Η Κομισιόν βάζει φρένο σε νέα δημοσιονομική χαλάρωση
Σαφές μήνυμα υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας στέλνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς το Eurogroup, απορρίπτοντας στην παρούσα φάση το ενδεχόμενο ενεργοποίησης της Γενικής Ρήτρας Διαφυγής λόγω της ενεργειακής κρίσης. Με το σχετικό έγγραφό της, η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι δεν θεωρεί σκόπιμη μια τέτοια κίνηση, παρά το περιβάλλον αυξημένης οικονομικής αβεβαιότητας που επικρατεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο ίδιο κείμενο επισημαίνεται ότι η ενεργοποίηση της συγκεκριμένης ρήτρας προβλέπεται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις, δηλαδή σε περίπτωση σοβαρής ύφεσης είτε στην ευρωζώνη είτε στο σύνολο της ΕΕ. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι κίνδυνοι για τις οικονομικές προοπτικές έχουν ενταθεί, ωστόσο εκτιμά ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν τα αναγκαία δεδομένα που να δικαιολογούν μια τόσο ευρεία παρέκκλιση από το ισχύον δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η ρήτρα για την άμυνα και ο κίνδυνος για χρέος και ελλείμματα
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ακόμη ότι για αρκετά κράτη-μέλη έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή η Εθνική Ρήτρα Διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Υπογραμμίζει, μάλιστα, ότι τόσο η εφαρμογή της GEC όσο και της NEC εξαρτάται από μια βασική προϋπόθεση: να μην υπονομεύεται η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Πριν από οποιαδήποτε σχετική εισήγηση, η Κομισιόν οφείλει να εξετάσει αν τηρείται αυτή η λεγόμενη ρήτρα βιωσιμότητας. Σε υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας, η Επιτροπή καταγράφει ότι η χρήση της NEC για την άμυνα αναμένεται να επιβαρύνει τα δημοσιονομικά μεγέθη σε αρκετές χώρες της Ένωσης, αυξάνοντας ελλείμματα και χρέος και μεταθέτοντας χρονικά την αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, ιδίως σε κράτη με ήδη υψηλή επιβάρυνση.
Στοχευμένα μέτρα αντί για οριζόντιες παρεμβάσεις
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα κράτη-μέλη να επιλέξουν στοχευμένες δημοσιονομικές παρεμβάσεις, πλήρως εναρμονισμένες με τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Η κατεύθυνση που δίνεται είναι σαφής: προτεραιότητα πρέπει να έχουν τα ευάλωτα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή πίεση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται σε μέτρα που σχετίζονται με την ενέργεια, όπως η ενίσχυση της εξοικονόμησης, η επιτάχυνση της μετάβασης σε καθαρότερες μορφές παραγωγής και η αποφυγή γενικευμένων επιδοτήσεων που επιβαρύνουν συνολικά τους προϋπολογισμούς. Με αυτή τη γραμμή, η Κομισιόν δείχνει ότι επιδιώκει περιορισμένες και αυστηρά κατευθυνόμενες παρεμβάσεις, χωρίς άνοιγμα σε μια νέα περίοδο ευρείας δημοσιονομικής χαλάρωσης.
