Μετρό Αθήνας: Σοβαρές αιχμές Λέκκα για τις γεωλογικές μελέτες

Σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό, την προετοιμασία και την εκτέλεση των εργασιών στη Γραμμή 4 του Μετρό προκαλούν οι ζημιές που έχουν καταγραφεί σε κτίρια κατά μήκος της υπό κατασκευή σήραγγας. Οι καταγγελίες κατοίκων για ρωγμές, διαρρήξεις, εισροές υδάτων και εμφάνιση λάσπης ενισχύονται πλέον από την επιστημονική εκτίμηση ότι τα φαινόμενα συνδέονται άμεσα με τη διέλευση του μετροπόντικα.

Ο καθηγητής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας του ΕΚΠΑ και πρόεδρος του ΟΑΣΠ, Ευθύμης Λέκκας, συνέδεσε με σαφήνεια τα προβλήματα στις κατοικίες με τη διάνοιξη της νέας γραμμής. Όπως επισήμανε, τα ευρήματα στα υπόγεια των κτιρίων, η λάσπη που εμφανίστηκε στην επιφάνεια τον Μάρτιο και οι εκτεταμένες ρωγμές σε σπίτια και πολυκατοικίες συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με τη χάραξη του έργου.

Κατά τον ίδιο, οι μαρτυρίες των κατοίκων δείχνουν ότι τα προβλήματα άρχισαν όταν ο μετροπόντικας πέρασε κάτω από τις θεμελιώσεις των κατασκευών. Η χρονική και χωρική σύμπτωση των φαινομένων, σύμφωνα με την εκτίμησή του, δεν αφήνει ουσιαστικό περιθώριο αμφισβήτησης για τη σύνδεσή τους με τις εργασίες του Μετρό.

Η επιστημονική αυτή τοποθέτηση επιβαρύνει το πλαίσιο ευθυνών γύρω από ένα μεγάλο δημόσιο έργο, καθώς οι ζημιές στα ακίνητα δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως μεμονωμένα περιστατικά ή ως αβάσιμες ανησυχίες των πολιτών. Τα δεδομένα δημιουργούν σοβαρές απαιτήσεις για πλήρη τεχνικό έλεγχο, διαφάνεια στις μελέτες και άμεση προστασία των κατοίκων.

Ρωγμές στις κατοικίες και ερωτήματα για τις γεωλογικές μελέτες

Ο Ευθύμης Λέκκας περιέγραψε δύο ξεχωριστές διαστάσεις του προβλήματος. Η πρώτη αφορά τις επιπτώσεις στις κατοικίες και στις πολυκατοικίες της περιοχής. Οι ρωγμές, οι διαρρήξεις και τα προβλήματα στα υπόγεια έχουν προκαλέσει έντονη ανασφάλεια στους ιδιοκτήτες και στους ενοίκους, οι οποίοι βλέπουν τις περιουσίες τους να εμφανίζουν βλάβες την περίοδο εκτέλεσης των υπόγειων εργασιών.

Η δεύτερη και βαθύτερη διάσταση αφορά τη συμπεριφορά του υπεδάφους. Ο καθηγητής άφησε σαφείς αιχμές για την επάρκεια της διερεύνησης που προηγήθηκε της διάνοιξης, επισημαίνοντας ότι το υπέδαφος, κατά την εκτίμησή του, δεν εξετάστηκε με την απαιτούμενη λεπτομέρεια.

Ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν έχει μελετήσει τις γεωλογικές εκθέσεις του έργου και συνεπώς δεν μπορεί να διατυπώσει ολοκληρωμένη κρίση για το περιεχόμενό τους. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η εμφάνιση τόσο σοβαρών προβλημάτων αποτελεί σαφή ένδειξη πως κάποιο κρίσιμο στάδιο της προετοιμασίας ή της εκτέλεσης δεν πραγματοποιήθηκε σωστά.

Η επισήμανση αυτή γεννά βαριά ερωτήματα για την πληρότητα των προκαταρκτικών μελετών, την αξιολόγηση των γεωτεχνικών κινδύνων και την παρακολούθηση των επιπτώσεων στα κτίρια. Σε ένα έργο τέτοιας κλίμακας, η ευθύνη των αρμόδιων φορέων δεν εξαντλείται στην πρόοδο της κατασκευής, αλλά περιλαμβάνει την ασφάλεια του αστικού ιστού και την έγκαιρη αντιμετώπιση κάθε ένδειξης αστοχίας.

Σύνθετο υπέδαφος και ανάγκη για νέους ελέγχους

Η γεωλογική δομή της περιοχής χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερα σύνθετες συνθήκες, οι οποίες αυξάνουν σημαντικά τις απαιτήσεις της κατασκευής. Σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, στο υπέδαφος υπάρχουν αποσαθρωμένοι σχιστόλιθοι, ασυνέχειες και ρωγμές μέσα από τις οποίες αναβλύζουν νερά, καθώς και παλιές κοίτες ποταμών και χειμάρρων που διατηρούν υδροφορία.

Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων δημιουργεί ένα δύσκολο γεωλογικό και γεωτεχνικό περιβάλλον, ικανό να προκαλέσει προβλήματα κατά τη διέλευση του μετροπόντικα. Η παρουσία νερού και αποσαθρωμένων πετρωμάτων μπορεί να επηρεάσει τη συνοχή του εδάφους και να προκαλέσει μετακινήσεις ή καθιζήσεις που μεταφέρονται στις θεμελιώσεις των κτιρίων.

Για να συνεχιστεί το έργο χωρίς νέες επιπτώσεις, ο καθηγητής έκρινε αναγκαία τη λεπτομερή επανεξέταση της γεωλογίας και των γεωτεχνικών συνθηκών. Μόνο μέσα από συμπληρωματικές έρευνες μπορούν να προσδιοριστούν τα κατάλληλα τεχνικά μέτρα και οι ασφαλείς παράμετροι για την περαιτέρω πορεία του μηχανήματος διάνοιξης.

Ο κ. Λέκκας ξεκαθάρισε ότι η επαναχάραξη της Γραμμής 4 δεν αποτελεί πλέον ρεαλιστική επιλογή, καθώς το έργο βρίσκεται ήδη σε προχωρημένη φάση. Τόνισε, ωστόσο, ότι υπάρχουν διαθέσιμες τεχνικές μέθοδοι για την ασφαλή συνέχιση των εργασιών, υπό την προϋπόθεση ότι θα προηγηθεί ουσιαστική διερεύνηση και θα ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα προστασίας.

Παράλληλα, διευκρίνισε ότι ο ΟΑΣΠ δεν έχει αρμοδιότητα ελέγχου των συγκεκριμένων κατασκευαστικών ζητημάτων, καθώς ο Οργανισμός παρεμβαίνει σε βλάβες που σχετίζονται με σεισμική φόρτιση. Η διευκρίνιση αυτή μεταφέρει την ευθύνη στους φορείς που σχεδίασαν, επιβλέπουν και εκτελούν το έργο, οι οποίοι καλούνται να δώσουν τεκμηριωμένες απαντήσεις για τις ζημιές, τις μελέτες και τα μέτρα που θα ληφθούν.

Οι κάτοικοι δεν μπορούν να παραμένουν εκτεθειμένοι σε ένα έργο που επηρεάζει τις θεμελιώσεις και την ασφάλεια των κατοικιών τους. Η πλήρης δημοσιοποίηση των τεχνικών στοιχείων, η ανεξάρτητη καταγραφή των βλαβών και η άμεση αποκατάσταση των ζημιών αποτελούν πλέον στοιχειώδεις υποχρεώσεις της Πολιτείας και των υπεύθυνων κατασκευαστικών φορέων.