Κίνα: Ανάκληση πιστωτικών μονάδων άνθρακα από τη Γερμανία

Οι γερμανικές περιβαλλοντικές αρχές προχώρησαν σε μια δραστική απόφαση, αποσύροντας τις πιστωτικές μονάδες άνθρακα που είχαν εκδοθεί από 30 έργα με έδρα την Κίνα. Τα έργα αυτά είχαν υποστηριχθεί ότι συνέβαλαν στη μείωση της ρύπανσης από την εξόρυξη ορυκτών καυσίμων, ωστόσο οι αρχές τα έκριναν ως "ύποπτα", διαπιστώνοντας ότι είτε υπερεκτίμησαν τον περιβαλλοντικό τους αντίκτυπο είτε ήταν εντελώς πλαστά.

Μεταξύ των εταιρειών που επηρεάζονται από αυτή την εξέλιξη βρίσκεται και ο αμερικανικός ενεργειακός κολοσσός ExxonMobil. Σύμφωνα με έκθεση της Γερμανικής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, ημερομηνίας Ιανουαρίου, την οποία απέκτησε το Bloomberg News μέσω αιτήματος για την ελευθερία της πληροφορίας, η ExxonMobil είχε αγοράσει πιστωτικές μονάδες από ένα από αυτά τα έργα. Η αγορά αυτή πραγματοποιήθηκε μέσω βελγικής θυγατρικής της εταιρείας, η οποία είχε επενδύσει σε ένα έργο που ισχυριζόταν ότι εξοικονομεί σχεδόν 96.000 τόνους διοξειδίου του άνθρακα.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται να προστεθεί σε ένα ευρύτερο σκάνδαλο που αφορά τα πιστοποιητικά μείωσης εκπομπών ανάντη (UER), το οποίο είχε ξεσπάσει για πρώτη φορά το 2024. Η γερμανική κυβέρνηση, μέχρι πρότινος, δεν είχε δημοσιοποιήσει τα ονόματα των εταιρειών που εμπλέκονταν, ωστόσο η έκθεση της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος ρίχνει πλέον φως στην υπόθεση. Τα 30 έργα που ακυρώθηκαν υποστήριζαν ότι εξοικονομούσαν συνολικά 2,1 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στις ετήσιες εκπομπές καυσαερίων 500.000 αυτοκινήτων.

Οι ενεργειακές εταιρείες που είχαν προμηθευτεί αυτές τις πιστωτικές μονάδες για να αντισταθμίσουν τις δικές τους εκπομπές έχουν πλέον λάβει εντολή να καλύψουν το έλλειμμα. Στην περίπτωση της ExxonMobil, με εκτιμώμενη τιμή 44 ευρώ ανά τόνο, το κόστος για την αμερικανική εταιρεία θα μπορούσε να ανέλθει περίπου στα 4,2 εκατομμύρια ευρώ, ήτοι 4,9 εκατομμύρια δολάρια. Εκπρόσωπος της εταιρείας, απαντώντας στο Bloomberg, δήλωσε ότι η ExxonMobil ενεργεί πάντοτε σύμφωνα με όλες τις νομικές απαιτήσεις και ότι γενικά δεν σχολιάζει έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Η εμπλοκή της Vitol και ο ρόλος της Beijing Karbon

Η έκθεση της Γερμανικής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος δεν σταματά στην ExxonMobil. Καταγράφει επίσης ένα έργο που χρηματοδοτήθηκε από την εταιρεία εμπορίας εμπορευμάτων Vitol SA. Το συγκεκριμένο έργο, σύμφωνα με δημόσια έγγραφα, είχε αποσυρθεί ήδη από τον Νοέμβριο του 2024. Εκπρόσωπος της Vitol διευκρίνισε ότι η εταιρεία δεν κατέβαλε χρήματα σε σχέση με το εν λόγω έργο και δεν απέκτησε ποτέ πιστωτικές μονάδες άνθρακα από αυτό.

Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις, καθώς η έκθεση αναφέρεται στον κύριο φορέα ανάπτυξης των "ύποπτων" έργων, την κινεζική εταιρεία συμβούλων Beijing Karbon. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η Beijing Karbon είχε "μέσω εξαπάτησης, δημιουργήσει την εντύπωση ότι επρόκειτο για νόμιμα έργα UER". Η εταιρεία αυτή φέρεται να είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη 45 έργων που η γερμανική υπηρεσία χαρακτήρισε ως "ύποπτα", με το έργο της ExxonMobil να συμπεριλαμβάνεται σε αυτά.

Έρευνα του Bloomberg που είχε δημοσιευθεί τον Μάιο είχε ήδη αποκαλύψει ότι η Γερμανία είναι μία από τουλάχιστον εννέα ευρωπαϊκές χώρες όπου αγοράστηκαν πιστωτικές μονάδες άνθρακα από έργα με παρόμοια ανησυχητικά χαρακτηριστικά. Ορισμένα από αυτά τα έργα δεν φαίνεται να υπήρχαν καν, ενώ άλλα συνδέονταν με τον Robin Wang, έναν πρώην ελεγκτή που μεταπήδησε σε ρόλο υπεύθυνου ανάπτυξης έργων, εργαζόμενος τόσο για την ελεγκτική εταιρεία Verico SCE όσο και για την ίδια την Beijing Karbon.

Το τέλος μιας εποχής για την αγορά UER

Η αγορά UER, η οποία κάποτε θεωρούνταν πρότυπο για προσεκτικά σχεδιασμένες αγορές άνθρακα, βρίσκεται πλέον σε διαδικασία πλήρους τερματισμού. Η διαχείρισή της γινόταν από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ενώ τα επιμέρους έργα επαληθεύονταν από ανεξάρτητες εταιρείες ελέγχου με έδρα τη Γερμανία. Η κατάρρευση της εμπιστοσύνης στο σύστημα, μετά τα εκτεταμένα κρούσματα απάτης, οδήγησε τις αρχές σε αυτή την οριστική απόφαση.

Στο αντίγραφο της έκθεσης που κοινοποιήθηκε στο Bloomberg, τα στοιχεία για 24 από τα 30 ακυρωμένα έργα είχαν διαγραφεί, με το σκεπτικό ότι οι έρευνες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Ωστόσο, για τα έξι έργα που κατονομάζονται ρητά, οι αποφάσεις ανάκλησης των πιστωτικών μονάδων είναι πλέον οριστικές, όπως ανέφερε το γερμανικό υπουργείο Περιβάλλοντος σε ξεχωριστή επιστολή. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια νέα εποχή αυστηρότερου ελέγχου και επισημαίνει τους κινδύνους που ελλοχεύουν στην αγορά αντισταθμίσεων άνθρακα.