Κρίσιμες εκλογές στο Κόσοβο την Κυριακή

Βουλευτικές εκλογές διεξάγονται αύριο, Κυριακή 7 Ιουνίου, στο Κόσοβο, όπου περίπου δύο εκατομμύρια πολίτες με δικαίωμα ψήφου καλούνται να εκλέξουν 120 βουλευτές. Πρόκειται για την τρίτη εκλογική διαδικασία μέσα σε 16 μήνες, γεγονός που αναδεικνύει τη βαθιά πολιτική αστάθεια που μαστίζει τη χώρα. Τον Φεβρουάριο του 2025, το κίνημα Αυτοδιάθεση (VV) του Άλμπιν Κούρτι αναδείχθηκε πρώτη δύναμη με ποσοστό 42,3%, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να εξασφαλίσει την απαραίτητη πλειοψηφία για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Η πορεία προς τις κάλπες

Στις επαναληπτικές εκλογές του Δεκεμβρίου 2025, ο Κούρτι κατάφερε να αποκτήσει άνετη πλειοψηφία, συγκεντρώνοντας το 51,1% των ψήφων. Ωστόσο, η διακυβέρνησή του προσέκρουσε στην εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας. Η αδυναμία επίτευξης συμβιβασμού για το πρόσωπο του υποψηφίου οδήγησε στην αποχή των κομμάτων της αντιπολίτευσης από τις τρεις προβλεπόμενες συνεδριάσεις. Ως αποτέλεσμα, δεν υπήρξε η συνταγματικά απαιτούμενη απαρτία, με συνέπεια τη διάλυση της βουλής και την προκήρυξη νέων εκλογών.

Οι βασικοί διεκδικητές

Οι κύριοι πολιτικοί παίκτες στην αυριανή αναμέτρηση είναι ήδη γνωστοί. Εκτός από την Αυτοδιάθεση του Κούρτι, που θεωρείται το αδιαφιλονίκητο φαβορί, την ψήφο των πολιτών διεκδικούν η Δημοκρατική Ένωση του Κοσόβου (LDK), που ιδρύθηκε από τον Ιμπραήμ Ρουγκόβα, το Δημοκρατικό Κόμμα Κοσόβου (PDK) με επικεφαλής τον Χασίμ Θάτσι, ο οποίος δικάζεται στη Χάγη για εγκλήματα πολέμου, και η Συμμαχία για το Μέλλον του Κοσόβου (AAK) με επικεφαλής τον πρώην διοικητή του UCK, Ραμούς Χαραντινάι.

Ένα νέο και ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο σε αυτές τις εκλογές είναι η συμμετοχή της τέως προέδρου της Δημοκρατίας, Βιόσα Οσμάνι, η οποία τέθηκε επικεφαλής του ψηφοδελτίου του LDK. Η επιστροφή της στην ενεργό πολιτική σκηνή αναμένεται να αναδιαμορφώσει τους συσχετισμούς δυνάμεων.

Λαϊκισμός και οικονομικές υποσχέσεις

Ο Άλμπιν Κούρτι ευελπιστεί ότι οι πολίτες θα δώσουν τέλος στην πολιτική αστάθεια, ενισχύοντας το κόμμα του. Σε δήλωσή του ανέφερε: "Πιστεύω ότι οι πολίτες έχουν καταλάβει ότι κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να σταματήσει μια κοινωνικό-ιστορική και πολιτική τάση, που πρεσβεύει με το έργο της η Αυτοδιάθεση, δημιουργείται ένα μεγαλύτερο λαϊκό κύμα. Κάθε φορά που προσπαθούσαν να μας σταματήσουν, αυτό το κύμα φουσκώνει".

Ωστόσο, η επιστροφή της Οσμάνι φαίνεται να έχει κλονίσει την αυτοπεποίθηση του Κούρτι. Αυτό, σύμφωνα με αναλυτές, εξηγεί την καταφυγή του σε λαϊκίστικες πρακτικές, όπως η προεκλογική παροχή 100 ευρώ σε φοιτητές, εργαζόμενους, συνταξιούχους και ανήλικους. Το Κόσοβο, με κατώτατο μισθό 350 ευρώ (στοιχεία ΔΝΤ για το 2025), παραμένει μία από τις φτωχότερες περιοχές της Ευρώπης.

Οι συνεχείς ανατιμήσεις στα είδη διατροφής, η ύφεση λόγω της απουσίας άμεσων ξένων επενδύσεων και η αδυναμία εκταμίευσης ευρωπαϊκών πόρων εξαιτίας της πολιτικής αστάθειας, δημιουργούν μια ζοφερή κοινωνική πραγματικότητα. Η αντιπολίτευση επιχειρεί να εκμεταλλευτεί αυτό το κλίμα, υποσχόμενη "αύξηση των οικογενειακών εισοδημάτων έως και 50%".

Ο ρόλος των μειονοτήτων και οι διεθνείς προκλήσεις

Στο κοινοβούλιο του Κοσόβου, οι εθνικές μειονότητες εκπροσωπούνται με 20 βουλευτές, εκ των οποίων οι 10 ανήκουν στους Σέρβους. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι το κόμμα "Σερβική Λίστα", που υποστηρίζεται από το Βελιγράδι, θα καταλάβει τις περισσότερες από αυτές τις έδρες. Στις προηγούμενες εκλογές, το κόμμα αυτό εξέλεξε εννέα βουλευτές, ενώ μία έδρα κατέλαβε ένας ανεξάρτητος βουλευτής που δεν επηρεάζεται από το Βελιγράδι.

Η "Σερβική Λίστα" διαδραμάτιζε στο παρελθόν καταλυτικό ρόλο στη βουλή, εξασφαλίζοντας την απαραίτητη πλειοψηφία για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Από την άνοδο του Κούρτι στην εξουσία το 2021, αποκλείστηκε από τη διακυβέρνηση, ενώ η επιβολή της κεντρικής εξουσίας, ακόμη και με τη χρήση βίας, στις περιοχές με σερβική πλειοψηφία, μείωσε δραστικά την πολιτική επιρροή της "Σερβικής Λίστας" και, κατ' επέκταση, του Βελιγραδίου.

Αυτή η κατάσταση έχει οδηγήσει σε τέλμα τον διάλογο Βελιγραδίου-Πρίστινας για την ομαλοποίηση των σχέσεων, ο οποίος διεξάγεται υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι Βρυξέλλες, ενόψει των αυριανών εκλογών, κάλεσαν όλους τους πολιτικούς παράγοντες να επιδείξουν υπευθυνότητα, προκειμένου να διασφαλιστεί η πολιτική σταθερότητα και να συνεχιστεί ο διάλογος με το Βελιγράδι.