Μισθολογική διαφάνεια: Η Γερμανία έχασε την προθεσμία

Η Γερμανία βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς απέτυχε να ενσωματώσει εγκαίρως στο εθνικό της δίκαιο την Οδηγία της ΕΕ για τη Μισθολογική Διαφάνεια. Η προθεσμία για την εφαρμογή της οδηγίας έληξε στις 7 Ιουνίου, με το Βερολίνο να μην έχει ολοκληρώσει τις απαραίτητες νομοθετικές διαδικασίες. Το ζήτημα της μισθολογικής ανισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών παραμένει ένα από τα πιο επίμονα προβλήματα στη γερμανική αγορά εργασίας, παρά το γεγονός ότι η ίση αμοιβή για ίση εργασία αποτελεί θεμελιώδη αρχή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Η γερμανική κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας την ανάγκη συμμόρφωσης, είχε προχωρήσει στην κατάρτιση νομοσχεδίου για την τροποποίηση του Γενικού Νόμου περί Ίσης Μεταχείρισης (AGG). Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε στις 6 Μαΐου, έπειτα από εισήγηση της υπουργού Παιδείας Κάριν Πριν, η οποία έχει στο χαρτοφυλάκιό της και τα θέματα γυναικών, καθώς και της υπουργού Δικαιοσύνης Στέφανι Χούμπιγκ. Ωστόσο, οι προτεινόμενες αλλαγές κρίθηκαν ανεπαρκείς από τις Βρυξέλλες, καθώς δεν κάλυπταν πλήρως τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής οδηγίας.

Ανεπαρκής η γερμανική νομοθεσία

Η υπουργός Πριν είχε δηλώσει ότι το νομοσχέδιο αποτελεί "σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση της δέσμευσής μας για μεγαλύτερη ισότητα και αποτελεσματική δράση κατά των διακρίσεων". Ωστόσο, η ίδια δέχθηκε έντονη κριτική, καθώς φέρεται να υπέκυψε στις πιέσεις του επιχειρηματικού λόμπι, προειδοποιώντας ότι δεν θα πρέπει "να επιβληθεί περιττό βάρος στις κρατικές υπηρεσίες και στις επιχειρήσεις" και ότι οι διαδικασίες πρέπει να παραμείνουν "όσο το δυνατόν απλούστερες". Η υπουργός Δικαιοσύνης Χούμπιγκ ανέφερε ότι η σημαντικότερη αλλαγή είναι η παράταση της προθεσμίας για την υποβολή αξιώσεων από δύο σε τέσσερις μήνες για όσους υφίστανται διακρίσεις. Παρ' όλα αυτά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν πείστηκε για την επάρκεια των μέτρων.

Η Οδηγία της ΕΕ για τη Μισθολογική Διαφάνεια απαιτεί διαφάνεια ήδη από τη διαδικασία υποβολής αίτησης για εργασία, υποχρεώνει τους εργοδότες να λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα σε περιπτώσεις σημαντικών μισθολογικών διαφορών και μεταφέρει το βάρος της απόδειξης από τον εργαζόμενο στον εργοδότη. Αυτό σημαίνει ότι στο μέλλον οι εργοδότες θα πρέπει να παρέχουν αποδείξεις ότι ενεργούν σύμφωνα με τον νόμο, μια σημαντική αλλαγή που ενισχύει τη θέση των εργαζομένων.

Προειδοποίηση από τις Βρυξέλλες

Ο Ματίας Ρούφερτ, δικηγόρος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Humboldt του Βερολίνου, εξήγησε ότι μόλις διαπιστωθεί ότι ένα κράτος-μέλος δεν έχει εφαρμόσει μια οδηγία, η Επιτροπή μπορεί να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει, αν και δεν υποχρεούται να το κάνει. Σε περίπτωση που προχωρήσει η διαδικασία, το κράτος-μέλος θα λάβει επιστολή επίσημης προειδοποίησης, την οποία θα μπορούσε να ακολουθήσει μία αιτιολογημένη γνώμη. Η Ελί Καβινιό του Γερμανικού Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας (SWP) πρόσθεσε ότι η υπόθεση θα μπορούσε να κλιμακωθεί, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να έχει τη δυνατότητα να προσφύγει κατά της Επιτροπής για παράλειψη δράσης, εάν εκείνη δεν καταθέσει προσφυγή.

Η Γερμανία δεν είναι άγνωστη σε τέτοιες διαδικασίες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρέμβει και στο παρελθόν για καθυστερήσεις ή λανθασμένη ενσωμάτωση οδηγιών. Η σοβαρότερη περίπτωση αφορούσε την προστασία των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος, όπου το 2025 επιβλήθηκε στη Γερμανία πρόστιμο 34 εκατομμυρίων ευρώ, επειδή δεν εφάρμοσε οδηγία του 2019, η οποία έπρεπε να είχε ενσωματωθεί έως το 2021. Ο γερμανικός Νόμος για την Προστασία των Πληροφοριοδοτών τέθηκε σε ισχύ μόλις το 2023.

Πιθανή η εξωδικαστική συμφωνία

Η Καβινιό σημείωσε ότι από τη Συνθήκη της Λισαβόνας, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει την επιβολή χρηματικής ποινής για μη μεταφορά οδηγιών ταυτόχρονα με την άσκηση προσφυγής επί παραβάσει. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθορίζει την ακριβή ημερομηνία έναρξης των πληρωμών και το ύψος της ποινής. Ωστόσο, πριν από την κατάθεση προσφυγής, η Επιτροπή επιχειρεί τακτικά να καταλήξει σε συμφωνία με το εν λόγω κράτος-μέλος, ώστε η οδηγία να εφαρμοστεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Η μη έγκαιρη εφαρμογή μιας οδηγίας δεν οδηγεί αυτόματα ή άμεσα σε απόφαση κατά της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, αλλά η πίεση από τις Βρυξέλλες αναμένεται να ενταθεί.