Άγκυρα: Διακήρυξη συνέχειας και διαλόγου στις ελληνοτουρκικές σχέσεις

Η κοινή Διακήρυξη Φιλίας και Καλής Γειτονίας, ως συνέχεια της Διακήρυξης των Αθηνών του 2023, επαναδιατύπωσε τη βούληση Αθήνας και Άγκυρας για ειρηνική συνύπαρξη, σεβασμό και ενίσχυση της συνεργασίας σε επιλεγμένους τομείς, με έμφαση στον τουρισμό και στη διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης.

Η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα πραγματοποιήθηκε σε μια χρονική συγκυρία αυξημένης σημασίας για τις διμερείς σχέσεις. Οι δύο ηγέτες επιδίωξαν τη διατήρηση σταθερών διαύλων επικοινωνίας και την ανανέωση της συνεργασίας, σε μια διαδικασία που διήρκεσε περίπου ενενήντα λεπτά και αποτιμήθηκε από αμφότερες τις πλευρές ως ουσιαστική.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης έγινε συνολική επισκόπηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, με κοινή διαπίστωση ότι η απευθείας επικοινωνία εξυπηρετεί τα συμφέροντα και των δύο χωρών. Στο πεδίο της οικονομίας τέθηκε ο στόχος αύξησης του διμερούς εμπορίου έως τα 10 δισ. ευρώ, ενώ υπογραμμίστηκε η ανάγκη συντονισμένης προσέγγισης σε ζητήματα περιφερειακής σταθερότητας και μεταναστευτικών ροών.

Η Διακήρυξη Φιλίας και Καλής Γειτονίας επιβεβαίωσε την πρόθεση συνέχισης της συνεργασίας σε τομείς χαμηλής πολιτικής, με στόχο τη διαμόρφωση σταθερού πλαισίου επαφής και συνεννόησης. Στο κείμενο αποτυπώθηκε η έμφαση στον αμοιβαίο σεβασμό και στη σταδιακή διεύρυνση πρακτικών συνεργασιών.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός χαρακτήρισε την παρουσία του στην Άγκυρα ως έμπρακτη επιβεβαίωση της αξίας του διαλόγου και της διαχείρισης των διαφορών στη βάση του διεθνούς δικαίου. Έθεσε εκ νέου το ζήτημα της απειλής πολέμου που απορρέει από το casus belli, καλώντας την τουρκική πλευρά να το αποσύρει, σημειώνοντας ότι η χρονική συγκυρία προσφέρεται για μια τέτοια κίνηση.

Στο ίδιο πλαίσιο επανέλαβε ότι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών αποτελεί το μοναδικό ζήτημα που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνή δικαιοδοσία, στη βάση του Δικαίου της Θάλασσας, επαναδιατυπώνοντας με σαφήνεια τη σταθερή ελληνική θέση.

Η αναφορά του Τούρκου προέδρου σε ζητήματα μειονότητας οδήγησε σε καθαρή τοποθέτηση από την ελληνική πλευρά. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι το καθεστώς στη Θράκη ρυθμίζεται αποκλειστικά από τη Συνθήκη της Λωζάννης και αφορά μουσουλμανική θρησκευτική μειονότητα, χωρίς περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών. Παράλληλα, επισήμανε ότι οι μειονότητες μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρες επικοινωνίας και κατανόησης.

Στο μεταναστευτικό έγινε αναφορά στη μείωση των ροών στο Αιγαίο κατά περίπου 60%, με την επισήμανση ότι υπάρχει περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης μέσω συνεργασίας. Το ζήτημα συνδέθηκε και με πρόσφατα τραγικά περιστατικά στη θάλασσα, τα οποία ανέδειξαν την ανάγκη συντονισμένης δράσης.

Στην περιφερειακή ατζέντα περιλήφθηκαν οι εξελίξεις σε Ουκρανία και Γάζα. Ο Έλληνας πρωθυπουργός επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στη λύση των δύο κρατών, θέτοντας ζητήματα ασφάλειας, ενώ ο Τούρκος πρόεδρος διατύπωσε τη γνωστή κριτική του στάση απέναντι στις ισραηλινές επιλογές.

Το συνολικό μήνυμα της συνάντησης κινήθηκε στη λογική μιας λειτουργικής σχέσης με ανοιχτή επικοινωνία και σαφώς καθορισμένες θέσεις σε κυριαρχικά και μειονοτικά ζητήματα. Ενδεικτικό του ελεγχόμενου πλαισίου ήταν η απουσία ερωτήσεων από δημοσιογράφους μετά τις δηλώσεις, στοιχείο που κατέδειξε την πρόθεση να παραμείνει το βάρος στη συνέχιση του διαλόγου.