Την απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, θέτοντας στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας την αντιμετώπιση του ψηφιακού εθισμού ανηλίκων. Η ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί εντός του καλοκαιριού του 2026 και να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Με μια ασυνήθιστη για τα πολιτικά δεδομένα ανάρτηση που απευθυνόταν άμεσα σε παιδιά και γονείς, ο πρωθυπουργός περιέγραψε την απόφαση ως «δύσκολη αλλά απαραίτητη», επικαλούμενος τόσο τις μαρτυρίες οικογενειών όσο και επιστημονικά δεδομένα για τις επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης οθονών στην ψυχική υγεία των ανηλίκων.
Όπως σημείωσε, στόχος της παρέμβασης δεν είναι η απομάκρυνση των νέων από την τεχνολογία, αλλά ο περιορισμός του «εθιστικού σχεδιασμού» των πλατφορμών, ο οποίος –όπως ανέφερε– βασίζεται στην εκμετάλλευση της προσοχής των χρηστών και επηρεάζει αρνητικά την καθημερινότητα και την ψυχολογία των παιδιών.
Εθνική πρωτοβουλία με ευρωπαϊκές προεκτάσεις
Η ελληνική πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο πίεσης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη θέσπιση ενιαίων κανόνων. Σε επιστολή του προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε τη διαμόρφωση ενός πανευρωπαϊκού πλαισίου έως το τέλος του 2026, το οποίο θα προβλέπει κοινό όριο ηλικίας και ενιαίο σύστημα επαλήθευσης.
Συγκεκριμένα, πρότεινε τη θέσπιση «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης» στα 15 έτη για τα social media, καθώς και την υποχρεωτική χρήση αξιόπιστων μηχανισμών επιβεβαίωσης ηλικίας από όλες τις μεγάλες πλατφόρμες. Παράλληλα, εισηγήθηκε επαναληπτικούς ελέγχους συμμόρφωσης και ενίσχυση των ευρωπαϊκών μηχανισμών επιβολής κυρώσεων.
Το εργαλείο KidsWallet και ο ρόλος των γονέων
Κεντρικό ρόλο στο ελληνικό σχέδιο αναμένεται να διαδραματίσει η εφαρμογή «KidsWallet», μέσω της οποίας οι γονείς θα μπορούν να θέτουν όρια στη χρήση εφαρμογών και να διαχειρίζονται την πρόσβαση των παιδιών σε ψηφιακό περιεχόμενο. Το σύστημα θα λειτουργεί ως εργαλείο επαλήθευσης ηλικίας και ελέγχου της χρήσης, σε συνδυασμό με τις υποχρεώσεις που θα επιβληθούν στις ίδιες τις πλατφόρμες.
Ωστόσο, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι καμία νομοθετική παρέμβαση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ευθύνη της οικογένειας, καλώντας τους γονείς να έχουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση των ψηφιακών συνηθειών των παιδιών τους.
Ένα μέτρο με κοινωνικές και πολιτικές προεκτάσεις
Η εξαγγελία τοποθετεί την Ελλάδα μεταξύ των πρώτων χωρών που επιχειρούν να θεσπίσουν αυστηρό ηλικιακό όριο πρόσβασης στα social media, σε μια περίοδο όπου η συζήτηση για τις επιπτώσεις της ψηφιακής κουλτούρας στους ανηλίκους εντείνεται διεθνώς.
Παράλληλα, ανοίγει ένα σύνθετο πεδίο εφαρμογής, καθώς η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητα ελέγχου της ηλικίας των χρηστών, τη συνεργασία των διεθνών πλατφορμών και τη συμβατότητα με το ευρωπαϊκό δίκαιο και τα δικαιώματα των χρηστών.
