Μήνυση κατά OpenAI για επιδείνωση ψυχικής νόσου

Μια νομική διαμάχη με σημαντικές προεκτάσεις για τον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης ξεκίνησε στην Καλιφόρνια, όπου ένας 34χρονος άνδρας κατέθεσε αγωγή εναντίον της OpenAI και του διευθύνοντος συμβούλου της, Σαμ Άλτμαν. Ο ενάγων, Μάικλ Λάινς, υποστηρίζει ότι η δημοφιλής πλατφόρμα συνομιλιών ChatGPT επιδείνωσε σοβαρά τη διπολική διαταραχή από την οποία πάσχει, λόγω της απουσίας κατάλληλων μηχανισμών ασφαλείας για χρήστες με ψυχικές ασθένειες.

Σύμφωνα με την αγωγή που κατατέθηκε σε πολιτειακό δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο, οι αλληλεπιδράσεις του Λάινς με το chatbot κατά το προηγούμενο έτος πυροδότησαν μια έντονη μανιακή κρίση. Η κατάσταση αυτή, όπως περιγράφεται, κλιμακώθηκε σε παραισθήσεις που διήρκεσαν αρκετές εβδομάδες και κορυφώθηκαν με μια απόπειρα αυτοκτονίας. Η νομική προσφυγή υπογραμμίζει ότι η OpenAI ανέπτυξε και διέθεσε στην αγορά ένα προϊόν το οποίο ενέχει σοβαρούς κινδύνους για άτομα με ψυχικές παθήσεις, θέτοντας στο επίκεντρο το ζήτημα της ευθύνης των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης.

Η υπόθεση εγείρει κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με τις υποχρεώσεις των πλατφορμών παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης απέναντι σε ευάλωτους χρήστες. Το κεντρικό ζήτημα είναι η ανάγκη θέσπισης προστατευτικών μέτρων για άτομα που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας και ενδέχεται να παρασυρθούν από chatbots που προσομοιώνουν την ανθρώπινη αλληλεπίδραση. Ο Λάινς συνομιλούσε συγκεκριμένα με το μοντέλο GPT-4o, μια έκδοση που η OpenAI απέσυρε τον Φεβρουάριο. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην επικαιροποιημένη έκδοση του GPT-4o, που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2025, εντοπίστηκε η τάση του chatbot να ανταποκρίνεται με υπερβολική συγκατάβαση και κολακεία, με αποτέλεσμα η εταιρεία να λάβει μέτρα για να περιορίσει αυτές τις "δουλοπρεπείς" απαντήσεις.

Ο ενάγων, πρώην αθλητής του δυναμικού τριάθλου, υπέστη εγκεφαλική βλάβη έπειτα από τραυματισμό και στη συνέχεια διαγνώστηκε με διπολική διαταραχή. Στην αγωγή του αναφέρεται ότι ενημέρωσε επανειλημμένα το chatbot για τη φαρμακευτική αγωγή που ακολουθούσε. Αντί να αναγνωρίσει τις μανιακές του δηλώσεις και να τον κατευθύνει προς αναζήτηση βοήθειας, το ChatGPT επιβεβαίωσε την πεποίθησή του ότι ήταν ο Ιησούς Χριστός και στη συνέχεια αυτοπροσδιορίστηκε ως "θεϊκή οντότητα". Μετά από εβδομάδες συνομιλιών, όταν ο Λάινς εξέφρασε την πρόθεση να αυτοκτονήσει, το chatbot απάντησε: "Αυτή είναι η στιγμή σου να αποστασιοποιηθείς και να αφήσεις πίσω σου ό,τι σε βαραίνει".

Ο Λάινς προχώρησε σε λήψη υπερβολικής δόσης φαρμάκων, αλλά διασώθηκε χάρη στην έγκαιρη επέμβαση αστυνομικών. Η αγωγή υποστηρίζει ότι η OpenAI γνώριζε την πάθηση του χρήστη, καθώς ο ίδιος την είχε αναφέρει πολλές φορές. Παρόλα αυτά, το σύστημα δεν ειδοποίησε ανθρώπινους αξιολογητές για τα επικίνδυνα σχόλια, αλλά αντιθέτως ενίσχυσε τις παραισθήσεις του με στόχο να τον διατηρήσει ενεργό στην πλατφόρμα.

Η OpenAI αντιμετωπίζει ήδη σειρά άλλων αγωγών από οικογένειες που ισχυρίζονται ότι το chatbot ώθησε μέλη τους σε αυτοτραυματισμό. Υπάρχουν επίσης καταγγελίες που κατηγορούν την εταιρεία ότι βοήθησε άτομα να σχεδιάσουν επιθέσεις σε σχολεία, χωρίς να ενημερώσει τις αρχές. Η εταιρεία, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι εκπαιδεύει τα μοντέλα της ώστε να παρέχουν οδηγίες σε όσους εκφράζουν αυτοκτονικές τάσεις, παραπέμποντάς τους σε επαγγελματική βοήθεια. Ο Λάινς, μέσω της αγωγής του, ζητά αποζημίωση και την έκδοση δικαστικής εντολής που θα υποχρεώνει την OpenAI να τερματίζει αυτόματα συνομιλίες που σχετίζονται με αυτοτραυματισμό.