Μετακινήσεις 2026: Aυστηρότεροι κανόνες, ακριβότερα διόδια και μεγάλα έργα

Οι μετακινήσεις αποτελούν σταθερό στοιχείο της καθημερινότητας και ταυτόχρονα μία από τις πιο σύνθετες προκλήσεις της τρέχουσας δεκαετίας. Το κυκλοφοριακό πρόβλημα έχει πλέον αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά και δεν περιορίζεται στην Αθήνα, καθώς αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται στη Θεσσαλονίκη και στην Πάτρα. Την ίδια στιγμή, οι χρόνιες δυσλειτουργίες στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και η συνεχής αύξηση του κόστους, είτε αφορά καύσιμα, διόδια ή εισιτήρια, παραμένουν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Τα τελευταία χρόνια εφαρμόζονται παρεμβάσεις που μέχρι πρότινος θεωρούνταν δύσκολες ή ανέφικτες. Οι έξυπνες κάμερες, οι εκτεταμένοι έλεγχοι αλκοτέστ και η ενίσχυση της επιτήρησης στα ΜΜΜ αλλάζουν σταδιακά το πλαίσιο λειτουργίας των μετακινήσεων. Παράλληλα, προχωρούν μεγάλης κλίμακας οδικά έργα με στόχο τη βελτίωση της συνδεσιμότητας μεταξύ περιοχών της χώρας.

Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα των ακτοπλοϊκών ναύλων για τη φετινή χρονιά. Παρότι το 2025 οι τιμές διατηρήθηκαν στα επίπεδα του προηγούμενου έτους, οι πιέσεις που δημιουργεί η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών ενισχύουν τις ανησυχίες για επιβάρυνση των επιβατών. Οι ίδιες ρυθμίσεις αναμένεται να επεκταθούν εντός της επόμενης χρονιάς και στις οδικές μεταφορές, με συνέπειες στο κόστος οχημάτων και καυσίμων.

Το 2026 σηματοδοτεί μια νέα φάση για τις μετακινήσεις στην Ελλάδα, με αλλαγές που επηρεάζουν τόσο τις αστικές διαδρομές όσο και τα ταξίδια μεγάλων αποστάσεων. Στους δρόμους, οι οδηγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με αυστηρότερη εφαρμογή του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Οι έξυπνες κάμερες καταγράφουν παραβάσεις και αποστέλλουν αυτόματα τα πρόστιμα, ενώ οι έλεγχοι για χρήση κινητού και παραβίαση σηματοδότησης συνοδεύονται από υψηλές χρηματικές κυρώσεις και αφαίρεση άδειας οδήγησης. Σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των αλκοτέστ, η κρατική πολιτική αποτυπώνει σαφή κατεύθυνση αυστηρής συμμόρφωσης.

Οι παρεμβάσεις αυτές συνδέονται με τα στοιχεία για τα τροχαία δυστυχήματα, καθώς η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει υψηλά ποσοστά θανατηφόρων περιστατικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η ενίσχυση των ελέγχων θεωρείται κρίσιμη για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας.

Την ίδια περίοδο, αυξήσεις καταγράφονται στα διόδια σε μεγάλο μέρος του εθνικού οδικού δικτύου. Από τις αρχές του 2026, οι χρεώσεις έχουν αναπροσαρμοστεί σε βασικούς αυτοκινητοδρόμους, επιβαρύνοντας το κόστος των μετακινήσεων. Διαδρομές όπως Αθήνα – Θεσσαλονίκη, Αθήνα – Ιωάννινα και Αθήνα – Πάτρα κοστίζουν πλέον ακριβότερα, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να εντοπίζονται στη Δυτική Ελλάδα και στη γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου. Μικρή αναπροσαρμογή σημειώθηκε και στην Αττική Οδό.

Στο πεδίο των υποδομών, το 2026 βρίσκει σε πλήρη λειτουργία τον αυτοκινητόδρομο Πατρών – Πύργου, ενώ εντός της χρονιάς αναμένεται να ολοκληρωθούν σημαντικά έργα όπως τμήματα του Ε65, η οδική σύνδεση της Λευκάδας με την Αμβρακία Οδό και η Ανατολική Περιφερειακή Οδός Αλεξανδρούπολης. Παράλληλα, συνεχίζονται οι εργασίες στον ΒΟΑΚ και προχωρά το έργο του flyover στη Θεσσαλονίκη, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027.

Αργούς ρυθμούς ακολουθεί η Σιδηροδρομική Σήραγγα Σεπολίων, έργο που συνδέεται με τη βελτίωση της ασφάλειας και της κυκλοφορίας στην Αθήνα. Η έναρξη της βασικής φάσης κατασκευής τοποθετείται εντός του 2026, με την ολοκλήρωση να μεταφέρεται χρονικά πιο μετά.

Στην πρωτεύουσα, συνεχίζονται εκτεταμένες παρεμβάσεις στο Μετρό. Περιλαμβάνουν ανακαινίσεις συρμών, εγκατάσταση κλιματισμού, επιστροφή παροπλισμένων οχημάτων στην κυκλοφορία και αναβαθμίσεις σταθμών. Παράλληλα, προχωρά η αντικατάσταση ανελκυστήρων και κυλιόμενων κλιμάκων, η ενίσχυση της ασφάλειας του δικτύου και η ανάπτυξη υποδομών 5G και WiFi σε κεντρικούς σταθμούς.

Στη Θεσσαλονίκη, το 2026 συνδέεται με την επέκταση του Μετρό προς την Καλαμαριά. Η ολοκλήρωση του έργου απαιτεί προσωρινές διακοπές λειτουργίας της βασικής γραμμής, προκειμένου να ενσωματωθεί η νέα υποδομή. Μετά τις απαραίτητες δοκιμές, η επέκταση εκτιμάται ότι θα τεθεί σε λειτουργία προς τα μέσα της χρονιάς, ενισχύοντας τον συνολικό στόλο με νέους συρμούς αυτόματης λειτουργίας.

Στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς προωθείται και αυστηροποίηση του πλαισίου για την εισιτηριοδιαφυγή. Νομοσχέδιο προβλέπει αυξημένα πρόστιμα για όσους μετακινούνται χωρίς εισιτήριο, με διαφοροποίηση ανάλογα με το είδος του κομίστρου και πρόβλεψη μείωσης του προστίμου σε περίπτωση άμεσης προμήθειας κάρτας απεριορίστων διαδρομών.

Οι μετακινήσεις στην Ελλάδα εισέρχονται έτσι σε μια περίοδο έντονων αλλαγών, όπου το κόστος, οι υποδομές και οι κανόνες διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον για οδηγούς και επιβάτες.