Μεταναστευτικό: Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για το νέο ευρωπαϊκό Σύμφωνο

Κατατέθηκε σήμερα στη Βουλή το πολυαναμενόμενο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, με τίτλο «Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις». Το νομοσχέδιο ενσωματώνει στο εθνικό δίκαιο τη μεγαλύτερη κοινή μεταρρυθμιστική προσπάθεια των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πεδίο της μεταναστευτικής πολιτικής.

Στον πυρήνα της νέας στρατηγικής βρίσκεται η ενίσχυση της φύλαξης των εξωτερικών συνόρων, η ταχύτερη εξέταση των αιτήσεων ασύλου και η επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής για όσους εισέρχονται παράτυπα και δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει το νέο πλαίσιο ως εργαλείο αυστηρότερης, πιο οργανωμένης και πιο αποτελεσματικής διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών, σε μια περίοδο κατά την οποία η πίεση στα νότια και ανατολικά σύνορα της χώρας παραμένει ισχυρή.

Υποχρεωτικός προέλεγχος στα εξωτερικά σύνορα

Η βασική αλλαγή που εισάγει το νομοσχέδιο είναι η καθιέρωση υποχρεωτικής διαδικασίας προελέγχου, γνωστής ως screening, στα εξωτερικά σύνορα της χώρας. Η διαδικασία θα εφαρμόζεται σε όλους τους παράτυπα εισερχόμενους υπηκόους τρίτων χωρών.

Το screening θα περιλαμβάνει πλήρη ταυτοποίηση των προσώπων, με εξακρίβωση των πραγματικών τους στοιχείων, καθώς και λήψη βιομετρικών δεδομένων, με καταγραφή δακτυλικών αποτυπωμάτων.

Παράλληλα, θα πραγματοποιούνται έλεγχοι ασφαλείας, με στόχο τον εντοπισμό προσώπων που ενδέχεται να συνιστούν κίνδυνο, καθώς και υγειονομικοί έλεγχοι για την προστασία της δημόσιας υγείας.

Οι αιτήσεις ασύλου θα εξετάζονται με πιο σύντομες διαδικασίες και αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Στόχος είναι η συνολική διαδικασία, από την υποβολή του αιτήματος έως την ενδεχόμενη απόρριψη και επιστροφή, να ολοκληρώνεται το αργότερο εντός 12 εβδομάδων.

Κλειστές δομές, επιστροφές και νέο Eurodac

Το νέο πλαίσιο αυστηροποιεί σημαντικά τη διαχείριση των περιπτώσεων στις οποίες τα αιτήματα διεθνούς προστασίας απορρίπτονται τελεσίδικα. Όσοι δεν αποκτούν δικαίωμα νόμιμης παραμονής θα οδηγούνται ταχύτερα σε διαδικασίες απέλασης ή επιστροφής.

Το νομοσχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα υποχρεωτικής παραμονής των προσώπων αυτών σε κλειστές ή ελεγχόμενες δομές στα σύνορα, μέχρι να ολοκληρωθεί η έκδοση ή η επιβεβαίωση των αναγκαίων ταξιδιωτικών εγγράφων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για αξιοποίηση κέντρων επιστροφών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ρύθμιση αυτή εντάσσεται στη νέα ευρωπαϊκή γραμμή αποτροπής και στέλνει μήνυμα ότι η παράτυπη παραμονή χωρίς έγγραφα δεν μπορεί να παρατείνεται επ’ αόριστον.

Το σχέδιο νόμου δίνει βάρος και στην τεχνολογική αναβάθμιση των μηχανισμών καταγραφής. Προβλέπεται πλήρης εκσυγχρονισμός του Eurodac, ώστε να καθίσταται δυνατή η άμεση ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ των ευρωπαϊκών αρχών.

Ταυτόχρονα, ενισχύεται η επιχειρησιακή συνεργασία με ευρωπαϊκούς οργανισμούς και κυρίως με τη Frontex. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο λειτουργικού συστήματος, με σαφείς κανόνες, γρήγορες αποφάσεις και ουσιαστική εφαρμογή των επιστροφών.

Η κατάθεση του νομοσχεδίου σηματοδοτεί τη μετάβαση της ελληνικής μεταναστευτικής πολιτικής σε ένα αυστηρότερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, όπου η ταυτοποίηση, η επιτήρηση, η ταχεία κρίση των αιτημάτων και οι επιστροφές αποτελούν κεντρικούς άξονες της νέας αρχιτεκτονικής.