Λίβανος-Ισραήλ: Διαπραγματεύσεις στη Ρώμη

Στη Ρώμη ξεκίνησε σήμερα ένας νέος, κρίσιμος γύρος διαπραγματεύσεων μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ, με την κυβέρνηση της Βηρυτού να εναποθέτει ελπίδες για ουσιαστική πρόοδο στο ζήτημα της αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων από τον νότιο Λίβανο. Οι συνομιλίες βασίζονται στη συμφωνία-πλαίσιο που επιτεύχθηκε με την αμερικανική μεσολάβηση, ωστόσο οι προσδοκίες για ταχεία εξέλιξη παραμένουν συγκρατημένες, λόγω της συνεχιζόμενης έντασης και των αντικρουόμενων θέσεων.

Η αμερικανική διπλωματία παρενέβη δυναμικά μετά την επανέναρξη των εχθροπραξιών μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ, η οποία σημειώθηκε στις 2 Μαρτίου, εν μέσω του ευρύτερου αμερικανοϊσραηλινού πολέμου με το Ιράν. Η φιλοϊρανική οργάνωση αντιδρά έντονα, θεωρώντας ότι μόνο η πίεση της Τεχεράνης προς την Ουάσιγκτον μπορεί να διασφαλίσει τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την οριστική αποχώρηση του Ισραήλ. Το Ιράν, από την πλευρά του, είχε θέσει ως όρο για την ενδιάμεση συμφωνία του με τις ΗΠΑ τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο, μια συμφωνία που τελικά κατέρρευσε την προηγούμενη εβδομάδα.

Στο πεδίο, ο ισραηλινός στρατός έχει δημιουργήσει μια λεγόμενη "ουδέτερη ζώνη", πλάτους 10 χιλιομέτρων, κατά μήκος των συνόρων. Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η ζώνη αυτή είναι απαραίτητη για την προστασία των βόρειων κοινοτήτων του Ισραήλ από τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ. Η προηγούμενη συνάντηση των δύο πλευρών στην Ουάσιγκτον, στις 26 Ιουνίου, είχε οδηγήσει σε μια συμφωνία που προέβλεπε τον τερματισμό του πολέμου, τον αφοπλισμό των ενόπλων οργανώσεων (με προφανή αναφορά στη Χεζμπολάχ), την ανάπτυξη Λιβανέζων στρατιωτών στον νότο και τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων. Ωστόσο, η συμφωνία αυτή παραμένει κενό γράμμα, καθώς τα ισραηλινά πλήγματα συνεχίζονται και η Χεζμπολάχ απορρίπτει τόσο τη συμφωνία όσο και τις προσπάθειες αφοπλισμού της. Το Ισραήλ διαμηνύει ότι ο στρατός του θα παραμείνει στον νότιο Λίβανο για όσο διάστημα η Χεζμπολάχ δεν αφοπλίζεται.

Οι σημερινές συνομιλίες, οι οποίες φιλοξενούνται στην αμερικανική πρεσβεία στη Ρώμη, αναμένεται να διαρκέσουν δύο ημέρες. Σύμφωνα με Λιβανέζους αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, βασικός στόχος είναι ο καθορισμός του τρόπου εφαρμογής της συμφωνίας-πλαίσιο. Ένας από αυτούς σημείωσε ότι η μεταφορά των συνομιλιών στην Ιταλία διευκολύνει τις αντιπροσωπείες να συμβουλεύονται τις κυβερνήσεις τους και να λαμβάνουν οδηγίες κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Μέχρι στιγμής, δεν έχει διαρρεύσει καμία πληροφορία για το περιεχόμενο των συζητήσεων. Δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου κατέγραψαν τα οχήματα των διαπραγματευτών να εισέρχονται στον περίβολο της πρεσβείας υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, ενώ η αμερικανική πρεσβεία απέφυγε να προβεί σε οποιοδήποτε σχόλιο.

Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ, δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Τελ Αβίβ ότι η εφαρμογή της συμφωνίας αποτελεί "τον μοναδικό τρόπο για να προχωρήσουμε προς τα εμπρός" και ότι η ισραηλινή πλευρά θα επιδείξει "καλή θέληση" στη Ρώμη. Το Ισραήλ είναι έτοιμο να προχωρήσει στη δημιουργία δύο "πιλοτικών ζωνών" στον νότιο Λίβανο, περιοχών όπου η συμφωνία προβλέπει τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, την απόσυρση του ισραηλινού στρατού και την ανάπτυξη Λιβανέζων στρατιωτών. Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, έδωσε εντολή στη λιβανέζικη αντιπροσωπεία να ζητήσει την "άμεση έναρξη" της ισραηλινής αποχώρησης από αυτές τις ζώνες, "πριν από κάθε άλλη συζήτηση", σύμφωνα με το γραφείο του. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε την προηγούμενη εβδομάδα ότι η δημιουργία της πρώτης πιλοτικής ζώνης είναι "θέμα ημερών" και ότι η Κεντρική Διοίκηση του αμερικανικού στρατού συντονίζει τις ενέργειές της με τις δύο χώρες. Μια αμερικανική στρατιωτική αντιπροσωπεία βρισκόταν στον Λίβανο το προηγούμενο Σαββατοκύριακο για να συζητήσει τις λεπτομέρειες του σχεδίου με την τοπική στρατιωτική ηγεσία, όπως μετέδωσαν πηγές στο Reuters.

Η ζώνη που έχει καταλάβει το Ισραήλ στον νότιο Λίβανο έχει κηρυχθεί "απαγορευμένη περιοχή" για όλους τους Λιβανέζους, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών. Ο ισραηλινός στρατός έχει εκδιώξει τους ντόπιους κατοίκους από τα σπίτια τους και έχει προχωρήσει σε ελεγχόμενες εκρήξεις σε ολόκληρα χωριά, υποστηρίζοντας ότι καταστρέφει υποδομές και υπόγειες σήραγγες που χρησιμοποιούσε η Χεζμπολάχ. Ο ανθρώπινος απολογισμός είναι βαρύς: περισσότεροι από 4.000 Λιβανέζοι έχουν χάσει τη ζωή τους και σχεδόν ένα εκατομμύριο έχουν εκτοπιστεί από τις αρχές Μαρτίου, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου. Ο απολογισμός αυτός, ωστόσο, δεν διευκρινίζει τον αριθμό των μαχητών της Χεζμπολάχ μεταξύ των νεκρών, καθώς η οργάνωση δεν αποκαλύπτει στοιχεία για τις απώλειές της. Το Reuters μετέδωσε στις αρχές Μαΐου ότι έχουν σκοτωθεί "πολλές χιλιάδες" μαχητές της. Στο μέτωπο των απωλειών, τουλάχιστον 32 Ισραηλινοί στρατιώτες και τέσσερις πολίτες έχουν σκοτωθεί από τη Χεζμπολάχ, οι περισσότεροι από αυτούς στον νότιο Λίβανο, από την έναρξη των νέων συγκρούσεων.