Κύπρος στο επίκεντρο της σύγκρουσης Τουρκίας–Ισραήλ: «Υποκρισία» λέει το Τελ Αβίβ

Η Κύπρος βρίσκεται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο της κλιμακούμενης αντιπαράθεσης ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ, με τις δύο πλευρές να χρησιμοποιούν το Κυπριακό και τη στρατιωτική παρουσία της Άγκυρας στο νησί ως μέρος μιας ολοένα πιο σκληρής δημόσιας σύγκρουσης.

Η ένταση είχε γίνει ιδιαίτερα εμφανής ήδη από τον περασμένο Ιούλιο, μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, όταν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επικαλέστηκε την τουρκική εισβολή του 1974 και τη συνεχιζόμενη παρουσία τουρκικών στρατευμάτων στα κατεχόμενα ως επιχείρημα εναντίον της παράδοσης αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Άγκυρα.

Ο Νετανιάχου είχε κατηγορήσει την Τουρκία για επιθετική στάση στην περιοχή, υποστηρίζοντας ότι απειλεί την Ελλάδα, διατηρεί στρατιωτική κατοχή σε σημαντικό τμήμα της Κύπρου και ταυτόχρονα στρέφεται με ιδιαίτερα σκληρή ρητορική εναντίον του Ισραήλ.

«Απειλεί την Ελλάδα, έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ, κατέχει τη μισή Κύπρο. Και το πιο σημαντικό, απειλεί να καταστρέψει τη δική μου χώρα», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.

Το Ισραήλ απαντά στην Άγκυρα με αιχμή την Κύπρο

Η νέα σύγκρουση ξέσπασε όταν η Τουρκία επανέφερε την Κύπρο στην επιθετική της ρητορική, προκαλώντας άμεση απάντηση από το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το ισραηλινό ΥΠΕΞ κατηγόρησε την Άγκυρα για «υποκρισία», υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία δεν μπορεί να ασκεί κριτική στο Ισραήλ για στρατιωτικές επιχειρήσεις εκτός συνόρων τη στιγμή που η ίδια διατηρεί εκτεταμένη στρατιωτική παρουσία σε γειτονικές χώρες.

«Η Τουρκία έχει το θράσος να ασκεί κριτική στο Ισραήλ. Ποια είναι όμως τα πραγματικά δεδομένα επί του πεδίου;», ανέφερε η ισραηλινή πλευρά.

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ υποστήριξε ότι χιλιάδες Τούρκοι στρατιώτες βρίσκονται εκτός των τουρκικών συνόρων και ότι η Άγκυρα διατηρεί στρατιωτικές βάσεις και φυλάκια στη Συρία, στο Ιράκ και στην Κύπρο.

Στο ίδιο πλαίσιο, το Ισραήλ ανέφερε ότι η Τουρκία «κατέχει το 36% της Κύπρου, το 5% της Συρίας και περίπου 2.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα του Ιράκ».

Οι συγκεκριμένοι αριθμοί αποτελούν ισχυρισμούς της ισραηλινής κυβέρνησης στο πλαίσιο της δημόσιας αντιπαράθεσής της με την Άγκυρα και χρησιμοποιούνται προκειμένου να αντιστραφεί η τουρκική κριτική για τη στρατιωτική παρουσία του Ισραήλ στην περιοχή.

Η ισραηλινή πλευρά συνέκρινε μάλιστα την τουρκική στρατιωτική παρουσία με τις δικές της δυνάμεις στη Συρία, υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ ελέγχει προσωρινά περίπου το 0,1% του συριακού εδάφους σε περιοχή που χαρακτηρίζει «ζώνη ασφαλείας» για την προστασία των πολιτών του.

Η αντιπαράθεση γύρω από τη Συρία παραμένει ιδιαίτερα φορτισμένη, καθώς το Ισραήλ ελέγχει τα Υψίπεδα του Γκολάν από τον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967 και προχώρησε το 1981 στην προσάρτησή τους, ενέργεια που δεν αναγνωρίζεται ευρέως από τη διεθνή κοινότητα.

Ερντογάν και Νετανιάχου ανεβάζουν τους τόνους

Η Κύπρος είχε βρεθεί και πριν από λίγες εβδομάδες στο επίκεντρο των δηλώσεων του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος προειδοποίησε ότι η Τουρκία παρακολουθεί στενά κάθε προσπάθεια μετατροπής του νησιού σε μέρος νέων στρατιωτικών σχεδιασμών στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Παρακολουθούμε προσεκτικά κάθε κίνηση των κύκλων που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν τις εντάσεις που επικρατούν στην περιοχή μας και επιδιώκουν να μετατρέψουν την Κύπρο σε μέρος νέων στρατιωτικών υποδομών και γεωπολιτικών υπολογισμών», είχε δηλώσει.

Ο Τούρκος πρόεδρος επανέφερε παράλληλα την πάγια θέση της Άγκυρας για το Κυπριακό, επιμένοντας ότι οποιαδήποτε μελλοντική διαδικασία πρέπει να στηρίζεται στην αναγνώριση της «κυριαρχικής ισότητας» και του «ισότιμου διεθνούς καθεστώτος» των Τουρκοκυπρίων.

Πρόκειται για θέση που βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με τη γραμμή της Κυπριακής Δημοκρατίας και με το πλαίσιο των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών για λύση του Κυπριακού.

Η Άγκυρα διαμηνύει πλέον με ιδιαίτερη ένταση ότι δεν αποδέχεται επιστροφή σε διαδικασία επίλυσης χωρίς προηγούμενη αναγνώριση των τουρκικών θέσεων για το καθεστώς της τουρκοκυπριακής πλευράς.

Από την πλευρά του, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε απαντήσει προσωπικά στον Ερντογάν, καλώντας τον να «ηρεμήσει» και χρησιμοποιώντας μία από τις πιο αιχμηρές διατυπώσεις των τελευταίων ετών στις σχέσεις των δύο χωρών.

«Οι Οθωμανοί τελείωσαν. Σήμερα υπάρχει το Ισραήλ», είχε δηλώσει, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική ηγεσία εξακολουθεί να χρησιμοποιεί ρητορική που παραπέμπει σε αυτοκρατορικές φιλοδοξίες.

Ο Νετανιάχου συνέδεσε επίσης τη σκληρότερη στάση της Τουρκίας με τις ανακατατάξεις στη Μέση Ανατολή και την αποδυνάμωση της ιρανικής επιρροής, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα επιχειρεί να καλύψει μέρος του κενού ισχύος στην περιοχή.

«Αυτά που λέει ο Ερντογάν, ότι θέλει να καταστρέψει το Ισραήλ και να κυβερνήσει ξανά την Ιερουσαλήμ, δείχνουν ότι έχει ξεχάσει πως τα 400 χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έχουν τελειώσει. Σήμερα υπάρχει εδώ ένα ισχυρό κράτος που λέγεται Ισραήλ», είχε αναφέρει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.

Η Κύπρος μετατρέπεται έτσι σε ένα ακόμη πεδίο της ευρύτερης γεωπολιτικής σύγκρουσης Τουρκίας και Ισραήλ. Για την Άγκυρα, το νησί συνδέεται άμεσα με τις τουρκικές στρατηγικές επιδιώξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και με την επιβολή της δικής της γραμμής στο Κυπριακό. Για το Ισραήλ, η τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο χρησιμοποιείται πλέον ανοιχτά ως επιχείρημα απέναντι στις καταγγελίες της Άγκυρας για τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Η νέα λεκτική σύγκρουση δείχνει ότι η ένταση μεταξύ των δύο χωρών έχει ξεπεράσει τα στενά όρια των διμερών τους διαφορών. Συρία, Κύπρος, Ανατολική Μεσόγειος και εξοπλιστικές ισορροπίες μπαίνουν πλέον στην ίδια εξίσωση, με το νησί να βρίσκεται ξανά στο κέντρο μιας αντιπαράθεσης που αποκτά ολοένα μεγαλύτερο στρατηγικό βάθος.