Μειώσεις τιμών σε 1.740 κωδικούς: Τι σημαίνει για το καλάθι

πρΑΙμ Σύνοψη Άρθρου

Μέση μείωση 9,5% σε 1.740 κωδικούς, που αντιστοιχούν σε λιγότερα από 1.740 διαφορετικά προϊόντα.
Το όφελος για ένα νοικοκυριό με μηνιαίες δαπάνες 500 ευρώ υπολογίζεται σε περίπου 5 ευρώ.
Δεν υπάρχουν εγγυήσεις για αποφυγή ανατιμήσεων σε άλλους κωδικούς ή για τη διατήρηση των τιμών.
Η κατάργηση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους αφήνει τις τιμές στο έλεος των διεθνών συνθηκών.

Η δημοσιοποίηση της λίστας με τα προϊόντα των σούπερ μάρκετ, στα οποία αποφασίστηκαν μειώσεις τιμών, έδωσε το έναυσμα για την έναρξη μιας νέας περιόδου στην αγορά. Η συμμετοχή 100 προμηθευτών προϊόντων ευρείας κατανάλωσης, 12 αλυσίδων σούπερ μάρκετ και τριών αλυσίδων παιχνιδιών σε αυτή την πρωτοβουλία, υπό την αιγίδα της Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή, αποτελεί ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, η εν λόγω εξέλιξη δεν συνεπάγεται αυτομάτως και την επίλυση του διαχρονικού προβλήματος της ακρίβειας, όπως άλλωστε παραδέχονται και οι ίδιοι οι κυβερνητικοί παράγοντες.

Η συμφωνία και το πραγματικό της αντίκρισμα

Η συγκεκριμένη συμφωνία προβλέπει μια μέση μείωση της τάξεως του 9,5% σε 1.740 κωδικούς προϊόντων. Παρόλα αυτά, ο αριθμός αυτός δεν αντιστοιχεί σε ισάριθμα διαφορετικά προϊόντα. Μια προσεκτική ματιά στον αναλυτικό κατάλογο αποκαλύπτει την παρουσία περισσότερων από 30 αποσμητικών, δεκάδων απορρυπαντικών πλυντηρίου και πολλών διαφορετικών τύπων βουτύρου. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται καθημερινά από τους καταναλωτές είτε απουσιάζουν είτε εκπροσωπούνται ελάχιστα, καθώς η αναλογία είναι συντριπτική: οι 1.740 κωδικοί με μειωμένες τιμές αποτελούν ένα μικρό μόνο κλάσμα των περισσότερων από 20.000 κωδικών που διαθέτει ένα τυπικό σούπερ μάρκετ.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των ειδικών, τα προϊόντα που περιλαμβάνονται στον κατάλογο μπορούν, κατά μέσο όρο, να αντιστοιχούν περίπου στο 10% του συνολικού λογαριασμού ενός νοικοκυριού στο σούπερ μάρκετ. Για παράδειγμα, αν ένα νοικοκυριό δαπανά 500 ευρώ μηνιαίως, τα προϊόντα αυτά αντιστοιχούν σε περίπου 50 ευρώ. Εφαρμόζοντας τη μέση μείωση του 10%, το πραγματικό όφελος για τον καταναλωτή περιορίζεται σε περίπου 5 ευρώ τον μήνα.

Οι επιμέρους διαφοροποιήσεις και οι εγγυήσεις

Είναι προφανές ότι οι μέσοι όροι δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα για όλους τους πολίτες. Το όφελος είναι σημαντικά μεγαλύτερο για εκείνους που καταναλώνουν πολλούς από τους κωδικούς της λίστας, ενώ είναι σχεδόν ανύπαρκτο για όσους χρησιμοποιούν ελάχιστους από αυτούς. Επιπλέον, δεν υπάρχει καμία θεσμική ή ουσιαστική εγγύηση ότι οι τιμές θα παραμείνουν σταθερές ή ότι δεν θα υπάρξουν νέες ανατιμήσεις έως το τέλος του έτους.

Οι λόγοι για αυτή την επιφυλακτικότητα είναι πολλαπλοί και ουσιαστικοί. Πρώτον, ενώ υπάρχει δέσμευση για μειώσεις στους 1.740 κωδικούς, παραμένει εντελώς αδιευκρίνιστο τι θα συμβεί με τους υπόλοιπους χιλιάδες κωδικούς. Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ δεν έχουν δεσμευτεί να απέχουν από γενικότερες ανατιμήσεις, ενώ το διεθνές οικονομικό περιβάλλον παραμένει ιδιαίτερα ασταθές και μη προβλέψιμο.

Δεύτερον, δεν έχει διευκρινιστεί ο τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστούν τα σούπερ μάρκετ το ζήτημα των προσφορών. Αν και έχουν το δικαίωμα να πραγματοποιούν προσφορές και στα προϊόντα της λίστας, είναι αδύνατο να γνωρίζουμε αν σε πολλούς από αυτούς τους κωδικούς θα υπήρχαν ούτως ή άλλως προσφορές, ανεξάρτητα από τη συμφωνία.

Τρίτον, η ανεξάρτητη Αρχή έχει πλέον απεμπολήσει το δικαίωμα διενέργειας ελέγχων για υψηλά περιθώρια κέρδους, καθώς το σχετικό πλαφόν έχει καταργηθεί. Η μελλοντική πορεία των τιμών εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από τις διεθνείς συνθήκες και από την προθυμία των αλυσίδων σούπερ μάρκετ να ανταγωνιστούν για μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς μέσω της μείωσης των τιμών τους.