Λίβανος-Ισραήλ: Νέα διαπραγματεύσεις στη Ρώμη

Η διπλωματική σκηνή της Μέσης Ανατολής βρίσκεται για ακόμη μία φορά σε κίνηση, καθώς ο Λίβανος και το Ισραήλ ξεκινούν σήμερα στη Ρώμη έναν νέο, κρίσιμο γύρο διαπραγματεύσεων. Στόχος της λιβανικής πλευράς, όπως αυτός διατυπώνεται επισήμως, είναι η επίτευξη μιας συμφωνίας που θα οδηγήσει στη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων από τα νότια εδάφη της χώρας, μια διαδικασία που αναμένεται να είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και να απαιτήσει σημαντικές διπλωματικές προσπάθειες.

Το πλαίσιο της συμφωνίας και οι πρώτες εφαρμογές

Η βάση για αυτές τις συνομιλίες είναι μια συμφωνία-πλαίσιο που υπογράφηκε στα τέλη Ιουνίου. Το συγκεκριμένο κείμενο προβλέπει την ανάπτυξη του λιβανικού στρατού σε συγκεκριμένες "πιλοτικές ζώνες", τις οποίες θα εκκενώσει σταδιακά ο ισραηλινός στρατός. Η ανάπτυξη αυτή συνδέεται άμεσα με τον αφοπλισμό της φιλοϊρανικής οργάνωσης Χεζμπολάχ, ένα ζήτημα που αποτελεί αγκάθι στις σχέσεις των δύο χωρών και σημείο τριβής για τη διεθνή κοινότητα. Ήδη, από τις 21 Ιουλίου, ο λιβανικός στρατός έχει προχωρήσει στην πρώτη φάση εφαρμογής, αναπτύσσοντας δυνάμεις στη νότια κοινότητα Ζαουτάρ αλ-Γκαρμπίγια, επιτρέποντας στους κατοίκους να επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Διπλωματικές πιέσεις και προειδοποιήσεις

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τον νέο γύρο, ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών, Αντόνιο Ταγιάνι, απηύθυνε έκκληση και στις δύο πλευρές να διατηρήσουν ένα εποικοδομητικό κλίμα, τονίζοντας την ανάγκη για κοινές λύσεις. Οι επαφές του με τους επικεφαλής των διαπραγευτευτικών ομάδων, Σιμόν Κάραμ και Γεχιέλ Λέιτερ, υπογραμμίζουν το διεθνές ενδιαφέρον για την επιτυχή έκβαση της διαδικασίας. Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Λιβάνου, Ναουάφ Σαλάμ, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου, εξέφρασε τη βούληση για πλήρη απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων, όπως μετέφερε ο υπουργός Ενημέρωσης, Πολ Μόρκος.

Ωστόσο, η διαδικασία δεν είναι χωρίς εμπόδια. Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στον Λίβανο, Μισέλ Ίσα, προειδοποίησε για τους κινδύνους της βιασύνης, τονίζοντας ότι η συμφωνία-πλαίσιο πρέπει να εφαρμοστεί με "υπεύθυνο τρόπο". Η αμερικανική διπλωματία επισημαίνει ότι η προστασία των αμάχων πρέπει να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο κάθε βήματος, και ως εκ τούτου, απαιτείται ένας σαφής και πρακτικός μηχανισμός πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω κίνηση. Οι συνομιλίες στη Ρώμη, που είχαν προγραμματιστεί από τις ΗΠΑ για τις 4-6 Αυγούστου, αναμένεται να επικεντρωθούν στην επέκταση των πιλοτικών ζωνών, στη ρύθμιση των συνοριακών θεμάτων και στην προετοιμασία μιας ολοκληρωμένης συμφωνίας ειρήνης.

Η στάση της Χεζμπολάχ και το διαρκές αδιέξοδο

Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες, η Χεζμπολάχ παραμένει ο βασικός ανασταλτικός παράγοντας. Η οργάνωση έχει απορρίψει κατ' επανάληψη τη συμφωνία και αρνείται να καταθέσει τα όπλα, ενώ δεν υπάρχει κανένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την πλήρη αποχώρηση του Ισραήλ. Ο αρχηγός της, Ναΐμ Κάσεμ, προχώρησε σε νέες δηλώσεις, χαρακτηρίζοντας τις άμεσες διαπραγματεύσεις ως μια διαδικασία που θα φέρει "ντροπή και ταπείνωση", ενώ κατηγόρησε τον πρόεδρο του Λιβάνου για διχαστική στάση, αντί να λειτουργεί ως ενοποιητικός παράγοντας.

Η στάση αυτή έρχεται σε συνέχεια των γεγονότων της 2ας Μαρτίου, όταν η σιιτική οργάνωση ενεπλάκη στον περιφερειακό πόλο, εξαπολύοντας επιθέσεις κατά του Ισραήλ σε ένδειξη υποστήριξης προς την Τεχεράνη. Το αποτέλεσμα ήταν σφοδρά ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα και μια χερσαία επιχείρηση στο νότιο Λίβανο. Παρόλο που η ένταση έχει υποχωρήσει από τον Ιούνιο, η Βηρυτός εξακολουθεί να καταγράφει σποραδικά πλήγματα και βομβαρδισμούς, γεγονός που διατηρεί την ατμόσφαιρα τεταμένη και καθιστά την επίτευξη μιας διαρκούς ειρήνης έναν εξαιρετικά δύσκολο στόχο.