Μακροχρόνια άνεργοι: Η ρύθμιση που δίνει έως πέντε χρόνια δωρεάν ασφάλισης

Μια σημαντική δυνατότητα ανοίγει για μακροχρόνια ανέργους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, αλλά δεν έχουν συμπληρώσει τον απαραίτητο ασφαλιστικό χρόνο. Μέσω της προαιρετικής συνέχισης της ασφάλισης, μπορούν να εξασφαλίσουν έως και πέντε επιπλέον χρόνια ενσήμων, χωρίς να επιβαρύνονται οι ίδιοι με το κόστος των εισφορών.

Οι ασφαλιστικές εισφορές καλύπτονται από τη ΔΥΠΑ, δίνοντας τη δυνατότητα σε όσους πληρούν τις προϋποθέσεις να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο και να θεμελιώσουν δικαίωμα για πλήρη σύνταξη γήρατος.

Την εφαρμογή της σχετικής ρύθμισης, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 67 του νόμου 5239/2025, αποσαφηνίζει νέα εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ.

Η βασικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση των σταθερών ηλικιακών ορίων που ίσχυαν έως σήμερα. Πλέον δεν εξετάζεται αν ο ασφαλισμένος έχει φτάσει σε μία συγκεκριμένη ηλικία που ισχύει οριζόντια για όλους, αλλά πόσα χρόνια τον χωρίζουν από το προσωπικό του όριο πλήρους συνταξιοδότησης.

Έως πέντε χρόνια επιπλέον ασφάλισης με εισφορές από τη ΔΥΠΑ

Η προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης για μακροχρόνια ανέργους δεν είναι νέο μέτρο. Ο θεσμός εφαρμόζεται από το 2000 και δημιουργήθηκε για να προστατεύσει εργαζομένους οι οποίοι έχασαν τη δουλειά τους λίγο πριν συμπληρώσουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για σύνταξη.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο άνεργος δεν χρειάζεται να πληρώνει ο ίδιος τις ασφαλιστικές εισφορές. Η σχετική δαπάνη χρηματοδοτείται από πόρους της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης.

Με αυτόν τον τρόπο, ένας μακροχρόνια άνεργος που έχει ήδη συγκεντρώσει σημαντικό ασφαλιστικό χρόνο, αλλά του λείπουν τα τελευταία χρόνια ή ένσημα για τη συνταξιοδότηση, μπορεί να συνεχίσει την ασφαλιστική του πορεία χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.

Η δυνατότητα αφορά πλέον όσους απέχουν έως πέντε χρόνια από το ελάχιστο όριο ηλικίας πλήρους σύνταξης γήρατος που ισχύει για τη δική τους ασφαλιστική περίπτωση.

Το όριο, επομένως, δεν είναι κοινό για όλους. Προσδιορίζεται ανάλογα με το ασφαλιστικό καθεστώς, τα χρόνια ασφάλισης και τις ειδικές προϋποθέσεις που ισχύουν για κάθε ενδιαφερόμενο.

Μέχρι την αλλαγή της νομοθεσίας, η ένταξη στο συγκεκριμένο καθεστώς συνδεόταν με συγκεκριμένα ηλικιακά όρια.

Αρχικά προβλεπόταν ως προϋπόθεση η συμπλήρωση του 60ού έτους για τους άνδρες και του 55ου για τις γυναίκες. Με τις μεταγενέστερες αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα, τα όρια μετακινήθηκαν στο 62ο έτος για τους περισσότερους ασφαλισμένους και στο 57ο έτος για όσους υπάγονταν σε καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.

Με τη νέα ρύθμιση τα συγκεκριμένα σταθερά όρια καταργούνται.

Το νέο κριτήριο βασίζεται αποκλειστικά στην απόσταση από το όριο πλήρους συνταξιοδότησης που αντιστοιχεί στον κάθε ασφαλισμένο. Εάν η απόσταση αυτή δεν ξεπερνά τα πέντε χρόνια και πληρούνται οι υπόλοιπες νόμιμες προϋποθέσεις, μπορεί να ενεργοποιηθεί η προαιρετική συνέχιση της ασφάλισης.

Η αλλαγή διευρύνει ουσιαστικά την πρόσβαση στο μέτρο για ασφαλισμένους που έχασαν την εργασία τους σε μεγαλύτερη ηλικία και δυσκολεύονται να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας, ενώ βρίσκονται ήδη πολύ κοντά στη συμπλήρωση των προϋποθέσεων για σύνταξη.

Οι 4.500 ημέρες, τα πλασματικά έτη και οι άλλες συνταξιοδοτικές περιπτώσεις

Η εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ προβλέπει ειδική δυνατότητα και για ασφαλισμένους που έχουν ήδη φτάσει στο απαιτούμενο ηλικιακό όριο για πλήρη σύνταξη, αλλά εξακολουθούν να παραμένουν στην προαιρετική ασφάλιση προκειμένου να συμπληρώσουν τις 4.500 ημέρες ασφάλισης.

Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι μπορούν, με έγγραφη δήλωσή τους, να ζητήσουν τη διακοπή της προαιρετικής ασφάλισης και να εξετάσουν εάν ο ασφαλιστικός χρόνος που τους λείπει μπορεί να συμπληρωθεί μέσω αναγνώρισης πλασματικών ετών.

Η δυνατότητα αυτή εφαρμόζεται μόνο εφόσον η αναγνώριση πλασματικού χρόνου επιτρέπεται από την ασφαλιστική νομοθεσία στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Για ορισμένους ασφαλισμένους η επιλογή μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ενδέχεται να τους επιτρέψει να καταθέσουν αίτηση συνταξιοδότησης νωρίτερα, χωρίς να χρειαστεί να περιμένουν την ολοκλήρωση ολόκληρης της περιόδου της προαιρετικής ασφάλισης.

Παράλληλα, ο ασφαλιστικός χρόνος που δημιουργείται μέσα από το συγκεκριμένο καθεστώς δεν αξιοποιείται μόνο για τη σύνταξη γήρατος.

Όπως διευκρινίζει ο e-ΕΦΚΑ, ο χρόνος αυτός μπορεί να συνυπολογιστεί και για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης λόγω αναπηρίας ή θανάτου, εφόσον φυσικά πληρούνται και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.

Η ρύθμιση επιχειρεί να καλύψει ένα ιδιαίτερα κρίσιμο κενό για εργαζομένους που μένουν χωρίς δουλειά σε ηλικία όπου η επανένταξη στην αγορά εργασίας είναι πολύ δυσκολότερη, ενώ ταυτόχρονα τους υπολείπονται λίγα χρόνια ασφάλισης για να μπορέσουν να συνταξιοδοτηθούν.

Αντί ο ασφαλισμένος να κινδυνεύει να χάσει ή να καθυστερήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα τη δυνατότητα συνταξιοδότησης επειδή του λείπει ένας περιορισμένος αριθμός ενσήμων, μπορεί να συνεχίσει να ασφαλίζεται για διάστημα έως πέντε ετών, με τις εισφορές να καλύπτονται από τη ΔΥΠΑ.

Η νέα ρύθμιση μεταφέρει πλέον το βάρος από ένα άκαμπτο ηλικιακό όριο στην πραγματική απόσταση κάθε ασφαλισμένου από τη σύνταξη. Για χιλιάδες μακροχρόνια ανέργους που έχουν διανύσει το μεγαλύτερο μέρος του εργασιακού τους βίου και χρειάζονται λίγα ακόμη χρόνια ασφάλισης, η δυνατότητα αυτή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη θεμελίωση πλήρους συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Οι νέες διατάξεις εφαρμόζονται αναδρομικά από τις 17 Οκτωβρίου 2025, ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου 5239/2025.