Μακρόν: Νέοι φόροι στην ΕΕ για τον προϋπολογισμό

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει δώσει σαφείς εντολές στην κυβέρνησή του να διερευνήσει τη δυνατότητα επιβολής νέων φόρων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στόχος είναι η χρηματοδότηση του επόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ, ο οποίος αναμένεται να ανέλθει στο ποσό των 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες του Politico, το οποίο επικαλείται πέντε αξιωματούχους που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις, η κίνηση αυτή αποσκοπεί στην εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων για την ενίσχυση των κοινοτικών ταμείων.

Η αποτυχία εξεύρεσης συμφωνίας για νέες φορολογικές πηγές θα είχε σημαντικές επιπτώσεις για τη Γαλλία. Συγκεκριμένα, θα υποχρέωνε τη χώρα να καταβάλει αυξημένες εισφορές προς τις Βρυξέλλες, γεγονός που θα μπορούσε να ενισχύσει τα επιχειρήματα του ακροδεξιού κόμματος Εθνικός Συναγερμός. Το κόμμα αυτό προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών που είναι προγραμματισμένες για τον Απρίλιο του 2027, καθιστώντας το ζήτημα ιδιαίτερα ευαίσθητο πολιτικά.

Η γαλλική πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο όπου οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών της ΕΕ απέτυχαν να συμφωνήσουν στο πακέτο νέων πηγών εσόδων που είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον περασμένο Ιούλιο. Η αδυναμία αυτή ώθησε την Επιτροπή να αναζητήσει εναλλακτικές λύσεις, με τη Γαλλία να αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαδικασία.

Σε αντίθεση με άλλες οικονομικά ισχυρές χώρες, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, η Γαλλία δεν επιθυμεί τη μείωση του μεγέθους του κοινοτικού προϋπολογισμού. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο προϋπολογισμός παρέχει γενναιόδωρες επιδοτήσεις στον ισχυρό αγροτικό τομέα της χώρας, ο οποίος αποτελεί σημαντικό πυλώνα της γαλλικής οικονομίας.

Αντί για περικοπές, ο Μακρόν πιέζει τις Βρυξέλλες να αυξήσουν τα έσοδά τους μέσω της επιβολής πανευρωπαϊκών φόρων. Οι φόροι αυτοί θα στοχεύουν σε συγκεκριμένους τομείς, όπως οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί και οι ξένοι ρυπαντές. Η προσέγγιση αυτή αποσκοπεί στο να μην επιβαρυνθούν περαιτέρω οι εθνικές κυβερνήσεις με αυξημένες εισφορές, καθώς η Γαλλία, ως η τρίτη πιο υπερχρεωμένη χώρα της ΕΕ, δεν διαθέτει τα απαραίτητα δημοσιονομικά περιθώρια για μια τέτοια κίνηση.

Το αρχικό πακέτο φόρων που είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή περιλάμβανε επιβαρύνσεις στις εισαγωγές άνθρακα, στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, στα ηλεκτρονικά απόβλητα, στα έσοδα από τον καπνό και στα εταιρικά κέρδη. Ωστόσο, οι προτάσεις αυτές συνάντησαν έντονες αντιδράσεις από κυβερνήσεις που θεωρούν ότι τα μέτρα θα επιβάρυναν δυσανάλογα τις εγχώριες βιομηχανίες τους.

Καθώς οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό προχωρούν με αργούς ρυθμούς, η ομάδα του Μακρόν αναζητά στήριξη σε ολόκληρη την Ευρώπη για εναλλακτικούς φόρους. Οι φόροι αυτοί θεωρείται ότι έχουν περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσουν την ομόφωνη έγκριση και των 27 κρατών-μελών, σύμφωνα με τους αξιωματούχους που επικαλείται το δημοσίευμα.

Η εισαγωγή νέων πηγών ιδίων εσόδων της ΕΕ, γνωστών στις Βρυξέλλες ως "ίδιοι πόροι", αποτελεί προϋπόθεση "εκ των ων ουκ άνευ" για την έγκριση του προϋπολογισμού. Αυτό δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ο Γάλλος υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Μπενζαμέν Αντάντ, ο οποίος τόνισε ότι "δεν μπορούμε να βασιζόμαστε αποκλειστικά στις εθνικές συνεισφορές. Κανείς δεν μπορεί να το αντέξει οικονομικά".

Ωστόσο, η φορολογία παραμένει ένα από τα πλέον πολιτικά ευαίσθητα ζητήματα των διαπραγματεύσεων. Το γεγονός αυτό καθιστά απίθανη οποιαδήποτε σημαντική πρόοδο πριν από την τελική φάση των συνομιλιών, με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, να επιδιώκει συνολική συμφωνία κατά τη σύνοδο κορυφής του Δεκεμβρίου του 2026.

Η αποστολή της Ιρλανδίας

Ο Κόστα ανέθεσε στην Ιρλανδία, η οποία αναλαμβάνει την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης την Τετάρτη, να επιταχύνει τις διαπραγματεύσεις για τους νέους φόρους. Η εντολή αυτή δόθηκε ενόψει της συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ που έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο.

Κατά τη διάρκεια συνεδρίασης νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζήτησε από την Ιρλανδία να "παρουσιάσει ένα φιλόδοξο και ισορροπημένο πακέτο για τους νέους ίδιους πόρους έως τη σύνοδο κορυφής του Οκτωβρίου", σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο.

Οι νέες πηγές εσόδων εκτιμάται ότι θα αποφέρουν περίπου 400 δισεκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2028-2034. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της Ένωσης, υπογραμμίζοντας τη σημασία της εξεύρεσης νέων χρηματοδοτικών εργαλείων.

Προκειμένου να ξεπεραστεί το αδιέξοδο για τους ίδιους πόρους, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε τον Μάιο νέες επιβαρύνσεις. Αυτές περιλαμβάνουν φόρους στις εταιρείες κρυπτονομισμάτων, στους ψηφιακούς κολοσσούς και στα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια. Η Γαλλία και η Ισπανία εξέφρασαν προκαταρκτική στήριξη στις ιδέες αυτές, ωστόσο, αυτό δεν είναι αρκετό για το Παρίσι.

Σύμφωνα με δύο Ευρωπαίους διπλωμάτες, η Γαλλία διερευνά ανεπίσημα το ενδιαφέρον για μια πρόταση που διατυπώθηκε αρχικά από την Air France-KLM. Η πρόταση στοχεύει στην αυστηροποίηση των περιβαλλοντικών υποχρεώσεων που αφορούν τις ξένες αεροπορικές εταιρείες, αν και αναμένεται να αποφέρει περιορισμένα πρόσθετα έσοδα.

"Η Γαλλία υποστηρίζει τη διεύρυνση της συζήτησης και τις επόμενες ημέρες θα παρουσιάσουμε προτάσεις επί του θέματος", δήλωσε ο Αντάντ την περασμένη εβδομάδα, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευση της χώρας για την εξεύρεση λύσεων.

Για τη Γαλλία, ο στόχος είναι να αποφύγει το δίλημμα ανάμεσα στην αύξηση της συνεισφοράς της στον προϋπολογισμό της ΕΕ και στη μείωση των αγροτικών επιδοτήσεων. "Προσπαθούν και την πίτα ολόκληρη να κρατήσουν και τον σκύλο χορτάτο", σχολίασε χαρακτηριστικά ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, περιγράφοντας την προσπάθεια της Γαλλίας να ισορροπήσει μεταξύ αντικρουόμενων συμφερόντων.

Ωστόσο, σύμφωνα με ανώτερο διπλωμάτη χώρας που παραδοσιακά αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τους ίδιους πόρους, η εκστρατεία της Γαλλίας αποτελεί "μια έξυπνη τακτική κίνηση". "Είναι από εκείνους που κατανοούν ότι χωρίς νέους ίδιους πόρους δεν μπορεί να υπάρξει νέος προϋπολογισμός", δήλωσε, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική προσέγγιση του Παρισιού.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας άσκησης επιρροής, αξιωματούχοι του Cour des comptes, του γαλλικού Ελεγκτικού Συνεδρίου που εποπτεύει τις δημόσιες δαπάνες, ταξίδεψαν στο Βερολίνο και τη Βαρσοβία. Σκοπός τους ήταν να συζητήσουν πιθανές νέες πηγές εσόδων, σύμφωνα με διπλωματική πηγή.

Ο Μακρόν και η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι δεσμεύθηκαν επίσης, μετά τη συνάντησή τους στην Αντίμπ την περασμένη εβδομάδα, να "σημειώσουν πρόοδο προς νέους ίδιους πόρους", συμπεριλαμβανομένης μιας ψηφιακής εισφοράς. Ωστόσο, η Γερμανία και άλλες πιο επιφυλακτικές κυβερνήσεις εξακολουθούν να αντιτίθενται σε μια τέτοια προοπτική, φοβούμενες ότι θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.