Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα: Άμυνα και Ενέργεια στο τραπέζι

Ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Μάρκο Ρούμπιο, πραγματοποιεί σήμερα τις επίσημες επαφές του στην Αθήνα, στο πλαίσιο του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ. Η ατζέντα των συνομιλιών περιλαμβάνει κρίσιμα ζητήματα όπως η άμυνα, η ενέργεια, καθώς και οι τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Η επίσκεψη του Αμερικανού αξιωματούχου αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Αθήνα, καθώς επιβεβαιώνει τον αναβαθμισμένο γεωπολιτικό ρόλο της χώρας και την εμβάθυνση των διμερών σχέσεων. Η ελληνική πλευρά επιδιώκει η στενότερη συνεργασία με την Ουάσιγκτον να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις στους τομείς της άμυνας και της ενέργειας, αλλά και σε σαφή αμερικανική στήριξη σε ζητήματα που αφορούν τα εθνικά συμφέροντα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Κατά την άφιξή του στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» το βράδυ της Τρίτης, ο κ. Ρούμπιο υποδέχθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και την πρέσβειρα των ΗΠΑ, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Η υποδοχή ήταν θερμή, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας κρίσιμης διπλωματικής διαδικασίας.

Η αμερικανική πλευρά θέτει στο επίκεντρο τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας σε ένα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας, τη χρήση των αμερικανικών βάσεων στην Ελλάδα, καθώς και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών της Ευρώπης. Παράλληλα, η διμερής παρουσία του κ. Ρούμπιο στην Αθήνα, χωρίς αντίστοιχη επίσκεψη στην Τουρκία, προσδίδει πρόσθετο πολιτικό βάρος στη χώρα μας, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία που αποδίδει η Ουάσιγκτον στη σχέση με την Ελλάδα.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί εκνευρισμό στην Άγκυρα, η οποία παρακολουθεί στενά τις συνομιλίες, εστιάζοντας ιδιαίτερα στο αμυντικό σκέλος και στην πορεία ένταξης των μαχητικών F-35 στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Η απόκτηση των μαχητικών πέμπτης γενιάς αναμένεται να μεταβάλει τη στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή, ενώ παράλληλα εξετάζεται η αμερικανική στήριξη στην ενεργειακή διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.

Το επίσημο πρόγραμμα ξεκινά το πρωί της Τετάρτης με τη συνάντηση των δύο υπουργών Εξωτερικών στο υπουργείο Εξωτερικών και τις δηλώσεις προς τον Τύπο. Στη συνέχεια, θα κηρυχθεί η έναρξη του Στρατηγικού Διαλόγου, οι εργασίες του οποίου θα ολοκληρωθούν το απόγευμα. Οι θεματικές ενότητες περιλαμβάνουν περιφερειακά ζητήματα, την υπογραφή επιστολής προθέσεων για συνεργασία μεταξύ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα, την ανανέωση μνημονίου για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε αρχαιολογικό υλικό, καθώς και θέματα ασφάλειας, ενέργειας, ναυτιλίας, τεχνολογίας και εμπορίου.

Ο κ. Ρούμπιο θα εγκαινιάσει επίσης τη νέα πτέρυγα της αμερικανικής πρεσβείας και θα μιλήσει στην Πνύκα, ενώ το βράδυ θα γίνει δεκτός στο Μέγαρο Μαξίμου από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.

Στο αμυντικό σκέλος, κεντρικό θέμα αποτελεί η υλοποίηση του προγράμματος απόκτησης των F-35 και το πακέτο οπλισμού που θα τα συνοδεύσει. Η Αθήνα επιδιώκει πρόσβαση σε προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων σύγχρονων πυραύλων αέρος-αέρος και όπλων κρούσης μεγάλου βεληνεκούς. Παράλληλα, συζητείται η αναβάθμιση του στόλου των F-16 Block 50 στην έκδοση Viper και η αξιοποίηση αμερικανικού πλεονάζοντος αμυντικού υλικού.

Η ενεργειακή ατζέντα έχει επίσης βαρύνουσα σημασία, με αιχμή την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και τον Κάθετο Διάδρομο, μέσω του οποίου επιδιώκεται η μεταφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου από την Αλεξανδρούπολη προς τη Νοτιοανατολική και Ανατολική Ευρώπη. Η Αθήνα προσβλέπει σε σαφή αμερικανική στήριξη για την υλοποίηση του έργου, το οποίο έχει στρατηγική σημασία για την περιοχή.

Στις συνομιλίες θα εξεταστούν και οι σχεδιαζόμενες έρευνες υδρογονανθράκων με τη συμμετοχή των Chevron και ExxonMobil. Επιπλέον, η Ελλάδα θα αναδείξει τη συμβολή της στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα μέσω της συμμετοχής της στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «ΑΣΠΙΔΕΣ».

Το περιφερειακό σκέλος περιλαμβάνει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τη Μέση Ανατολή, το Ιράν και την Ουκρανία, ενώ θα αναδειχθεί η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με τις ΗΠΑ στο σχήμα «3+1».

Η απουσία επίσκεψης του κ. Ρούμπιο στην Τουρκία από το πρόγραμμα προσδίδει αυτοτελή χαρακτήρα στον σταθμό της Αθήνας. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης εκφράζουν την ενόχλησή τους, με την φιλοκυβερνητική «Χουριέτ» να σημειώνει ότι «θέλουν να περιορίσουν την Τουρκία». Η αντιπολιτευόμενη «Αϊντινλίκ» συνδέει τις ελληνικές εξοπλιστικές επιδιώξεις με το ηλεκτρικό καλώδιο GSI και τις ανακοινώσεις ΝΟΤΑΜ, ερμηνεύοντας τις κινήσεις ως προσπάθεια αμφισβήτησης των τουρκικών διεκδικήσεων.

Ο κ. Ρούμπιο, στο πλαίσιο της επίσκεψής του, θα εκφωνήσει ομιλία από την Πνύκα με φόντο την Ακρόπολη, καλώντας Αμερικανούς και Ευρωπαίους να ενωθούν σε μια ανανέωση του δυτικού πνεύματος. Η ομιλία αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, καθώς ο κ. Ρούμπιο θεωρείται πιθανός διεκδικητής του χρίσματος των Ρεπουμπλικάνων για τις εκλογές του 2028. Μέσα από την αναφορά στην κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας, αναμένεται να τονίσει την ανάγκη υπεράσπισης των κοινών αξιών και αντιμετώπισης των προκλήσεων της νέας εποχής.

https://x.com/mboyle1/status/2107536762683678800

Τέλος, η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών συνοδεύεται από αυξημένα μέτρα ασφαλείας στο κέντρο της Αθήνας. Η ΕΛ.ΑΣ. έχει ανακοινώσει προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και κλείσιμο δρόμων γύρω από την πλατεία Συντάγματος και σε βασικές αρτηρίες, ενώ δεν αποκλείονται προσωρινές διακοπές στη λειτουργία σταθμών του Μετρό. Η αστυνομία συνιστά τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς για τις μετακινήσεις στο κέντρο.