκδικήσει ρόλο κυρίαρχης δύναμης στον χώρο της Κεντροαριστεράς. Η αναφορά στη νέα γενιά, στη στέγη, στις συγκοινωνίες και στην εργασία δείχνει την προσπάθεια να διαμορφωθεί κοινωνική ατζέντα με απτά μέτρα και όχι μόνο με γενικές πολιτικές διακηρύξεις.

Ο Τσίπρας ξεκινά από την Κοκκινιά

Την ίδια ώρα, ο Αλέξης Τσίπρας επιλέγει ως σημείο εκκίνησης τις λαϊκές συνοικίες της Αθήνας και συγκεκριμένα τη Νίκαια. Το απόγευμα της Δευτέρας 15 Ιουνίου αναμένεται να πραγματοποιήσει την πρώτη του ανοιχτή προεκλογική συγκέντρωση στην ιστορική πλατεία 17ης Αυγούστου, στον χώρο που συνδέεται με το Μπλόκο της Κοκκινιάς.

Ο επικεφαλής της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης δεν θα κινηθεί με το κλασικό σχήμα μιας τυπικής ομιλίας. Σύμφωνα με πηγές του νέου πολιτικού φορέα, η εκδήλωση θα έχει επίσης διαδραστικό χαρακτήρα, με στόχο να σπάσει το στερεότυπο της παθητικής συμμετοχής και να οικοδομηθεί μια νέα σχέση εμπιστοσύνης με τους πολίτες.

Το σύνθημα «τώρα μιλάμε όλοι μαζί» αποτυπώνει την προσπάθεια του Αλέξη Τσίπρα να επανασυνδεθεί με κοινωνικά στρώματα που αποτέλεσαν παλαιότερα το προνομιακό ακροατήριο του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά τα τελευταία χρόνια απομακρύνθηκαν, απογοητεύτηκαν ή μετακινήθηκαν στην αποχή.

Η δομή της εκδήλωσης θυμίζει σε μεγάλο βαθμό το μοντέλο που επέλεξε το ΠΑΣΟΚ στη Δραπετσώνα. Η πλευρά Τσίπρα, ωστόσο, υπενθυμίζει ότι πριν από την ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης είχε προηγηθεί η πρωτοβουλία Unmute Now του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, όπου νέοι και νέες συζήτησαν ανοιχτά για τα ζητήματα που τους απασχολούν, παρουσία του πρώην πρωθυπουργού.

Ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε την πρώτη συνολική εικόνα των προγραμματικών του δεσμεύσεων την Παρασκευή 12 Ιουνίου, κατά την παρουσία του στο OT Forum. Η ακρίβεια, και ειδικά η ενεργειακή, τοποθετήθηκε στην κορυφή της ατζέντας του. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η ΔΕΗ πρέπει να λειτουργεί με τρόπο που να κρατά τον ανταγωνισμό υπέρ του καταναλωτή.

Στο ζήτημα της στέγης, ο επικεφαλής της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης μίλησε για την ανάγκη δημιουργίας δημόσιου φορέα στον οποίο θα περάσουν τα «κόκκινα δάνεια», ώστε να ενισχυθεί η θέση των δανειοληπτών απέναντι στα funds. Παράλληλα, εξήγγειλε δωρεάν μετακινήσεις στα μέσα μαζικής μεταφοράς για όλους τους κατοίκους Αθήνας και Θεσσαλονίκης.

Με σαφή στόχευση στη νέα γενιά, αναφέρθηκε και στην κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων, ενώ έθεσε ζήτημα αυξήσεων στους μισθούς γιατρών, νοσηλευτών και εκπαιδευτικών. Η στρατηγική του κινείται προς τη συγκρότηση ενός κοινωνικού προγράμματος με έμφαση στην καθημερινότητα, στο εισόδημα, στις δημόσιες υπηρεσίες και στην πρόσβαση των νέων σε βασικά αγαθά.

Η αντιπαράθεση Ανδρουλάκη - Τσίπρα δείχνει ότι η Κεντροαριστερά εισέρχεται σε φάση έντονης αναδιάταξης. Οι δύο πλευρές διεκδικούν παρόμοια ακροατήρια, χρησιμοποιούν συγγενή εργαλεία επικοινωνίας και επιλέγουν τα ίδια κοινωνικά πεδία: νέους, εργαζόμενους, λαϊκές συνοικίες, δημόσιες μεταφορές, στέγη και θεσμούς.

Ο κοινός τερματισμός αυτής της πρώτης πολιτικής διαδρομής αναμένεται στη Θεσσαλονίκη και στη ΔΕΘ του φθινοπώρου. Μέχρι τότε, οι δύο αρχηγοί θα μετρήσουν αντοχές, προγράμματα, ακροατήρια και πολιτική απήχηση. Η μάχη δεν αφορά μόνο την επόμενη κάλπη. Αφορά ποιος θα αποκτήσει την πρωτοβουλία κινήσεων στον χώρο της Κεντροαριστεράς και ποιος θα πείσει ότι μπορεί να μετατρέψει την κοινωνική δυσαρέσκεια σε κυβερνητική πρόταση.