Κος: Καταστολή ΛΟΑΤΚΙ+ απομακρύνει την Τουρκία από ΕΕ

Η Ευρωπαία Επίτροπος αρμόδια για τη Διεύρυνση, Μάρτα Κος, πραγματοποίησε επίσκεψη στην Τουρκία και προχώρησε σε αυστηρές δηλώσεις αναφορικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας στη χώρα. Κατά τη διάρκεια της παραμονής της, η αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογράμμισε ότι οι συνεχιζόμενες πρακτικές καταστολής που εφαρμόζονται κατά της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+, της πολιτικής αντιπολίτευσης αλλά και των μέσων ενημέρωσης, λειτουργούν αποτρεπτικά ως προς τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της Άγκυρας. Η τοποθέτηση αυτή έγινε από την Αδριανούπολη (Έντιρνε), μια περιοχή κοντά στα τουρκοβουλγαρικά σύνορα, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στο μήνυμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τη γειτονική χώρα.

Η κ. Κος δεν περιορίστηκε σε γενικές παρατηρήσεις, αλλά αναφέρθηκε εκτενώς στις πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν την ελευθερία του Τύπου, τα δικαιώματα των ατόμων της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+ και την εν γένει ποιότητα της δημοκρατίας στην Τουρκία. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, τα ζητήματα αυτά «βαθαίνουν το χάσμα» που υπάρχει ανάμεσα στις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στη χώρα και στον στόχο της Τουρκίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για μια σαφή προειδοποίηση ότι η ενταξιακή πορεία δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς ουσιαστική πρόοδο στους τομείς του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών ελευθεριών.

Η Ευρωπαία Επίτροπος προανήγγειλε μάλιστα ότι η επόμενη έκθεση για τη διεύρυνση, η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί στις 28 Οκτωβρίου, θα αποτυπώνει με σαφήνεια τις «σοβαρές ανησυχίες» της Ένωσης στους συγκεκριμένους τομείς. Παράλληλα, δεσμεύτηκε ότι δεν θα αποφύγει την υποχρέωση να καταγγείλει δημόσια και με απόλυτη σαφήνεια τα γεγονότα που υπονομεύουν τις σχέσεις Τουρκίας - ΕΕ, τονίζοντας την ανάγκη για διαφάνεια και λογοδοσία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τουρκία παραμένει επισήμως υποψήφια χώρα για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια διαδικασία που ξεκίνησε ουσιαστικά το 1987 με την υποβολή αίτησης στην τότε Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και συνεχίστηκε το 1999 με την υποβολή αίτησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις εκκίνησαν το 2005, ωστόσο εδώ και πολλά χρόνια έχουν περιέλθει σε πλήρες τέλμα, κυρίως λόγω των πολιτικών εξελίξεων και των οπισθοδρομήσεων σε θέματα δημοκρατίας και δικαιωμάτων.

Οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση δοκιμάστηκαν σοβαρά μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 και τα εκτεταμένα μέτρα καταστολής που ακολούθησαν εναντίον αντιφρονούντων, δημοσιογράφων και πολιτικών αντιπάλων. Η Ένωση, από την πλευρά της, ζητά επιτακτικά από την Άγκυρα να καταγράψει ουσιαστική πρόοδο στα θέματα της δημοκρατίας, της ελευθερίας της έκφρασης και της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, θέτοντας συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση απορρίπτει κατηγορηματικά τις τουρκικές θέσεις αναφορικά με το Κυπριακό. Υπενθυμίζεται ότι η Άγκυρα προχώρησε το 1983 στην εγκαθίδρυση της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου», μιας οντότητας που αναγνωρίζεται μόνο από την ίδια την Τουρκία και κανένα άλλο κράτος μέλος της διεθνούς κοινότητας. Η Ένωση ζητά από την Άγκυρα να αποδεχθεί τη διεξαγωγή συνομιλιών υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, μια λύση ωστόσο που απορρίφθηκε τον Ιούλιο του 2024 από τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επιδιώκει την αναγνώριση εκ μέρους της διεθνούς κοινότητας μιας λύσης δύο κρατών για την Κύπρο.

Στο εσωτερικό της Τουρκίας, οι εξελίξεις είναι εξίσου ανησυχητικές. Στο πλαίσιο εκστρατείας που φέρει τον τίτλο «Η οικογένειά μου είναι ασφαλής», οι τουρκικές αρχές εφάρμοσαν από τα μέσα Σεπτεμβρίου μια σειρά μέτρων καταστολής κατά της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν πλήθος συλλήψεων ακτιβιστών, καθώς και το σφράγισμα των λογαριασμών τους στα κοινωνικά δίκτυα, σε μια προσπάθεια περιορισμού της δημόσιας δράσης και της ελεύθερης έκφρασης. Παράλληλα, δημοσιογράφοι έχουν επίσης συλληφθεί, όπως και δήμαρχοι της αντιπολίτευσης, με ποικίλες και συχνά αμφιλεγόμενες αιτιολογίες, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για την κατάσταση του κράτους δικαίου στη χώρα.

Η τουρκική κυβέρνηση, από την πλευρά της, δεσμεύθηκε ότι θα συνεχίσει την εκστρατεία κατά της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+ παρά τις έντονες διαμαρτυρίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεθνών μη κυβερνητικών οργανώσεων, γεγονός που καταδεικνύει τη βαθιά απόκλιση μεταξύ των ευρωπαϊκών αξιών και των πολιτικών που εφαρμόζονται στην Τουρκία. Η στάση αυτή αναμένεται να αποτελέσει κεντρικό σημείο αναφοράς στην επικείμενη έκθεση προόδου, εντείνοντας περαιτέρω τις πιέσεις προς την Άγκυρα για συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά κριτήρια.