Οι αυξήσεις σε μισθούς και συντάξεις υπολείπονται ακόμη και του επίσημου πληθωρισμού.
Η πρώτη και η δεύτερη απώλεια
Πρώτη απώλεια καταγράφεται στο γεγονός ότι ο (επίσημος) πληθωρισμός αποκλίνει πλέον, συστηματικά, από την πραγματική ακρίβεια που βιώνει ο καταναλωτής στην καθημερινή αγορά.
Δεύτερη απώλεια προκύπτει ακόμη και εντός του ίδιου του επίσημου δείκτη, καθώς οι μεγαλύτερες αυξήσεις εντοπίζονται στα ανελαστικά και απολύτως αναγκαία είδη του νοικοκυριού. Τα ενοίκια, τα νωπά φρούτα και λαχανικά, αλλά και η ενέργεια –κυρίως το φυσικό αέριο– πρωταγωνιστούν στη διαμόρφωση της ακρίβειας.
Κατά συνέπεια, όποιος δεν διαθέτει ιδιόκτητη κατοικία και, ενδεχομένως, πρόσβαση σε ιδιοπαραγωγή τροφίμων, καταλήγει να δαπανά έως και 40% περισσότερο εισόδημα σε σύγκριση με εκείνον που ιδιοκατοικεί.
Η τρίτη και βαρύτερη απώλεια
Εδώ εντοπίζεται και η τρίτη, αλλά και σοβαρότερη, απώλεια, ιδίως για τα χαμηλότερα και πιο ευάλωτα κοινωνικά στρώματα.
Ο λεγόμενος «επίμονος πληθωρισμός» το 2025 ενισχύθηκε κυρίως από τις υπηρεσίες, τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα και την ενέργεια – ηλεκτρική, φυσικό αέριο, στερεά καύσιμα και θερμική ενέργεια, σύμφωνα με ανάλυση της Eurobank.
Η μέση ετήσια μεταβολή του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή διαμορφώθηκε στο 2,9%, έναντι 3,0% το 2024. Στην Ευρωζώνη, αντίθετα, ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 2,1%, οριακά πάνω από τον μεσοπρόθεσμο στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, από 2,4% το προηγούμενο έτος.
Στο διάστημα 2020–2025, ο πληθωρισμός αυξήθηκε συνολικά κατά 19,8 μονάδες, συμπεριλαμβανομένου του αρνητικού πληθωρισμού του 2020. Αν εξαιρεθεί εκείνο το έτος, η αύξηση για την περίοδο 2021–2025 ανέρχεται στο 21,1%.
Την ίδια πενταετία, τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα κατέγραψαν άνοδο 43,7%, η ηλεκτρική ενέργεια και το φυσικό αέριο 40,2%, τα ταξίδια και η διαμονή 29,8% και τα αγαθά συνολικά 21,5%.
Η Eurobank επισημαίνει ότι το 2025 η επιμονή του πληθωρισμού οφείλεται κυρίως στις υπηρεσίες, στα μη επεξεργασμένα είδη διατροφής και στην ενέργεια. Και στις τρεις αυτές κατηγορίες παρατηρήθηκε επιτάχυνση των αυξήσεων: στις υπηρεσίες στο 4,8% από 4,4% το 2024, στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα στο 6,4% από 3,4% και στην ενέργεια στο 6,2% από -1,2%.
Συμπερασματικά, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα το 2025 παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος, αποτέλεσμα της ταυτόχρονης δράσης αντίρροπων δυνάμεων. Από τη μία, οι ανοδικές πιέσεις σε τρόφιμα, υπηρεσίες και ενέργεια και, από την άλλη, η αποκλιμάκωση σε επεξεργασμένα τρόφιμα, μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά και υγρά καύσιμα.
Όπως σημειώνεται, υπό συνθήκες ισχυρής ζήτησης, η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης μέσω ενίσχυσης της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας μπορεί να συμβάλει τόσο στην επιβράδυνση του επίμονου πληθωρισμού όσο και στη σταδιακή μείωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Η βιώσιμη επέκταση της παραγωγικής βάσης αυξάνει, τέλος, τις πιθανότητες για περαιτέρω αναβαθμίσεις της οικονομίας.
