Μέση Ανατολή και τουρισμός: Τι φοβάται η αγορά

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή και τουρισμός: Επαγρύπνηση στον ΕΟΤ για τις επιπτώσεις στην Ελλάδα

Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκεται ο ελληνικός τουριστικός μηχανισμός μετά τη νέα γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή, με τον γενικό γραμματέα του ΕΟΤ, Ανδρέα Φιορεντίνο, να πραγματοποιεί ευρεία σύσκεψη με τους επικεφαλής των 14 Υπηρεσιών Εξωτερικού του Οργανισμού. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι πιθανές συνέπειες του πολέμου στη διεθνή τουριστική κίνηση, οι ανακατατάξεις στη συμπεριφορά των ταξιδιωτών και η θέση της Ελλάδας μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας. Σύμφωνα με τον ΕΟΤ, η μέχρι στιγμής εικόνα για τη χώρα παραμένει θετική, χωρίς όμως να υποτιμώνται οι κίνδυνοι που δημιουργούν η άνοδος του ενεργειακού κόστους, οι πληθωριστικές πιέσεις και η μεταβλητότητα στις αεροπορικές μετακινήσεις.

Οι μεγαλύτερες ανησυχίες αφορούν την αύξηση στις τιμές καυσίμων και την επίδρασή της στα αεροπορικά εισιτήρια, αλλά και την πίεση που δέχονται τα εισοδήματα των ευρωπαϊκών νοικοκυριών. Αυτό το μείγμα ενδέχεται να κάνει τους ταξιδιώτες πιο προσεκτικούς στις αποφάσεις τους, ειδικά σε ό,τι αφορά τον χρόνο κράτησης, τη διάρκεια των διακοπών και την επιλογή προορισμού. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια συγκρατημένης αισιοδοξίας, ιδιαίτερα αν οι εχθροπραξίες δεν παραταθούν, όμως η συνολική εικόνα παραμένει εύθραυστη. 

Η ασφάλεια επιστρέφει στο κέντρο των ταξιδιωτικών επιλογών

Τα πρώτα πιο συγκεκριμένα στοιχεία για τη μετατόπιση της διεθνούς τουριστικής ζήτησης προέρχονται από ανάλυση της Mabrian, η οποία κατέγραψε τις τάσεις σε πέντε μεγάλες αγορές εξερχόμενου τουρισμού: Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένες Πολιτείες. Η βασική διαπίστωση είναι ότι σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης, το αίσθημα ασφάλειας γίνεται ξανά καθοριστικός παράγοντας στην τελική επιλογή προορισμού. Ο δείκτης αντίληψης ασφάλειας της εταιρείας καταγράφει αισθητή επιδείνωση για προορισμούς του Κόλπου, γεγονός που οδηγεί ήδη σε πρώιμα σημάδια εκτροπής της ζήτησης προς άλλες περιοχές. 

Η εικόνα είναι ιδιαίτερα έντονη στην αμερικανική αγορά, όπου η πτώση της αντίληψης ασφάλειας εμφανίζεται πιο βαθιά για ορισμένους προορισμούς της περιοχής. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και άλλοι κόμβοι του Κόλπου δέχονται πίεση στο τουριστικό τους προφίλ, ενώ η περιφερειακή αστάθεια επηρεάζει και γειτονικές αγορές όπως η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Τουρκία. Η μεταβολή αυτή δεν σημαίνει αυτομάτως κατάρρευση της ζήτησης, δείχνει όμως ότι οι ταξιδιώτες γίνονται πιο επιλεκτικοί και πιο ευαίσθητοι σε όρους ασφάλειας. 

Τρεις νέες τάσεις και το στοίχημα για την Ελλάδα

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, διαμορφώνονται τρεις βασικές κατευθύνσεις στη διεθνή τουριστική συμπεριφορά. Η πρώτη είναι η ενίσχυση της στροφής προς κοντινούς και θεωρούμενους ασφαλείς προορισμούς. Η δεύτερη είναι η διατήρηση του ενδιαφέροντος για την Ασία, κυρίως όπου η αεροπορική συνδεσιμότητα παραμένει ισχυρή. Η τρίτη αφορά τη ζήτηση για πιο μακρινούς και «εναλλακτικούς» προορισμούς, κυρίως από αγορές που επιδιώκουν να απομακρυνθούν όσο γίνεται από τη γεωπολιτική ένταση της Ανατολικής Μεσογείου. 

Για την Ελλάδα, η συγκυρία δημιουργεί ταυτόχρονα ευκαιρίες και πιέσεις. Από τη μία πλευρά, η χώρα εξακολουθεί να καταγράφεται ως ασφαλής προορισμός και αυτό μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της, ειδικά για ταξιδιώτες που αναζητούν σταθερότητα μέσα στην ευρύτερη περιοχή. Από την άλλη, η τάση ορισμένων αγορών να αντιμετωπίζουν την Ανατολική Μεσόγειο ως ενιαία γεωπολιτική ζώνη μπορεί να επιβραδύνει κρατήσεις, κυρίως από μακρινές αγορές. Ο ΕΟΤ, πάντως, διαπιστώνει ότι το ενδιαφέρον για την Ελλάδα παραμένει ισχυρό, με αυξανόμενη έμφαση και σε λιγότερο προβεβλημένους προορισμούς. 

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη σύσκεψη, καταγράφεται θετική δυναμική για περιοχές όπως η Χαλκιδική και τα Ιόνια νησιά, ενώ ενισχύονται και τα πτητικά προγράμματα προς ελληνικούς προορισμούς. Από τις αρχές Ιουνίου προστίθενται επιπλέον εβδομαδιαίες πτήσεις προς την Κρήτη, ενώ δρομολογούνται νέα προγράμματα και για την Κεφαλονιά και την Πελοπόννησο. Η ελληνική τουριστική αγορά δεν δείχνει προς το παρόν εικόνα υποχώρησης, όμως το επόμενο διάστημα θα είναι κρίσιμο, καθώς η εξέλιξη του πολέμου και η πορεία του κόστους μετακίνησης θα επηρεάσουν άμεσα τη συμπεριφορά των ξένων επισκεπτών.