Η βία ανηλίκων, το μπούλινγκ στα σχολεία, οι αυτοκτονίες παιδιών και οι γονείς σε απόγνωση δεν είναι πια μεμονωμένα περιστατικά. Συνθέτουν ένα ζοφερό κοινωνικό τοπίο, μια καθημερινότητα που μυρίζει σήψη και εγκατάλειψη. Το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχει πρόβλημα, αλλά αν τολμάμε να το κοιτάξουμε κατάματα: άραγε, σε τι κράτος ζούμε; Και κυρίως, υπάρχει δρόμος επιστροφής από αυτή την ηθική και κοινωνική κατάρρευση;
Παιδική βία: O καθρέφτης μιας άρρωστης κοινωνίας
Η βία μεταξύ ανηλίκων δεν γεννιέται στο κενό. Είναι το αποτέλεσμα ενός περιβάλλοντος όπου η οικογένεια πιέζεται οικονομικά και ψυχικά, το σχολείο έχει μετατραπεί σε εξεταστικό μηχανισμό χωρίς παιδαγωγική στήριξη και το κράτος περιορίζεται σε ευχολόγια και επικοινωνιακές καμπάνιες. Τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα σε μια κοινωνία φόβου, ανταγωνισμού και απαξίωσης της ανθρώπινης αξίας. Το μπούλινγκ δεν είναι απλώς «κακή συμπεριφορά»· είναι σύμπτωμα βαθύτερης κοινωνικής βίας.
Όταν φτάνουμε στο έσχατο σημείο –στην αυτοκτονία παιδιών– τότε η συλλογική μας ευθύνη γίνεται αβάσταχτη. Δεν φταίει μόνο ο «θύτης» ή το «σύστημα του σχολείου». Φταίει μια κοινωνία που έμαθε να προσπερνά, να σιωπά, να συνηθίζει. Οι γονείς μένουν μόνοι, χωρίς ουσιαστική ψυχοκοινωνική στήριξη, παλεύοντας να κρατήσουν όρθια τα παιδιά τους μέσα σε έναν κόσμο που τα συνθλίβει.
Πολίτες σε αδράνεια ή κοινωνία σε αφύπνιση;
Το ερώτημα αν η Ελλάδα μπορεί να σταθεί ξανά στα πόδια της δεν είναι ρητορικό. Η απάντηση εξαρτάται από εμάς. Όχι με συνθήματα, αλλά με πράξεις. Πρώτα απ’ όλα απαιτείται η αποκατάσταση της έννοιας του πολίτη. Πολίτης δεν είναι ο παθητικός θεατής που απλώς αγανακτεί. Είναι εκείνος που συμμετέχει, ελέγχει, διεκδικεί και δεν ανέχεται τη διαφθορά, την ανευθυνότητα και την πολιτική παρακμή.
Η απομάκρυνση των διεφθαρμένων πολιτικών δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνεται με τυφλή οργή, αλλά με συνειδητή, δημοκρατική δράση: ενημέρωση, κοινωνική πίεση, πολιτική συμμετοχή, στήριξη θεσμών που λειτουργούν και αποκάλυψη όσων δεν λειτουργούν. Η κοινωνική απελπισία, η φτώχεια και η καθημερινή ανασφάλεια δεν είναι φυσικά φαινόμενα· είναι πολιτικά αποτελέσματα.
Αν θέλουμε να μιλήσουμε ξανά για Ελλάδα με μέλλον, πρέπει να ξεκινήσουμε από τα παιδιά, την παιδεία, την οικογένεια και την κοινωνική συνοχή. Και ταυτόχρονα να αναλάβουμε το βάρος της ιδιότητας του πολίτη. Όχι αύριο. Τώρα. Γιατί μια κοινωνία που χάνει τα παιδιά της, χάνει και το δικαίωμα να ελπίζει – εκτός αν αποφασίσει, επιτέλους, να αλλάξει πορεία.
