Κυπριακό: Εβδομαδιαίες συναντήσεις για την πενταμερή

Με κεντρικό άξονα την προετοιμασία του εδάφους για τη σύγκληση μιας νέας πενταμερούς διάσκεψης, ολοκληρώθηκε η πρώτη απευθείας συνάντηση μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, και του Τουρκοκύπριου ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν. Η συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε στη Λευκωσία και διήρκεσε περίπου τρεις ώρες, ανέδειξε ως βασικό αποτέλεσμα τη δέσμευση για τακτικές, εβδομαδιαίες επαφές μεταξύ των δύο πλευρών, σε μια προσπάθεια να υλοποιηθούν οι προϋποθέσεις που έθεσε ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών μετά το πέρας της συνάντησης, το κλίμα χαρακτηρίστηκε "εποικοδομητικό". Οι δύο ηγέτες είχαν την ευκαιρία να επανεξετάσουν την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε σχέση με την πορεία προς τα εμπρός, όπως αυτή καθορίστηκε από τον κ. Γκουτέρες κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Κύπρο, τον περασμένο μήνα. Η διαδικασία αυτή θεωρείται κρίσιμη για να διατηρηθεί η δυναμική και να αποφευχθεί η στασιμότητα που έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν.

Οι επόμενες κινήσεις και το ραντεβού στη Νέα Υόρκη

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, σε δηλώσεις του μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης, ανακοίνωσε ότι τόσο ο ίδιος όσο και ο κ. Έρχιουρμαν θα έχουν χωριστές συναντήσεις με τον Αντόνιο Γκουτέρες στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, η οποία θα πραγματοποιηθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου. Σκοπός αυτών των επαφών θα είναι η ενημέρωση του Γενικού Γραμματέα για την πρόοδο που θα έχει επιτευχθεί στο μεσοδιάστημα, αποδεικνύοντας έμπρακτα τη βούληση για συνέχιση του διαλόγου.

Μέχρι εκείνο το χρονικό σημείο, οι δύο ηγέτες έχουν προγραμματίσει να συναντηθούν τουλάχιστον τρεις ακόμη φορές. Οι συναντήσεις αυτές θα επικεντρωθούν στα τρία βασικά ζητήματα που έχει θέσει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ ως προαπαιτούμενα για τη σύγκληση της πενταμερούς. Συγκεκριμένα, το ενδιαφέρον εστιάζεται στη μεθοδολογία που θα ακολουθηθεί, στην επίτευξη συγκλίσεων επί των ουσιαστικών θεμάτων του Κυπριακού, καθώς και στην πρόοδο επί των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ).

Το ζήτημα των οδοφραγμάτων και οι διαφωνίες

Στο πεδίο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, το μεγάλο ζητούμενο παραμένει το άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης κατά μήκος της νεκρής ζώνης, ένα θέμα που ο κ. Γκουτέρες έχει χαρακτηρίσει ως συγκεκριμένο βήμα προόδου. Το ζήτημα συζητήθηκε εκτενώς και κατά τη χθεσινή συνάντηση, χωρίς ωστόσο να καταστεί δυνατή η εξεύρεση κοινής συνισταμένης.

Η ελληνοκυπριακή πλευρά διαμηνύει ότι είναι έτοιμη να προχωρήσει στο ταυτόχρονο άνοιγμα δύο νέων διελεύσεων, συγκεκριμένα στη Μια Μηλιά και στον άξονα Αθηένου–Πυρόι–Αγλαντζιά. Ωστόσο, η διαφωνία παραμένει για το συνολικό πακέτο των διελεύσεων. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης υποστηρίζει ότι αυτό το πακέτο είχε συμφωνηθεί στη Γενεύη τον Μάρτιο του 2025, ενώ η τουρκοκυπριακή πλευρά αμφισβητεί ότι σε αυτό περιλαμβάνονταν και τα Κόκκινα. Η διαφορά αυτή αναδεικνύει τις δυσκολίες που παραμένουν, αλλά και την αποφασιστικότητα των δύο πλευρών να παραμείνουν σε τροχιά διαλόγου, με την ελπίδα ότι οι εβδομαδιαίες συναντήσεις θα αποφέρουν καρπούς.