Mercosur στο προσκήνιο: Η ΕΕ αναζητά εμπορική διέξοδο σε αβέβαιο κόσμο

Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής και οικονομικής αβεβαιότητας, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να επαναπροσδιορίσει τις εμπορικές της προτεραιότητες. Από το βήμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το πρωί της Τετάρτης (22/01), η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε την ανάγκη η ΕΕ «να διαφοροποιήσει τις εμπορικές της σχέσεις» και να «μειώσει τις εξαρτήσεις της», σε μια συγκυρία όπου οι Βρυξέλλες επιχειρούν σταδιακή στρατηγική απομάκρυνση από την Ουάσινγκτον.

Όπως ανέφερε, η Ένωση βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις για νέες εμπορικές συμφωνίες με την Ινδία και άλλες χώρες, οι οποίες, σύμφωνα με την ίδια, μπορούν να ανοίξουν «τεράστιες ευκαιρίες» για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, να ενισχύσουν την απασχόληση και να προσφέρουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ασφάλεια στον εφοδιασμό.

This moment of global change is fraught with dangers.

And Europe must be ready to change even faster.

To become more independent. For its own future ↓ https://t.co/LwlxjFLhZX

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 21, 2026

Η συμφωνία Mercosur και το κρίσιμο πολιτικό τεστ

Λίγες ώρες πριν από την κρίσιμη ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για το εάν η εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur θα παραπεμφθεί για νομική αναθεώρηση –μια διαδικασία που θα μπορούσε να καθυστερήσει την υιοθέτησή της έως και δύο χρόνια– η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η συμφωνία προβλέπεται να αποφέρει σημαντικά οφέλη σε τομείς όπως τα γαλακτοκομικά, το κρασί, τα οινοπνευματώδη ποτά και το πετρέλαιο. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η Κομισιόν έχει εξασφαλίσει «ισχυρές διασφαλίσεις» για ευαίσθητους κλάδους της αγροδιατροφικής παραγωγής.

«Πρόκειται για μια συμφωνία που μπορεί να ωφελήσει το σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας, σε κάθε κράτος-μέλος, και ταυτόχρονα να προστατεύσει την Ευρώπη από υπαρκτούς κινδύνους, διασφαλίζοντας ευημερία και ασφάλεια», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η Mercosur θα πρέπει πρώτα να λάβει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να τεθεί σε ισχύ.

Ωστόσο, το κλίμα στο Στρασβούργο παραμένει διχασμένο. Σύμφωνα με άτυπη δημοσκόπηση του POLITICO, που κατέγραψε τις προθέσεις ψήφου 673 από τους 719 ευρωβουλευτές, τουλάχιστον 301 εμφανίζονται αντίθετοι στη συμφωνία, ενώ 319 δηλώνουν ότι θα την υποστήριζαν. Οι αναποφάσιστοι και όσοι δεν έχουν ακόμη τοποθετηθεί διατηρούν το αποτέλεσμα ανοιχτό, καθιστώντας την ψηφοφορία απρόβλεπτη.

Η σημερινή απόφαση δεν αφορά ακόμη την τελική επικύρωση της συμφωνίας –η οποία ενδέχεται να τεθεί σε ψηφοφορία τον Μάιο– αλλά την παραπομπή ή μη του κειμένου στο Δικαστήριο της ΕΕ για νομικό έλεγχο. Πρόκειται, ωστόσο, για μια άτυπη «δοκιμή ισχύος» που θα αποτυπώσει τη δυναμική ενόψει της τελικής κρίσης.

Η στάση των κρατών και οι αιχμές για τους δασμούς Τραμπ

Ιδιαίτερο βάρος αποκτά ο ρόλος της Γερμανίας, καθώς μέρος των Γερμανών Πρασίνων, αν και τάσσονται υπέρ της Mercosur, στηρίζουν την ιδέα της νομικής αναθεώρησης, προσθέτοντας ακόμη έναν παράγοντα αβεβαιότητας. Μια ενδεχόμενη απόρριψη της συμφωνίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για τις Βρυξέλλες και το φιλο-εμπορικό μπλοκ με αιχμή το Βερολίνο.

Υπενθυμίζεται ότι στο Συμβούλιο της ΕΕ η Mercosur εγκρίθηκε με ειδική πλειοψηφία, παρά τις αντιδράσεις χωρών όπως η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία, ενώ το Βέλγιο επέλεξε την αποχή και η Ιταλία συναίνεσε μόνο μετά από συγκεκριμένες εγγυήσεις για τους αγρότες της.

Στην ίδια ομιλία, η πρόεδρος της Κομισιόν αναφέρθηκε και στις εμπορικές εντάσεις με τις ΗΠΑ, χαρακτηρίζοντας «λάθος» τους προτεινόμενους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ σε ευρωπαϊκά προϊόντα. Τόνισε ότι η ΕΕ επιδιώκει να αποφύγει μια επικίνδυνη κλιμάκωση μεταξύ συμμάχων, καθώς κάτι τέτοιο θα ευνοούσε μόνο τους αντιπάλους της Δύσης. «Η Ευρώπη προτιμά τον διάλογο και τις λύσεις, αλλά είναι απολύτως έτοιμη να δράσει, αν χρειαστεί, με ενότητα και αποφασιστικότητα», προειδοποίησε, στέλνοντας σαφές μήνυμα στην Ουάσινγκτον.