Μετρό Κυψέλης: Έκθεση-καταπέλτης – Καθιζήσεις έως 4 φορές πάνω από το όριο

Σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια πολυκατοικιών στην Κυψέλη προκαλεί προσωρινή έκθεση των τεχνικών συμβούλων των κατοίκων, η οποία καταγράφει καθιζήσεις που φτάνουν έως και τα 55 χιλιοστά, όταν το όριο ασφαλείας αναφέρεται στα 15 χιλιοστά, καθώς και ρωγμές σε υποστυλώματα και δοκούς. Τα ευρήματα συνδέονται, βάσει των στοιχείων που εξετάστηκαν, με τη διέλευση του μετροπόντικα για τα έργα του Μετρό.

Η έκθεση έρχεται να επιβαρύνει σημαντικά την εικόνα που είχε παρουσιαστεί τους προηγούμενους μήνες, καθώς οι τεχνικοί σύμβουλοι κάνουν λόγο για «αστοχία των αρχικών εκτιμήσεων» της Ελληνικό Μετρό και της αναδόχου κοινοπραξίας. Παράλληλα, καταγράφουν σοβαρές ελλείψεις στα δεδομένα που τους έχουν παραδοθεί, γεγονός που, όπως επισημαίνουν, δεν επιτρέπει ακόμη τη διαμόρφωση ολοκληρωμένης εικόνας για την εξέλιξη των βλαβών.

Την έκθεση υπογράφουν ο δομοστατικός πολιτικός μηχανικός Νικόλαος Κρασάκης και ο καθηγητής του ΕΜΠ και μεταλλειολόγος Δημήτριος Καλιαμπάκος. Οι δύο τεχνικοί σύμβουλοι επισημαίνουν ότι εξακολουθούν να αναμένουν σημαντικό όγκο πληροφοριών από την Ελληνικό Μετρό και χαρακτηρίζουν τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα στοιχεία ελλιπή και αποσπασματικά.

Καθιζήσεις έως σχεδόν τέσσερις φορές πάνω από το όριο

Τα δεδομένα που τέθηκαν υπό εξέταση εμφανίζουν καθιζήσεις οι οποίες αποδίδονται στη διέλευση του TBM και σε ορισμένες περιπτώσεις πλησιάζουν το τετραπλάσιο του προβλεπόμενου ορίου ασφαλείας. Παράλληλα, οι υπολογιζόμενες στροφές κτιρίων φέρονται να υπερβαίνουν σημαντικά το όριο συναγερμού, φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις από το 1/700 έως το 1/350.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το γεγονός ότι η δημοσιοποίηση της έκθεσης ακολούθησε την παραδοχή του υφυπουργού Υποδομών Νίκου Ταχιάου στη Βουλή ότι έχουν εντοπιστεί βλάβες στον φέροντα οργανισμό πολυκατοικιών της Κυψέλης. Πρόκειται για εξέλιξη που έρχεται μετά τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις ότι οι ρηγματώσεις δεν αφορούσαν τον φέροντα οργανισμό των κτιρίων.

Οι τεχνικοί σύμβουλοι θεωρούν πλέον απαραίτητο οι μελέτες στατικής επάρκειας, οι εκθέσεις αποκατάστασης και οι εργασίες που θα προκύψουν από αυτές να έχουν ολοκληρωθεί πριν από οποιαδήποτε επανεκκίνηση του μετροπόντικα. Το TBM βρίσκεται κάτω από περιοχή στην οποία υπάρχουν πολυκατοικίες με σημαντικές βλάβες, ενώ, κατά τους ίδιους, δεν έχουν δοθεί επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το φαινόμενο των καθιζήσεων έχει ολοκληρωθεί.

Η εικόνα των 14 πολυκατοικιών για τις οποίες παραδόθηκαν στοιχεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητική. Οι δηλωμένες βλάβες αφορούν συνολικά 25 πολυκατοικίες, όμως τα διαθέσιμα δεδομένα καλύπτουν μόνο 14. Από αυτές, τρία κτίρια παραμένουν στην κατηγορία χαμηλού κινδύνου, τρία κατατάσσονται στο «κίτρινο», πέντε στο «κόκκινο», δηλαδή σε υψηλό επίπεδο κινδύνου, ενώ για ακόμη τρία δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα.

Μετά την αξιολόγηση επιπέδου ΙΙ, έξι κτίρια κατατάσσονται στην κατηγορία «κίτρινο» και ένα εξακολουθεί να βρίσκεται στην «κόκκινη», ενώ για τρία παραμένει η έλλειψη απαραίτητων δεδομένων.

Σημαντικό ζήτημα αποτελεί και ο χρόνος πραγματοποίησης των αυτοψιών. Οι περισσότερες έγιναν τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Μάιο, ενώ μόνο σε δύο πολυκατοικίες πραγματοποιήθηκαν νεότεροι έλεγχοι τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Οι τεχνικοί σύμβουλοι σημειώνουν ότι οι κάτοικοι εξακολουθούν να αναφέρουν νέες ρωγμές και επέκταση των ζημιών, κάτι που, όπως υποστηρίζουν, επιβεβαιώνεται και από τις δικές τους αυτοψίες.

Λάθη στα στοιχεία και ρωγμές σε υποστυλώματα

Ιδιαίτερα σοβαρές είναι και οι αναντιστοιχίες που εντοπίζονται στα βασικά χαρακτηριστικά ορισμένων κτιρίων. Σε μία περίπτωση φέρεται να έχει δοθεί μελέτη τρωτότητας που αφορά άλλο, γειτονικό κτίριο. Σε άλλες περιπτώσεις υπάρχουν αποκλίσεις ακόμη και ως προς το έτος κατασκευής των πολυκατοικιών.

Χαρακτηριστικά, κτίριο εμφανίζεται στα στοιχεία ως κατασκευασμένο το 1960, ενώ οι ιδιοκτήτες τοποθετούν την ανέγερσή του μεταξύ 1935 και 1945. Σε διαφορετική περίπτωση αναφέρεται το 1950, ενώ οι πληροφορίες των ιδιοκτητών παραπέμπουν στην περίοδο 1930-1940.

Ακόμη σοβαρότερη θεωρείται περίπτωση κτιρίου που περιγράφεται ως κατασκευή από οπλισμένο σκυρόδεμα, ενώ τα στοιχεία των τεχνικών συμβούλων παραπέμπουν σε μικτό σύστημα φέρουσας τοιχοποιίας και οπλισμένου σκυροδέματος. Κατά τους πραγματογνώμονες, τέτοιες αναντιστοιχίες μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τον υπολογισμό της επικινδυνότητας και να οδηγήσουν σε υποεκτίμησή της.

Συνολικά, σε οκτώ κτίρια καταγράφονται αναφορές για ρωγμές σε υποστυλώματα που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, ενώ σε τέσσερα ακόμη αναφέρονται προβλήματα στο άνοιγμα και το κλείσιμο θυρών. Το συγκεκριμένο εύρημα αξιολογείται από τους τεχνικούς συμβούλους ως πιθανή ένδειξη διαφορικής καθίζησης.

Οι ίδιοι χαρακτηρίζουν επίσης «εξαιρετικά μικρή» την απόσταση μεταξύ του κατώτερου σημείου των υπογείων και της οροφής της σήραγγας. Υπογραμμίζουν ότι οι μετακινήσεις και οι διαφορικές καθιζήσεις δεν μπορούν να αξιολογηθούν επαρκώς μέσω απλής οπτικής καταγραφής και ζητούν πλήρεις μελέτες στατικής επάρκειας.

Η καθυστέρηση, όπως επισημαίνουν, παρατείνει την αβεβαιότητα για τους κατοίκους και αφήνει ανοικτό το κρίσιμο ζήτημα της πραγματικής στατικής κατάστασης των πολυκατοικιών σε μία σεισμογενή περιοχή όπως η Αθήνα.

Μεταξύ των στοιχείων που εξακολουθούν να ζητούν περιλαμβάνονται η πλήρης πραγματογνωμοσύνη της Ελληνικό Μετρό, το ημερολόγιο του έργου για την Κυψέλη, τα δεδομένα των πιέσεων του μετώπου του TBM, οι μετρήσεις καθιζήσεων και μετακινήσεων, τα στοιχεία των οργάνων παρακολούθησης και οι προηγούμενες γεωτεχνικές και στατικές μελέτες.

Η κατάσταση έχει προκαλέσει έντονη αντίδραση των κατοίκων. Τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια στις μετρήσεις είχαν εμφανιστεί ήδη από την άνοιξη, ενώ ο μετροπόντικας ακινητοποιήθηκε στις 8 Μαΐου. Παρά την πάροδο μηνών, περίπου 200 οικογένειες εξακολουθούν, όπως καταγγέλλουν, να ζουν μέσα στην αβεβαιότητα για την πραγματική κατάσταση των κατοικιών τους.

Ο εκπρόσωπος της Πρωτοβουλίας Κατοίκων Κυψέλης, Αλέξανδρος Κουτρουλάρης, υποστήριξε στο Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων ότι οι ζημιές συνεχίζουν να επεκτείνονται, ενώ κατήγγειλε ανακρίβειες και λάθη στα στοιχεία που έχουν παραδοθεί. Οι κάτοικοι ζητούν άμεσες μελέτες στατικής επάρκειας, πλήρη παράδοση των δεδομένων και αποκατάσταση των ζημιών, ενώ έχουν ήδη αποσταλεί εξώδικα και εξετάζονται περαιτέρω νομικές ενέργειες.

Ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας ανακοίνωσε ότι, σε συνεργασία με τους κατοίκους, θα αποσταλεί νέα επιστολή προς τους αρμοδίους, με αίτημα να προηγηθούν οι μελέτες στατικής επάρκειας και οι αναγκαίες αποκαταστάσεις πριν τεθεί ξανά σε λειτουργία ο μετροπόντικας. Η υπόθεση πλέον δεν περιορίζεται στις αρχικές αναφορές περί επιφανειακών ρωγμών. Τα ίδια τα τεχνικά ευρήματα έχουν μεταφέρει τη συζήτηση στον φέροντα οργανισμό, στις καθιζήσεις και στην ανάγκη πλήρους τεχνικής τεκμηρίωσης πριν συνεχιστούν οι εργασίες.