Λέσβος: 85.000 ζώα θανατώθηκαν από αφθώδη πυρετό

Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται η Λέσβος, καθώς η επιδημιολογική εικόνα που έχει διαμορφωθεί εξαιτίας του αφθώδους πυρετού χαρακτηρίζεται ως ιδιαιτέρως κρίσιμη. Ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπύρος Πρωτοψάλτης, επιβεβαίωσε ότι ο αριθμός των θανατωμένων ζώων έχει ήδη αγγίξει περίπου τις 85.000, ένα μέγεθος που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα πέμπτο του συνολικού ζωικού κεφαλαίου του νησιού, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της πρωτοφανούς αυτής κρίσης για τον πρωτογενή τομέα.

Ο κ. Πρωτοψάλτης υπογράμμισε ότι από τις 15 Μαρτίου η περιοχή βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, ενώ η χώρα στο σύνολό της δίνει παράλληλα μια άνιση μάχη και με την ευλογιά των αιγοπροβάτων. Πρόκειται για δύο νοσήματα κατηγορίας Α, για τα οποία η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι απόλυτη και επιβάλλει την εκρίζωση μέσω της θανάτωσης ολόκληρης της εκτροφής, αμέσως μόλις εντοπιστεί έστω και ένα κρούσμα. Η συγκεκριμένη πρακτική, αν και οικονομικά επώδυνη, αποτελεί το μόνο διαθέσιμο όπλο για τον περιορισμό της εξάπλωσης.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί, έχουν ήδη θανατωθεί περίπου 6.000 ζώα σε εστίες που έχουν πληγεί άμεσα από τον αφθώδη πυρετό, ενώ ο συνολικός αριθμός των αιγοπροβάτων, βοοειδών και χοίρων που έχουν χαθεί ανέρχεται σε 85.000. Ο Γενικός Γραμματέας δεν δίστασε να χαρακτηρίσει την κατάσταση ως υπαρξιακή απειλή για την κτηνοτροφία, τονίζοντας με τον τρόπο αυτό τη σοβαρότητα του προβλήματος και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες για τον κλάδο.

Οι κτηνίατροι του Υπουργείου, οι οποίοι βρίσκονται επί ποδός στο πεδίο, αναφέρουν ότι η επιδημιολογική εικόνα παρουσιάζει σημάδια επιβράδυνσης, με τα κρούσματα να περιορίζονται πλέον σε συγκεκριμένες και ελεγχόμενες εστίες. Ωστόσο, όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται, η μάχη αυτή δεν αναμένεται να λήξει σε μία ή δύο εβδομάδες, καθώς πρόκειται για έναν ιό που χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά μεταδοτικός, ακόμη πιο μεταδοτικός από την ευλογιά, με δυνατότητα μετάδοσης τόσο αερογενώς όσο και μηχανικά, γεγονός που καθιστά την επιτήρηση ιδιαίτερα απαιτητική.

Αναφορικά με τα μέτρα περιορισμού που έχουν εφαρμοστεί, ο κ. Πρωτοψάλτης ανέφερε ότι η τήρηση της καραντίνας ήταν σε μεγάλο βαθμό ικανοποιητική, ωστόσο δεν έλειψαν και περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τη διασπορά του ιού και την επιβάρυνση της κατάστασης. Η διαχείριση της κρίσης έχει οδηγήσει το Υπουργείο στη διάθεση σημαντικών οικονομικών πόρων, οι οποίοι ανέρχονται σε 7,5 εκατομμύρια ευρώ για αποζημιώσεις κατά τους τελευταίους 5,5 μήνες.

• 3,5 εκατομμύρια ευρώ έχουν διατεθεί για τα θανατωμένα ζώα.
• 1,5 εκατομμύριο ευρώ έχει δοθεί για την αντιστάθμιση του χαμένου εισοδήματος των κτηνοτρόφων.
• 2,5 εκατομμύρια ευρώ έχουν κατευθυνθεί προς τα τυροκομεία της Λέσβου για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων.

Παράλληλα, το Υπουργείο προχωρά στην υλοποίηση ενισχύσεων για την προμήθεια ζωοτροφών σε ολόκληρη την επικράτεια, καθώς και για την αποζημίωση του κατεστραμμένου γάλακτος στην περιοχή της Λέσβου, σε μια προσπάθεια να στηριχθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων και να διατηρηθεί όρθιος ο κλάδος.

Σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί ο συντονισμός και να καταστεί πιο αποτελεσματική η διαχείριση της κρίσης, ο κ. Πρωτοψάλτης ανακοίνωσε την εφαρμογή ενός νέου μοντέλου επιχειρησιακής διαχείρισης. Δεδομένου ότι στην επιχείρηση εμπλέκονται πλέον πολλοί και διαφορετικοί φορείς, όπως το Λιμενικό, τα τελωνεία, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες και η Περιφέρεια, κρίθηκε απαραίτητη η αναδιάρθρωση του επιχειρησιακού σχεδιασμού.

Στο πλαίσιο αυτό, η επιχειρησιακή ευθύνη στο πεδίο περνά πλέον στο Υπουργείο Άμυνας, το οποίο διαθέτει την υποδομή και την επιχειρησιακή ετοιμότητα για τη διαχείριση τέτοιων κρίσεων, ενώ η επιστημονική και στρατηγική αρμοδιότητα παραμένει στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Γενικός Γραμματέας, η συνεργασία με το Υπουργείο Άμυνας περνά σε επόμενο στάδιο, επισημαίνοντας ότι στρατιωτικοί κτηνίατροι συνδράμουν ήδη ενεργά στην επιχείρηση εδώ και αρκετούς μήνες.

Καλείται να απαντήσει και σε δημοσιεύματα που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας, όπως αυτό της Εφημερίδας των Συντακτών, το οποίο κάνει λόγο για προστασία οικονομικών συμφερόντων μεγαλοεξαγωγέων φέτας. Ο κ. Πρωτοψάλτης αντέκρουσε τους ισχυρισμούς αυτούς, δηλώνοντας με έμφαση ότι η χώρα εφαρμόζει πιστά την ευρωπαϊκή νομοθεσία και ότι τα μέτρα, όσο σκληρά και αν είναι, αποτελούν υποχρέωση για όλα τα κράτη-μέλη της Ένωσης.

Κλείνοντας, και ερωτηθείς για το πότε αναμένεται να λήξει η περιπέτεια, ο Γενικός Γραμματέας θέλησε να στείλει ένα μήνυμα αισιοδοξίας, κάνοντας λόγο για φως στην άκρη του τούνελ. Υπενθύμισε ότι η χώρα κατάφερε να βγει από την πανώλη του 2024 και ότι η ευλογιά βρίσκεται πλέον στο χαμηλότερο επίπεδο κρουσμάτων. «Ψυχραιμία, συνεργασία και επιστήμη. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος», κατέληξε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συλλογική προσπάθεια και εμπιστοσύνη στις επιστημονικές οδηγίες.