Την κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων και την καθολική αποδοχή της πλαστικής κάρτας αναπηρίας ως μοναδικού αποδεικτικού για τη δωρεάν χρήση των αστικών Μέσων Μαζικής Μεταφοράς σε όλη τη χώρα ζητά η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία. Με επιστολή της προς την υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου και τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, η Συνομοσπονδία καταγγέλλει ένα καθεστώς άνισης μεταχείρισης που, όπως τονίζει, παραβιάζει στην πράξη την αρχή της ισοτιμίας και δημιουργεί πολίτες «δύο ταχυτήτων» ανάλογα με τον τόπο κατοικίας τους.
Σήμερα, η δωρεάν μετακίνηση με τα αστικά ΜΜΜ στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη γίνεται με την επίδειξη της πλαστικής κάρτας αναπηρίας. Στην υπόλοιπη χώρα, όμως, η ίδια κάρτα δεν γίνεται αποδεκτή από τα Αστικά ΚΤΕΛ, με αποτέλεσμα να απαιτείται ειδικό δελτίο μετακίνησης. Το αποτέλεσμα είναι παράδοξο και βαθιά άδικο: άτομα με αναπηρία που ζουν ή μετακινούνται εκτός των δύο μεγάλων αστικών κέντρων χάνουν ένα δικαίωμα που υποτίθεται ότι τους έχει ήδη αναγνωριστεί από την Πολιτεία.
Η παγίδα των εισοδηματικών κριτηρίων
Όπως επισημαίνει η ΕΣΑμεΑ, η αιτία αυτής της διάκρισης εντοπίζεται στα εισοδηματικά κριτήρια που εξακολουθούν να ισχύουν για τη δωρεάν μετακίνηση με αστικά ΜΜΜ εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τις απαντήσεις που έλαβε η Συνομοσπονδία, η πλαστική κάρτα αναπηρίας δεν γίνεται αποδεκτή από τα Αστικά ΚΤΕΛ επειδή μέσω αυτής δεν είναι δυνατός ο έλεγχος των εισοδηματικών ορίων.
Ακριβώς αυτό το σημείο ζητά να αλλάξει ριζικά η ΕΣΑμεΑ. Η δωρεάν μετακίνηση, υπογραμμίζει, δεν μπορεί να συνδέεται με εισοδηματικά κριτήρια, αλλά πρέπει να αποτελεί καθολικό δικαίωμα όλων των ατόμων με αναπηρία, χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις. Η αναπηρία δεν είναι επιλογή ούτε μεταβάλλεται ανάλογα με το εισόδημα· συνεπώς, η σύνδεση της μετακίνησης με οικονομικούς δείκτες συνιστά έμμεση αλλά σαφή διάκριση.
Κάρτα αναπηρίας: από εργαλείο ισότητας σε πεδίο ταλαιπωρίας
Το αίτημα για την κατάργηση των εισοδηματικών κριτηρίων έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά συσσωρευμένων προβλημάτων που έχουν καταγραφεί με την εφαρμογή της κάρτας αναπηρίας. Μετά από εκατοντάδες καταγγελίες πολιτών στην υπηρεσία «Διεκδικούμε Μαζί», πραγματοποιήθηκε συνάντηση του γενικού γραμματέα Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Καταπολέμησης της Φτώχειας Κωνσταντίνος Μεγαρίτης με τον αντιπρόεδρο της ΕΣΑμεΑ και πρόεδρο της ΠΟΣΓΚΑμεΑ Ιωάννης Μοσχολιός.
Τα προβλήματα που καταγράφονται είναι αποκαλυπτικά: δυσλειτουργικό help desk με μεγάλες καθυστερήσεις, έλλειψη άμεσης εξυπηρέτησης για κωφούς και βαρήκοους, σοβαρές αστοχίες στην παράδοση των καρτών από τα ΕΛΤΑ και διαφορετική αντιμετώπιση της ίδιας κάρτας από Μέσο σε Μέσο και από περιοχή σε περιοχή. Το υπουργείο αναγνώρισε τις δυσλειτουργίες και ανακοίνωσε παρεμβάσεις, όπως αλλαγή παρόχου διανομής, προ-ενεργοποίηση των καρτών και ενίσχυση του help desk.
Ωστόσο, η ουσία παραμένει: όσο η κάρτα αναπηρίας δεν λειτουργεί ενιαία και καθολικά, μετατρέπεται από εργαλείο ισότητας σε σύμβολο κρατικής αναποτελεσματικότητας. Η ΕΣΑμεΑ δηλώνει ότι αναμένει επίσημες απαντήσεις και ξεκαθαρίζει ότι το δικαίωμα στη μετακίνηση δεν είναι προνόμιο, αλλά προϋπόθεση αξιοπρέπειας και κοινωνικής συμμετοχής.
