Μείωση παραγωγής αερίου στο Καζακστάν μετά από ουκρανική επίθεση

Η ενεργειακή κρίση στην περιοχή της Κεντρικής Ασίας αποκτά νέες διαστάσεις, καθώς το Καζακστάν προχώρησε σε σημαντική μείωση της παραγωγής φυσικού αερίου στο κοίτασμα πετρελαίου και συμπυκνωμάτων Karachaganak. Η απόφαση αυτή ελήφθη ως άμεση συνέπεια της επίθεσης με drones που εξαπέλυσε η Ουκρανία κατά του εργοστασίου επεξεργασίας φυσικού αερίου του Όρενμπουργκ στη Ρωσία, όπως γνωστοποίησε ο υπουργός Ενέργειας του Καζακστάν, Ερλάν Ακκενζένοφ, σε δηλώσεις του προς τους δημοσιογράφους την Παρασκευή.

Το ακατέργαστο φυσικό αέριο που εξάγεται από το κοίτασμα Karachaganak, στο οποίο συμμετέχουν ως βασικοί μέτοχοι οι κολοσσοί της ενέργειας Chevron και Shell, υπόκειται σε διασυνοριακή μεταφορά προς το συγκεκριμένο ρωσικό εργοστάσιο επεξεργασίας. Η διακοπή αυτής της ροής λόγω των πληγμάτων δημιουργεί σοβαρά λειτουργικά προβλήματα στην αλυσίδα παραγωγής.

Το Κίεβο ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση, ανακοινώνοντας την Τετάρτη ότι έπληξε με επιτυχία τον στόχο, ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση περίπου 1.700 χιλιομέτρων ανατολικά των ουκρανικών συνόρων. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ίδια εγκατάσταση είχε αποτελέσει στόχο και τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους, γεγονός που υποδηλώνει μια συστηματική στρατηγική εκ μέρους της Ουκρανίας.

Άμεσες επιπτώσεις στην παραγωγή πετρελαίου

Η στενή διασύνδεση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στο Karachaganak καθιστά αδύνατη τη διατήρηση υψηλών επιπέδων άντλησης αργού όταν μειώνεται η παραγωγή αερίου. Όπως μετέδωσε το Reuters, ο υπουργός Ακκενζένοφ επιβεβαίωσε τη μείωση των ποσοτήτων φυσικού αερίου που διοχετεύονται, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι ο εφοδιασμός ολόκληρου του Καζακστάν με φυσικό αέριο δεν έχει διακοπεί.

Συγκεκριμένα, η παραγωγή πετρελαίου και συμπυκνωμάτων στο κοίτασμα μειώθηκε κατά περίπου 25%, από 34.000 μετρικούς τόνους ημερησίως σε 25.000 τόνους ημερησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 196.500 βαρέλια ημερησίως. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της μείωσης, το κοίτασμα παρήγαγε περίπου 263.000 βαρέλια πετρελαίου ημερησίως κατά τη διάρκεια του 2024. Η παραγωγή αυτή εξαγόταν μέσω του αγωγού Caspian Pipeline Consortium (CPC) από τερματικό σταθμό στη ρωσική ακτή της Μαύρης Θάλασσας, ενώ μέρος της μεταφερόταν και μέσω του ρωσικού αγωγού Druzhba προς τη Γερμανία.

Μακροχρόνιες συμφωνίες και γεωπολιτικές προεκτάσεις

Το Karachaganak προμηθεύει με φυσικό αέριο το εργοστάσιο του Όρενμπουργκ στο πλαίσιο μιας μακροχρόνιας συμφωνίας αγοράς μεταξύ της Karachaganak Petroleum Operating (KPO) και της KazRosGas, η οποία παραμένει σε ισχύ έως το 2038. Εκτός από τις Chevron και Shell, στο μετοχικό κεφάλαιο του κοιτάσματος συμμετέχουν επίσης η ιταλική Eni, η ρωσική Lukoil και η κρατική εταιρεία του Καζακστάν KazMunayGas.

Η Ουκρανία έχει καταστήσει σαφές ότι η εκστρατεία επιθέσεων μεγάλης εμβέλειας με drones εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων αποσκοπεί στην αποδυνάμωση μιας βασικής πηγής χρηματοδότησης της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας, μεταφέροντας παράλληλα τις συνέπειες της σύγκρουσης στο εσωτερικό της Ρωσίας. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει χαρακτηρίσει τέτοιες επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές ως απόπειρες δημιουργίας αναταραχής και διχασμού μεταξύ του ρωσικού πληθυσμού.

Σε μια εξέλιξη που υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα της κατάστασης, ο Ακκενζένοφ δήλωσε ότι η Ρωσία δεν έχει υποβάλει επίσημο αίτημα προς το Καζακστάν για προμήθεια καυσίμων. Ωστόσο, τέσσερις πηγές του κλάδου ανέφεραν στο Reuters την Τετάρτη ότι η Ρωσία βρίσκεται ήδη σε συνομιλίες με το Καζακστάν για την εισαγωγή περίπου 50.000 μετρικών τόνων βενζίνης AI-92, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις στην εγχώρια αγορά που έχουν προκληθεί από διακοπές λειτουργίας και έκτακτες επισκευές σε διυλιστήρια.