Λετονία: Κρίσιμες εκλογές με φόντο τη ρωσική απειλή

Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα, Σάββατο 3 Οκτωβρίου, οι πολίτες της Λετονίας για τις κοινοβουλευτικές εκλογές, μια αναμέτρηση που διεξάγεται υπό το βάρος των γεωπολιτικών εντάσεων και των ανησυχιών για την ασφάλεια στην περιοχή της Βαλτικής. Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι ο φιλοουκρανός πρωθυπουργός Άνδρις Κούλμπεργκς αναμένεται να διατηρήσει την εξουσία, ωστόσο ο βαθύς πολιτικός κατακερματισμός ενδέχεται να καταστήσει περίπλοκη τη διαδικασία σχηματισμού μιας σταθερής κυβέρνησης συνασπισμού.

Σε ολόκληρη τη Βαλτική, συμπεριλαμβανομένης της Λετονίας —η οποία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης—, το εκλογικό σώμα βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης. Αυτό οφείλεται σε επίσημες προειδοποιήσεις για πιθανή ρωσική επιθετικότητα, αλλά και στον αυξανόμενο αριθμό παραβιάσεων του εναερίου χώρου που συνδέονται με τον συνεχιζόμενο πόλεμο της Μόσχας στην Ουκρανία. Η αίσθηση της ανασφάλειας έχει διαποτίσει την προεκλογική ατζέντα, επηρεάζοντας καθοριστικά τις προτεραιότητες των ψηφοφόρων.

Παρά το γεγονός ότι η Ρωσία χαρακτηρίζει αβάσιμες τις κατηγορίες ότι σχεδιάζει να επιτεθεί στο ΝΑΤΟ, και δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι δεν είναι σε θέση να εξαπολύσει άμεση επίθεση, οι ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια έχουν κυριαρχήσει στην προεκλογική εκστρατεία. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κεντρώο κόμμα «Ενωμένος Κατάλογος» του Κούλμπεργκς προηγείται με ποσοστό περίπου 14%, αλλά ακολουθείται από κοντά από το ανοιχτά φιλορωσικό κόμμα «Κυρίαρχη Δύναμη», γεγονός που υποδηλώνει μια βαθιά διχασμένη κοινωνία.

Ο Άνδρις Κούλμπεργκς, 47 ετών, επιχειρηματίας και ερασιτέχνης οδηγός ράλι, ανέλαβε την πρωθυπουργία τον περασμένο Μάιο, διαδεχόμενος μια κυβέρνηση συνασπισμού που κατέρρευσε λόγω του χειρισμού περιστατικών με στρατιωτικά drones. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία ήταν ουκρανικά, είχαν πετάξει απρόσμενα και απαρατήρητα στον λετονικό εναέριο χώρο, με τους αξιωματούχους να κατηγορούν τη Ρωσία ότι τα παρέσυρε εκτός πορείας.

Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Κούλμπεργκς δεσμεύτηκε να ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητες της Λετονίας, ιδιαίτερα στον τομέα της καταπολέμησης μη επανδρωμένων αεροσκαφών, και να διατηρήσει τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, ένα από τα υψηλότερα επίπεδα στο ΝΑΤΟ. Σε συνέντευξή του στο Reuters, είχε δηλώσει χαρακτηριστικά: «Πρέπει να παρέχουμε στην Ουκρανία ό,τι είναι απαραίτητο αυτή τη στιγμή, ώστε να αποκτήσει το πλεονέκτημα και να νικήσει».

Από την άλλη πλευρά, οι φιλο-Κρεμλινικοί αντίπαλοι του Κούλμπεργκς υποστηρίζουν μια διαφορετική προσέγγιση, ζητώντας τον τερματισμό κάθε βοήθειας προς την Ουκρανία και την επικέντρωση σε εσωτερικά ζητήματα, όπως το κόστος διαβίωσης, που πλήττει ιδιαίτερα τη ρωσόφωνη μειονότητα της χώρας. Η ηγέτιδα του κόμματος «Κυρίαρχη Δύναμη», Γιούλια Στεπανένκο, δήλωσε στο Reuters: «Οι ψηφοφόροι μας θέλουν ειρήνη, να σταματήσουν να αναζητούν καταφύγια, να μην βιώνουν πλέον τους αεροπορικούς συναγερμούς. Ο πόλεμος δεν πρέπει να ενθαρρύνεται με κανέναν τρόπο, ούτε καν μέσω της χρηματοδότησής του... Η Ουκρανία πρέπει να νικήσει, αλλά μέσω ειρηνευτικών συνομιλιών».

Διχασμένη χώρα και πολιτικός κατακερματισμός

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τουλάχιστον δύο ακόμη κόμματα ενδέχεται να εξασφαλίσουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση: η λαϊκιστική ομάδα «Λετονία Πρώτα», που ακολουθεί το μοντέλο του κινήματος MAGA, και οι Προοδευτικοί, ένα αριστερό κόμμα που προσελκύει νεότερους ψηφοφόρους. Η ικανότητα του Κούλμπεργκς να σχηματίσει μια λειτουργική συμμαχία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τον αριθμό των ψήφων που θα λάβει το κόμμα του και από το πόσα άλλα κόμματα θα ξεπεράσουν το όριο του 5% για να εισέλθουν στο κοινοβούλιο.

Ίσως χρειαστεί επίσης να συνάψει μια συμφωνία με τον ηγέτη του «Λετονία Πρώτα», τον επιχειρηματία Αϊνάρ Σλέσερς, ο οποίος φαίνεται να έχει στραφεί προς μια πιο αντιουκρανική στάση τους τελευταίους μήνες, επιδιώκοντας να προσελκύσει ψήφους και από τις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος. Σύμφωνα με τον Ρόμπερτς Κιτς, ερευνητή του Ινστιτούτου Στρατηγικής και Οικονομικών Ερευνών της Λετονίας, «το μήνυμά του είναι ότι (το κόμμα) καταδικάζει την εισβολή της Ρωσίας και στέκεται στο πλευρό της Ουκρανίας, αλλά ότι η υποστήριξη της Ουκρανίας γίνεται εις βάρος της οικονομίας της Λετονίας».

Οι κάλπες άνοιξαν στις 8 π.μ. (05:00 GMT) το Σάββατο και κλείνουν στις 8 μ.μ., με τα πρώτα αποτελέσματα να αναμένονται εντός ωρών και το τελικό αποτέλεσμα να είναι πιθανότατα σαφές μετά τα μεσάνυχτα. Τα 100 μέλη της Saeima, του λετονικού κοινοβουλίου, εκλέγονται για τετραετή θητεία. Η Λετονία, με πληθυσμό 1,9 εκατομμυρίων κατοίκων, βρίσκεται ανάμεσα στη Βαλτική Θάλασσα, με τους συμμάχους της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, την Εσθονία και τη Λιθουανία, στα βόρεια και νότια, και τη Ρωσία και τη Λευκορωσία στα ανατολικά, γεγονός που καθιστά τη γεωπολιτική της θέση ιδιαίτερα κρίσιμη.