Προειδοποίηση για ιρανική επιρροή
Αυστηρή σύσταση προς την κυβέρνηση του Ιράκ απηύθυνε την Κυριακή ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας, Μάρκο Ρούμπιο, αναφορικά με το ενδεχόμενο στενότερης πολιτικής και διπλωματικής προσέγγισης με την Τεχεράνη.
Η παρέμβαση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών έγινε εν μέσω ραγδαίων πολιτικών εξελίξεων στη Βαγδάτη, όπου ο πρώην πρωθυπουργός Νούρι αλ Μάλικι φέρεται να προβάλλει ως φαβορί για επιστροφή στην εξουσία. Η υποψηφιότητά του στηρίζεται από σιιτικούς πολιτικούς σχηματισμούς που διατηρούν στενούς δεσμούς με το Ιράν, γεγονός που, σύμφωνα με πληροφορίες, προκαλεί έντονο προβληματισμό στην Ουάσινγκτον.
Ο Νούρι αλ Μάλικι, κεντρική φυσιογνωμία της μεταπολεμικής πολιτικής σκηνής του Ιράκ, εξασφάλισε το Σάββατο τη στήριξη της βασικής σιιτικής συμμαχίας της χώρας, του Πλαισίου Συνεργασίας, το οποίο διαθέτει την πλειοψηφία των εδρών στο κοινοβούλιο και διατηρεί ποικίλες σχέσεις με την Ισλαμική Δημοκρατία.
Σαφή όρια από τις ΗΠΑ
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον απερχόμενο πρωθυπουργό Μοχάμεντ Σία αλ Σουντάνι, ο Μάρκο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι η Ουάσινγκτον προσδοκά η επόμενη κυβέρνηση να καταστήσει το Ιράκ «δύναμη σταθερότητας, ευημερίας και ασφάλειας» στη Μέση Ανατολή.
«Ο υπουργός Ρούμπιο τόνισε ότι μια κυβέρνηση υπό τον έλεγχο του Ιράν δεν θα μπορούσε να θέσει αποτελεσματικά σε προτεραιότητα τα συμφέροντα του Ιράκ, να το κρατήσει εκτός περιφερειακών συγκρούσεων και να ενισχύσει μια αμοιβαία επωφελή σχέση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράκ», αναφέρεται σε ανακοίνωση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ.
Η ανάδειξη κυβέρνησης φιλικά προσκείμενης στο Ιράν στο Ιράκ θα αποτελούσε σπάνια διπλωματική επιτυχία για την Τεχεράνη, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες σε εσωτερικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο. Η Ισλαμική Δημοκρατία δοκιμάστηκε από μαζικές κινητοποιήσεις που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου και καταστάλθηκαν βίαια, με χιλιάδες νεκρούς.
Παράλληλα, μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας στις 7 Οκτωβρίου 2023, το Ιράν υπέστη απευθείας πλήγματα από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ είδε συμμάχους του στην περιοχή να εξουδετερώνονται, να αποδυναμώνονται ή να ανατρέπονται.
Η αμερικανική διπλωματία έχει εκφράσει «αρνητική άποψη για προηγούμενες κυβερνήσεις υπό τον Νούρι αλ Μάλικι», σύμφωνα με πηγή της ιρακινής πολιτικής σκηνής που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο. Με επιστολές τους, Αμερικανοί αξιωματούχοι διεμήνυσαν ότι η Ουάσινγκτον θα λάβει «δικές της, κυρίαρχες αποφάσεις» για την επόμενη κυβέρνηση, με γνώμονα τα αμερικανικά συμφέροντα, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι η τελική επιλογή ανήκει στους Ιρακινούς.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ διαθέτει ισχυρό μοχλό πίεσης στο Ιράκ, καθώς ελέγχει μεγάλο μέρος των πετρελαϊκών εσόδων της χώρας, βάσει συμφωνίας που υπεγράφη το 2003, μετά την αμερικανική εισβολή και την ανατροπή του Σαντάμ Χουσέιν.
Ο νυν πρωθυπουργός Σουντάνι, ο οποίος βρίσκεται στο αξίωμα από το 2022, είχε κερδίσει την εμπιστοσύνη της Ουάσινγκτον περιορίζοντας τις επιθέσεις σιιτικών ένοπλων οργανώσεων που υποστηρίζονται από το Ιράν, τις οποίες οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν να δουν να ενισχύονται εκ νέου.
