Μαρόκο: Αποδίδει σε παραπληροφόρηση το κύμα μεταναστών στη Θέουτα

Η κυβέρνηση του Μαρόκου προχώρησε σε μια επίσημη και λεπτομερή τοποθέτηση σχετικά με το πρωτοφανές κύμα παράτυπης μετανάστευσης που σημειώθηκε την περασμένη εβδομάδα στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, στη Βόρεια Αφρική. Σύμφωνα με το Ραμπάτ, το φαινόμενο αυτό δεν ήταν σε καμία περίπτωση αυθόρμητο, αλλά αποτέλεσε το αποτέλεσμα μιας καλά οργανωμένης και πολυεπίπεδης επιχείρησης που βασίστηκε στη διάδοση ψευδών ειδήσεων και στην εκμετάλλευση ευάλωτων ανθρώπων από κυκλώματα διακινητών.

Μια ενδελεχής έρευνα που διενεργήθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών της χώρας κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα γεγονότα πυροδοτήθηκαν από μια σειρά συντονισμένων ενεργειών. Όπως μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων MAP, επικαλούμενο τα πορίσματα της έρευνας, η κρίση δεν προκλήθηκε από "περιστασιακούς ή αυθόρμητους παράγοντες". Αντιθέτως, η αιτία εντοπίζεται στην "κακόβουλη εκμετάλλευση του ψηφιακού χώρου, τη διάδοση παραπλανητικών πληροφοριών, τον ρόλο των συμμοριών trafficking και τις εσφαλμένες ερμηνείες νομικών και διοικητικών δεδομένων". Η διατύπωση αυτή υποδηλώνει μια οργανωμένη προσπάθεια χειραγώγησης της κοινής γνώμης και παρακίνησης των μεταναστών να επιχειρήσουν το επικίνδυνο εγχείρημα.

Ο ρόλος της απόφασης του Ισπανικού Ανώτατου Δικαστηρίου

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εσωτερικών, Ρασίντ Ελ Χαλφί, ανέλυσε περαιτέρω τους λόγους που οδήγησαν σε αυτή την άνευ προηγουμένου μαζική είσοδο. Σύμφωνα με τον ίδιο, καθοριστικό ρόλο έπαιξε η παραπλανητική ερμηνεία μιας απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας, που εκδόθηκε στις 8 Ιουλίου. Η συγκεκριμένη απόφαση, η οποία περιορίζει τον άμεσο επαναπατρισμό μεταναστών που συλλαμβάνονται στη θάλασσα, φαίνεται πως παρερμηνεύτηκε σκοπίμως. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι οι διαδικασίες επιστροφής έχουν χαλαρώσει, ενθαρρύνοντας πολλούς να επιχειρήσουν να φτάσουν στη Θέουτα κολυμπώντας, υποτιμώντας τους τεράστιους κινδύνους που εγκυμονεί αυτή η ενέργεια.

Το Μαροκινό υπουργείο ανακοίνωσε ότι έχει καταγράψει 11 θανάτους κατά τη διάρκεια αυτών των γεγονότων, ενώ βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τις ισπανικές αρχές για να επαληθεύσει τον αριθμό των 72 θανάτων που έχει αναφέρει η Μαδρίτη. Η ισπανική κυβέρνηση, από την πλευρά της, έχει δηλώσει ότι περίπου 50.000 άνθρωποι εισήλθαν παράτυπα στη Θέουτα την περασμένη εβδομάδα, προκαλώντας ένα άνευ προηγουμένου χάος σε ένα από τα δύο χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική. Η κλίμακα του φαινομένου έχει σημάνει συναγερμό στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Πολιτικές προεκτάσεις και διεθνείς αντιδράσεις

Παρά το γεγονός ότι η Ισπανία υποστηρίζει ότι η συντριπτική πλειοψηφία των μεταναστών έχει ήδη επιστρέψει στο Μαρόκο, τα γεγονότα αυτά έχουν πυροδοτήσει μια έντονη πολιτική διαμάχη. Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, βρίσκεται αντιμέτωπος με τις αντιδράσεις ορισμένων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι χώρες αυτές, τηρώντας σκληρότερη στάση στο μεταναστευτικό, έχουν δεσμευτεί να επιβάλουν αυστηρότερους συνοριακούς ελέγχους, εάν χρειαστεί, και δεν διστάζουν να θέσουν ακόμη και το ζήτημα της αναστολής της συμμετοχής της Ισπανίας στη Συνθήκη Σένγκεν. Αυτή η προοπτική αναδεικνύει τις βαθιές διαιρέσεις που υπάρχουν στην Ένωση σχετικά με τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων.

Η πρόσφατη κρίση και το μέγεθός της έχουν προκαλέσει έντονες εικασίες και αναλύσεις. Η εταιρεία συμβουλευτικής Teneo, μεταξύ άλλων, έχει διατυπώσει την άποψη ότι το Μαρόκο ενδέχεται να συνέβαλε στη δημιουργία αυτής της κατάστασης, χαλαρώνοντας σκόπιμα τους συνοριακούς ελέγχους, ως μέσο άσκησης πίεσης στην Ισπανία για διάφορα διμερή ζητήματα. Ωστόσο, ο Ελ Χαλφί απέρριψε έμμεσα αυτές τις αιτιάσεις, τονίζοντας ότι οι διαβάσεις έχουν ανοίξει εκ νέου για εθελοντικές επιστροφές, σε πλήρη συντονισμό με την Ισπανία, γεγονός που συμβάλλει στη σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης. Παράλληλα, το Ραμπάτ έχει ξεκινήσει μια εις βάθος έρευνα για να διαπιστωθούν όλα τα γεγονότα και να αποδοθούν ευθύνες.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου υπογράμμισε ότι η διαχείριση της μετανάστευσης "μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης που βασίζεται στην κοινή ευθύνη, την πραγματική αλληλεγγύη και τον καταμερισμό των βαρών". Παρουσίασε το Μαρόκο ως έναν αξιόπιστο και σταθερό εταίρο, ο οποίος παραμένει προσηλωμένος στη διεθνή συνεργασία για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και της εμπορίας ανθρώπων. Η χώρα, όπως είπε, είναι πρόθυμη να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της δημόσιας τάξης και τη διασφάλιση των συνόρων της. Η Θέουτα και η Μελίγια, ο άλλος ισπανικός θύλακας στην περιοχή, αποτελούν ισπανικά εδάφη και όποιος εισέρχεται σε αυτά βρίσκεται επίσημα σε έδαφος της ΕΕ, αν και είναι εξαιρετικά απίθανο οι νεοαφιχθέντες μετανάστες να μπορέσουν να μετακινηθούν από εκεί προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες.