Κράτος σε υποχώρηση, πολίτες σε ομηρία

Κάθε φορά που ο Κυριάκος Μητσοτάκης προχωρά σε μια δημόσια διακήρυξη, τα γεγονότα έρχονται να τη δοκιμάσουν. Ο πρωθυπουργός, πριν από λίγες ημέρες, ανέφερε σε ανάρτησή του ότι «το σύνθημα “Νομιμότητα Παντού” γίνεται πράξη στην καθημερινότητα. Από τους δρόμους των πόλεων, τις συνοικίες και τα πανεπιστήμια, μέχρι τα γήπεδα, τις καταλήψεις και την οικονομική δραστηριότητα, το μήνυμά μας είναι σαφές: η μάχη με την παραβατικότητα και την ατιμωρησία είναι συνεχής».

Στη Γαστούνη, οι συμμορίες Ρομά έδωσαν τη δική τους εκδοχή. Επιχείρησαν να ληστέψουν περίπτερο και όταν ο ιδιοκτήτης αντέδρασε, επιτέθηκαν στον ίδιο και στον γιο του, προκαλώντας σοβαρές ζημιές στο κατάστημα. Ο περιπτεράς μίλησε για επίθεση με πρόθεση να αφαιρεθεί ζωή, ενώ ο δήμαρχος περιέγραψε μια τοπική κοινωνία που φοβάται να κυκλοφορήσει. Στη Γαστούνη, σε ολόκληρη την Ηλεία και σε άλλες περιοχές της χώρας, πολίτες που αγωνίζονται καθημερινά για το εισόδημά τους ζουν με αίσθημα ανασφάλειας.

Η κρατική αντίδραση καταγράφεται περιορισμένη. Οι συλλήψεις παραμένουν λίγες και οι καταδίκες, όπου επιβάλλονται, χαρακτηρίζονται από επιείκεια. Το περιστατικό στη Γαστούνη αναδεικνύει ότι σε ορισμένες ζώνες της επικράτειας η εφαρμογή του νόμου παρουσιάζει κενά και ότι μια διαρκής ανοχή εμφανίζεται πίσω από την επίκληση της προστασίας ευπαθών ομάδων.

Η επίκληση ευαισθησίας δεν επιλύει το πρόβλημα ούτε για τους Ρομά που επιδιώκουν ομαλή κοινωνική ένταξη ούτε για τους υπόλοιπους πολίτες που υφίστανται τις συνέπειες. Η ατιμωρησία λειτουργεί ως υποβάθμιση, καλλιεργεί την αντίληψη ότι μια κοινωνική ομάδα τοποθετείται εκτός πλαισίου υποχρεώσεων και ευθύνης. Το κράτος αφήνει εκτεθειμένους τους νομοταγείς πολίτες που εργάζονται, φορολογούνται και αναμένουν προστασία από τις αρμόδιες Αρχές.

Το «Νομιμότητα Παντού» οφείλει να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο σε κάθε γωνιά της χώρας. Οι διακηρύξεις από μόνες τους δεν αρκούν.