ΜΙΔΑ: Νέος έλεγχος για 7 εκατ. ιδιοκτήτες

Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, του νέου ψηφιακού συστήματος που θα συγκεντρώνει για πρώτη φορά σε ενιαία βάση τις πληροφορίες για την ακίνητη περιουσία στη χώρα.

Περισσότεροι από 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν εκ νέου τα στοιχεία των ακινήτων τους, να εντοπίσουν τυχόν αποκλίσεις και να διορθώσουν κυρίως τη χρήση κάθε ακινήτου. Η διαδικασία αυτή δεν είναι απλή τυπική ενημέρωση. Συνδέεται με τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού ηλεκτρονικής παρακολούθησης της ακίνητης περιουσίας.

Το νέο μητρώο θα αντλεί δεδομένα από την ΑΑΔΕ, το Εθνικό Κτηματολόγιο και τον ΔΕΔΔΗΕ, δημιουργώντας έναν πλήρη ηλεκτρονικό φάκελο για κάθε ακίνητο. Κατοικίες, οικόπεδα, αγροτεμάχια, κενά ή μισθωμένα ακίνητα, ηλεκτροδοτούμενα ή μη, θα καταγράφονται σε ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον.

Με την ολοκλήρωση των δοκιμών της πλατφόρμας, οι ιδιοκτήτες θα λάβουν ειδοποίηση από την ΑΑΔΕ, ώστε να εισέλθουν στο σύστημα, να ελέγξουν τα προσυμπληρωμένα στοιχεία και να προχωρήσουν σε διορθώσεις ή συμπληρώσεις όπου απαιτείται.

Ηλεκτρονική ταυτότητα για κάθε ακίνητο

Κεντρικό στοιχείο του νέου συστήματος θα είναι η σύνδεση του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου με τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου. Με αυτή τη διασύνδεση, κάθε ακίνητο θα αποκτήσει μία μοναδική ηλεκτρονική ταυτότητα, κοινή για όλες τις υπηρεσίες του Δημοσίου.

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να δηλώσουν την πραγματική χρήση κάθε ακινήτου. Θα πρέπει, δηλαδή, να αποτυπωθεί αν πρόκειται για κύρια κατοικία, κενό ακίνητο, μισθωμένο ακίνητο ή ακίνητο που έχει παραχωρηθεί δωρεάν.

Για τις μισθωμένες κατοικίες θα απαιτείται επιπλέον η καταχώριση στοιχείων του ενοικιαστή, του ύψους του ενοικίου και του τραπεζικού λογαριασμού στον οποίο καταβάλλεται το μίσθωμα. Στις περιπτώσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης, θα δηλώνεται και η πλατφόρμα μέσω της οποίας διατίθεται το ακίνητο.

Η νέα βάση δεδομένων θα επιτρέπει διασταυρώσεις που μέχρι σήμερα ήταν δύσκολες ή αποσπασματικές. Το Δημόσιο θα μπορεί να συγκρίνει στοιχεία από διαφορετικές πηγές και να εντοπίζει αποκλίσεις σε εμβαδά, χρήσεις, ηλεκτροδότηση, μισθώσεις και ιδιοκτησιακά δεδομένα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις αγροτικές εκτάσεις. Η διασύνδεση των βάσεων δεδομένων με δορυφορικά συστήματα απεικόνισης θα δίνει στην ΑΑΔΕ τη δυνατότητα να ελέγχει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη θέση και την πραγματική έκταση των δηλωμένων αγροτεμαχίων.

Ήδη περίπου 20.000 ΑΦΜ βρίσκονται υπό έλεγχο για πιθανές αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία που έχουν δηλωθεί στο Ε9 και στις εκτάσεις που εμφανίζονται στις αιτήσεις επιδοτήσεων προς τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν και περιπτώσεις τεχνητής διόγκωσης στρεμμάτων με στόχο την είσπραξη αυξημένων ενισχύσεων.

Αναδρομικοί φόροι και φόβος κυρώσεων

Το μεγάλο ερώτημα για χιλιάδες ιδιοκτήτες αφορά τις φορολογικές επιβαρύνσεις που μπορεί να προκύψουν από τη διόρθωση στοιχείων. Αν η διαδικασία αποκαλύψει μεγαλύτερα εμβαδά ή άλλες αποκλίσεις, μένει να αποσαφηνιστεί αν θα υπάρξει αναδρομική επιβολή φόρων.

Οι εκπρόσωποι των ιδιοκτητών ζητούν να δοθεί δυνατότητα διόρθωσης λαθών χωρίς οικονομικές κυρώσεις. Υποστηρίζουν ότι, σε αντίθετη περίπτωση, πολλοί φορολογούμενοι θα διστάσουν να προχωρήσουν σε διορθώσεις, φοβούμενοι πρόσθετους φόρους, πρόστιμα ή αναδρομικές χρεώσεις.

Το ΜΙΔΑ αναμένεται να αποτελέσει βασικό εργαλείο και για τους ηλεκτρονικούς ελέγχους που σχετίζονται με επιδόματα, φοροαπαλλαγές και λοιπές παροχές που συνδέονται με την περιουσιακή κατάσταση των πολιτών.

Στην πράξη, το νέο μητρώο δεν περιορίζεται σε μια απλή καταγραφή ακινήτων. Δημιουργεί έναν σταθερό μηχανισμό παρακολούθησης κάθε μεταβολής που αφορά την ακίνητη περιουσία, από τη χρήση και τη μίσθωση έως την ηλεκτροδότηση και τις δηλωμένες επιφάνειες.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει το ΜΙΔΑ ως εργαλείο διαφάνειας και περιορισμού της απόκρυψης περιουσιακών δεδομένων. Για τους ιδιοκτήτες, όμως, η κρίσιμη παράμετρος θα είναι αν η μετάβαση στο νέο σύστημα θα γίνει με σαφείς κανόνες, επαρκή χρόνο διορθώσεων και χωρίς αιφνιδιαστικές επιβαρύνσεις.

Η επιτυχία του νέου μητρώου θα κριθεί από την ισορροπία ανάμεσα στον αναγκαίο έλεγχο και στη φορολογική ασφάλεια των πολιτών. Αν το σύστημα λειτουργήσει ως οργανωμένη αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας, μπορεί να κλείσει χρόνιες εκκρεμότητες. Αν μετατραπεί σε μηχανισμό αναδρομικών επιβαρύνσεων, θα ανοίξει νέο μέτωπο δυσπιστίας ανάμεσα στους ιδιοκτήτες και το κράτος.