Μυστικές συνομιλίες ΗΠΑ-Χούθι στο Ομάν για την Ερυθρά Θάλασσα

Σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη διπλωματική κίνηση που έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρεται να πραγματοποίησαν άμεσες και μυστικές επαφές με εκπροσώπους των ανταρτών Χούθι της Υεμένης. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται πέντε ανεξάρτητες πηγές με άμεση γνώση των εξελίξεων, η κρίσιμη αυτή συνάντηση έλαβε χώρα το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Ομάν, σηματοδοτώντας μια σημαντική στροφή στην αμερικανική εξωτερική πολιτική έναντι της φιλοϊρανικής οργάνωσης.

Η αποκάλυψη αυτή έρχεται μόλις λίγες ημέρες αφότου οι Χούθι εξαπέλυσαν μια σαρωτική στρατιωτική επιχείρηση, καταφέρνοντας να θέσουν υπό τον πλήρη έλεγχό τους μια στρατηγικής σημασίας λωρίδα κατά μήκος της αφοπλισμένης ακτής της Ερυθράς Θάλασσας. Η προέλαση αυτή ανάγκασε τις δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία να υποχωρήσουν, αλλάζοντας άρδην την ισορροπία ισχύος στην ευρύτερη περιοχή.

Οι συνομιλίες, οι οποίες διεξήχθησαν υπό άκρα μυστικότητα, φιλοξενήθηκαν στην αμερικανική πρεσβεία στη Μασκάτ, με την κυβέρνηση του Ομάν να αναλαμβάνει τον ρόλο του μεσολαβητή. Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ είχε προχωρήσει στον χαρακτηρισμό των Χούθι ως «ξένης τρομοκρατικής οργάνωσης» τον Μάρτιο του 2025 —μια κίνηση που ποινικοποιεί οποιαδήποτε μορφή υλικής ή πολιτικής υποστήριξης προς αυτούς— η Ουάσινγκτον φαίνεται να επιλέγει τον δρόμο της διπλωματίας, συνεχίζοντας τις διαπραγματεύσεις που είχαν ήδη οδηγήσει σε εκεχειρία τον Μάιο του περασμένου έτους.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε αποκαλύψει το Σάββατο ότι οι Χούθι επικοινώνησαν τηλεφωνικά με τη διοίκησή του, ζητώντας από τις Ηνωμένες Πολιτείες να μην εμπλακούν στον πόλεμο της Υεμένης. Την πληροφορία αυτή επιβεβαίωσε τη Δευτέρα και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος παραδέχτηκε την ύπαρξη απευθείας επαφών, χωρίς ωστόσο να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες σχετικά με το περιεχόμενο ή το επίπεδο των συζητήσεων.

Οι εγγυήσεις των Χούθι και τα πρόσωπα-κλειδιά

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στη Μασκάτ, η αντιπροσωπεία των Χούθι προχώρησε σε συγκεκριμένες διαβεβαιώσεις προς την αμερικανική πλευρά, επιχειρώντας να κατευνάσει τις ανησυχίες της Ουάσινγκτον για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι αντάρτες δεσμεύτηκαν ότι:

• Δεν προτίθενται να επιτεθούν σε αμερικανικά σκάφη, παραμένοντας πιστοί στη συμφωνία εκεχειρίας του 2025.
• Εγγυώνται την ασφάλεια των ισραηλινών και λοιπών εμπορικών πλοίων, εξαιρώντας ωστόσο ρητά από την προστασία αυτή τα πλοία που ανήκουν στη Σαουδική Αραβία.

Στην αντιπροσωπεία των Χούθι συμμετείχαν ανώτατα στελέχη της οργάνωσης, όπως ο Μοχάμαντ Αμπντουλσαλάμ —στον οποίο έχουν επιβληθεί αμερικανικές κυρώσεις— και ο Αμπντελμαλίκ αλ-Ατζίρι. Από την πλευρά των ΗΠΑ, το «παρών» έδωσε προσωπικό της αμερικανικής πρεσβείας, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζει η Ουάσινγκτον αυτές τις επαφές.

Ερωτηθείς σχετικά, εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ απέφυγε να επιβεβαιώσει τη συνάντηση, περιοριζόμενος να δηλώσει ότι η διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και η αποτροπή της εξαγωγής τρομοκρατίας αποτελούν θεμελιώδη συμφέροντα των ΗΠΑ. Η στάση αυτή υποδηλώνει την επιθυμία της αμερικανικής κυβέρνησης να διατηρήσει χαμηλούς τόνους, αποφεύγοντας να δώσει δημοσιότητα σε μια διαδικασία που βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Αλλαγή ισορροπιών στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ

Την περασμένη εβδομάδα, οι Χούθι κατάφεραν να αποκτήσουν τον πλήρη έλεγχο ολόκληρης της ακτογραμμής της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, συμπεριλαμβανομένου του ιστορικού λιμανιού της Μόχα και της νήσου Περίμ, η οποία βρίσκεται στο κομβικό στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το στενό αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως για τη μεταφορά εμπορευμάτων και ενέργειας.

Η σύγκρουση, που χρονολογείται από το 2014, αναζωπυρώθηκε τον Ιούλιο, όταν οι Χούθι επέβαλαν αποκλεισμό στη σαουδαραβική ναυσιπλοΐα ως απάντηση στον αποκλεισμό των λιμανιών της Υεμένης από το Ριάντ. Παρά τις έντονες πιέσεις που άσκησε ο διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ζητώντας αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη, η Ουάσινγκτον κατέστησε σαφές στο Ριάντ ότι δεν προτίθεται να εμπλακεί απευθείας στη διαμάχη, επιλέγοντας αντ' αυτού τη διπλωματική οδό των διαπραγματεύσεων με τους αντάρτες.