ΗΠΑ-Ιράν: Κοντά σε συμφωνία, λέει ο Τραμπ

Νέα δεδομένα στην κρίση της Μέσης Ανατολής επιχειρεί να διαμορφώσει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ανακοινώνοντας τα ξημερώματα ότι ο πόλεμος με το Ιράν έχει ουσιαστικά τερματιστεί και ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πολύ κοντά στην υπογραφή συμφωνίας.

Η εικόνα, ωστόσο, παραμένει σύνθετη. Η Τεχεράνη εξακολουθεί να κρατά αποστάσεις από τις ανακοινώσεις της Ουάσιγκτον, διαψεύδοντας ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση και αφήνοντας ανοικτό τόσο το πεδίο των διαπραγματεύσεων όσο και το ενδεχόμενο νέων εμπλοκών.

Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν αποδέχθηκε το κεντρικό αίτημα των Ηνωμένων Πολιτειών, δηλαδή τη δέσμευση πως δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Κατά τον ίδιο, το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελούσε σχεδόν το σύνολο της διαπραγμάτευσης και υπήρξε ο καθοριστικός παράγοντας που άνοιξε τον δρόμο για συμφωνία.

Οι ισχυρισμοί Τραμπ για συμφωνία

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προαναγγείλει από την Πέμπτη ότι οι συνομιλίες βρίσκονται στο τελικό στάδιο, υποστηρίζοντας ότι το σχέδιο έχει τη στήριξη της ηγεσίας του Ιράν, του Ισραήλ και χωρών του αραβικού κόσμου. Μάλιστα, ανέφερε ότι η τελική υπογραφή θα μπορούσε να γίνει ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο στην Ευρώπη, με παρουσία του αντιπροέδρου JD Vance.

Ο Τραμπ αποκάλυψε επίσης ότι ακύρωσε προγραμματισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, επικαλούμενος τη σημαντική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις. Η κίνηση αυτή προκάλεσε άμεση αντίδραση στις διεθνείς αγορές, καθώς οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν αισθητά, με τους επενδυτές να προεξοφλούν πιθανή αποκλιμάκωση της κρίσης.

Παρά το κλίμα αισιοδοξίας που επιχειρεί να καλλιεργήσει ο Λευκός Οίκος, η ιρανική κυβέρνηση εμφανίζεται πολύ πιο επιφυλακτική. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, δήλωσε ότι δεν υπάρχει τελική απόφαση, καθώς κρίσιμα ζητήματα παραμένουν υπό διαπραγμάτευση.

Ανάλογη εικόνα μετέδωσαν και ιρανικά μέσα ενημέρωσης, επισημαίνοντας ότι καμία οριστική συμφωνία δεν έχει ακόμη εγκριθεί. Η στάση αυτή δείχνει πως η Τεχεράνη επιδιώκει να διατηρήσει διαπραγματευτικό χώρο, αποφεύγοντας να εμφανιστεί ότι αποδέχεται άνευ όρων το αμερικανικό πλαίσιο.

Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ φέρεται να ξεκαθαρίζει ότι δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος σε πιθανό μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, παρότι υποστηρίζει όρους που περιορίζουν τις πυρηνικές δυνατότητες της Τεχεράνης.

Τα αιτήματα της Τεχεράνης

Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, το Ιράν θέτει έξι βασικές προϋποθέσεις για την οριστικοποίηση οποιασδήποτε συμφωνίας. Ζητά εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες αμερικανικές επιθέσεις, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές κοντά στα ιρανικά σύνορα και άρση περιορισμών στη ναυσιπλοΐα και στις λιμενικές δραστηριότητες.

Παράλληλα, η Τεχεράνη απαιτεί κατάργηση των αμερικανικών κυρώσεων, τερματισμό των συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα της περιοχής και αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό.

Η οικονομική διάσταση της πιθανής συμφωνίας θεωρείται καθοριστική. Η ιρανική πλευρά επιδιώκει την απελευθέρωση δισεκατομμυρίων δολαρίων που βρίσκονται δεσμευμένα εκτός χώρας, καθώς και την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβαρύνει σοβαρά την οικονομία της τα τελευταία χρόνια.

Για την Τεχεράνη, οι οικονομικές παραχωρήσεις δεν αποτελούν συμπληρωματικό σκέλος της διαπραγμάτευσης. Αντιμετωπίζονται ως αναγκαία προϋπόθεση για τη σταθεροποίηση της χώρας ύστερα από μήνες πολεμικής πίεσης, διεθνούς απομόνωσης και εσωτερικών οικονομικών δυσκολιών.

Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή και εξαιρετικά εύθραυστη. Ο Τραμπ επιχειρεί να παρουσιάσει την εξέλιξη ως διπλωματική νίκη, ενώ το Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένο να μη δεσμευθεί δημόσια πριν εξασφαλίσει συγκεκριμένες εγγυήσεις. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η κρίση οδηγείται πράγματι σε συμφωνία ή αν οι ανακοινώσεις της Ουάσιγκτον προηγούνται της πραγματικής διπλωματικής κατάληξης.