Μητσοτάκης και Ερντογάν θα μοιράσουν το Αιγαίο τον Ιανουάριο

Για την πιθανή εκκίνηση συνομιλιών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας κάνει λόγο το πρακτορείο Reuters, στον απόηχο της συνάντησης που είχαν την Τρίτη 25/9 ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Recep Tayyip Erdogan.

«Η δέσμευση Erdogan – Μητσοτάκη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών Τουρκίας-Ελλάδας είναι ένα αρκετά σημαντικό βήμα λαμβάνοντας υπόψη την ενότητα του ΝΑΤΟ.
Ακόμη και αν είναι απίθανο να παραχθούν γρήγορα αποτελέσματα, δεδομένης της περίπλοκης φύσης του θαλάσσιου τοπίου του Αιγαίου (θα μπορούσατε να κολυμπήσετε από ορισμένα ελληνικά νησιά στην Τουρκία και αντίστροφα, κ.λπ.), οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε ένα de facto μορατόριουμ μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας για να σταματήσουν οι παραβιάσεις σε θαλάσσιο και εναέριο χώρο», τονίζει στο αποκαλυπτικό του δημοσίευμα το Reuters, στον απόηχο της συνάντησης των δύο ηγετών στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου κορυφής του ΟΗΕ, και της δήλωσης του ελληνικού ΥΠΕΞ σχετικά με το θέμα.

Επισημαίνεται ότι όπως αποκάλυπτε χθες 25/9 το τουρκικό φύλλο Daily Sabah, η πιθανότερη ημερομηνία για την έναρξη των σχετικών συνομιλιών είναι οι αρχές Ιανουαρίου.

Συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες συνεπάγεται μοιρασιά στα ενεργειακά

Ενώ το δημοσίευμα συμπληρώνει: «Μια συμφωνία σχετικά με το πού αρχίζουν και πού τελειώνουν οι θαλάσσιες ζώνες τους είναι σημαντική για τον καθορισμό των δικαιωμάτων σε πιθανά αποθέματα φυσικού αερίου και συστήματα υποδομής ηλεκτρικής ενέργειας».
Όπως επισημαίνει το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο, «oι γείτονες Ελλάδα και Τουρκία, και οι δύο σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αλλά ιστορικοί εχθροί, βρίσκονται σε αντιπαράθεση εδώ και δεκαετίες για μια σειρά ζητημάτων από τον εναέριο χώρο έως τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην ανατολική Μεσόγειο και την εθνικά διχασμένη Κύπρο. Οι εντάσεις έχουν εκτονωθεί τα τελευταία χρόνια και οι δύο χώρες συμφώνησαν πέρυσι να επανεκκινήσουν τις σχέσεις τους, δεσμευόμενες να διατηρήσουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και να εργαστούν για τα ζητήματα που τις κράτησαν χώρια».

Yeni Safak: Στο τραπέζι τα θαλάσσια σύνορα Ελλάδας και Τουρκίας

Από την πλευρά του, ο τουρκικός τύπος -και δη ο προκείσμενος στην συμπολίτευση- παρουσιάζει με θετικό πρόσημο, καίτοι συγκρατημένα τις εξελίξεις. Βεβαίως παρουσιάζονται λετπές διαφοροποιήσεις ανάλογα με την εκάσοτε γραμμή του μέσου, εντούτοις, ο διάλογος μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας παρουσιάζεται ως μια θετική εξέλιξη, με τις εφημερίδες να προσπαθούν να προβάλουν την Τουρκία σε πλεονεκτική θέση.

Πιο συγκεκριμένα, η Yeni Safak υπό τον τίτλο «Η Τουρκία και η Ελλάδα θα συζητήσουν τα θαλάσσια σύνορα», προσεγγίζει τον διάλογο ως μια νέα φάση στην εξομάλυνση των σχέσεων. Η εφημερίδα παρουσιάζει τις δηλώσεις Γεραπετρίτη ως απόδειξη της διάθεσης για ουσιαστική πρόοδο εκ μέρους της ελληνικής διπλωματίας.

Παρά τις δημόσιες κορώνες, ο Erdogan δεν φέρνει αντίρρηση στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό

Επιπροσθέτως, το διεθνές πρακτορείο υποστηρίζει επίσης ότι ο Μητσοτάκης ζήτησε οι διαπραγματεύσεις για την Κύπρο να ξαναρχίσουν υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, και ότι «σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές, ο Τούρκος πρόεδρος δεν αντέδρασε στη δήλωση του Μητσοτάκη για το Κυπριακό».

Το όλο θέμα παραμένει ανοιχτό, με το Reuters να επισημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις για την Κύπρο ενδέχεται να ξαναρχίσουν υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. Υπενθυμίζεται, ότι ο Τούρκος πρόεδρος Recep Tayyip Erdogan ζήτησε την αναγνώριση των Κατεχομένων ως ανεξάρτητου κράτους για δεύτερη φορά από του βήματος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ , μιλώντας για δύο κράτη και δύο έθνη, προκειμένου να υπάρξει λύση στο Κυπριακό – το έκανε, μάλιστα, λίγη ώρα πριν από την επίσημη συνάντησή του με τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.

«Σήμερα, για μια ακόμη φορά, καλώ τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου και να καθιερώσει διπλωματικές, πολιτικές και οικονομικές σχέσεις μαζί της» ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Έχουν περάσει 50 χρόνια από την ειρηνευτική επιχείρηση για την Κύπρο και 61 χρόνια από την δημιουργία του Κυπριακού προβλήματος ως αποτελέσματος του σφετερισμού του Νησιού από τους Ελληνοκύπριους. Από εκείνη την ημέρα μέχρι σήμερα πάντα οι Τουρκοκύπριοι και η Τουρκία προέβαλαν την ειλικρινή βούληση να φέρουν μια δίκαιη, μόνιμη και βιώσιμη λύση, προκειμένου να επικρατήσει ειρήνη και ηρεμία στο νησί. Το μοντέλο της ομοσπονδίας δεν μπορεί να ισχύσει. Υπάρχουν δύο ξεχωριστά κράτη και δύο ξεχωριστοί λαοί στο νησί» υποστήριξε ο Τούρκος πρόεδρος.

Ο Ερντογάν απαίτησε διχοτόμηση, ο Πρωθυπουργός… «παγκόσμια διακυβέρνηση»

Ακούγοντας κάποιος την κ. Μητσοτάκη την περασμένη Κυριακή, να ομιλεί στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ενόμιζε ότι ακούει κάποιον αξιωματούχο του διεθνούς οργανισμού. Όχι τον ηγέτη μιας χώρας η οποία ευρίσκεται στο επίκεντρο μιας τεταραγμένης περιοχής που μαστίζεται από κρίσεις και πολέμους, ενώ αντιμετωπίζει καθημερινή αμφισβήτηση της εθνικής της κυριαρχίας και των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Αντιθέτως χθες ο Ταγίπ Ερντογάν έθεσε προ τους διεθνούς ακροατηρίου, όλα τα ζητήματα που απασχολούν την Τουρκία. Από το Κυπριακό μέχρι τις φιλοδοξίες του για επέκταση σε ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο.

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε σε θέματα τα οποία ουδεμία σχέση έχουν με τα εθνικά μας συμφέροντα. Άλλωστε ευθέως τα έθεσε σε δεύτερη μοίρα, αναφέροντας επί λέξει ότι «το παγκόσμιο συμφέρον διαπερνά το μεμονωμένο συμφέρον των κρατών». Ίσως να ήταν αυτή μια καλή ομιλία, αν ο κ. Μητσοτάκης είχε ικανοποιήσει την φιλοδοξία να καταλάβει κάποια θέση σε ένα διεθνή οργανισμό, δεν ήταν όμως αυτό που περίμενε κανείς να ακούσει από τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος. Θυμίζουμε λοιπόν, ότι αναφέρθηκε στα ζητήματα του περιβάλλοντος λέγοντας μεταξύ άλλων: «Το έργο δεν είναι εύκολο ενώ και το διακύβευμα είναι πολύ μεγάλο. Σήμερα, συνέχισε φτάσαμε στην επομένη μεγάλη κρίση. Το Σύμφωνο, για το οποίο γίνεται αυτή η Σύνοδος, αντιπροσωπεύει την παγκόσμια συναίνεση για το ζήτημα, είπε ο Πρωθυπουργός και επισήμανε ότι χρειάζεται δράση σε εθνικό και συλλογικό επίπεδο καθώς το παγκόσμιο συμφέρον διαπερνά το μεμονωμένο συμφέρον των κρατών» ενώ ομίλησε για «αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην παγκόσμια διακυβέρνηση»!

Ούτε λέξη για την Ελλάδα. Ούτε λέξη για την Κύπρο. Ούτε λέξη για το Αιγαίο. Απεναντίας ο  Ταγίπ Ερντογάν ανέπτυξε όλη του την ατζέντα. Έθεσε προκλητικά όλα τα ζητήματα που απασχολούν την Τουρκία αρχίζοντας από την απαίτηση για αναγνώριση του ψευδοκράτους για να φθάσει μέχρι την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, όπου έθεσε ζητήματα ξένα προς τις προβλέψεις του διεθνούς δικαίου, όπως αυτά της ασφαλείας της ναυσιπλοΐας και του εμπορίου.

Άρχισε με την Κύπρο λέγοντας τα εξής ασύστολα ψέμματα επί των οποίων δεν υπήρξε αντίκρουσις: «Έχουν περάσει 50 χρόνια από την “ειρηνευτική επιχείρηση” της Κύπρου και 61 χρόνια από τότε που προέκυψε το Κυπριακό ζήτημα. Από εκείνη την ημέρα μέχρι σήμερα, στο νησί επικρατεί ειρήνη και γαλήνη. Πλέον το μοντέλο της ομοσπονδίας έχει χάσει τελείως την ισχύ του. Στο νησί υπάρχουν δύο ξεχωριστά κράτη και δύο ξεχωριστοί λαοί. Πρέπει να καταγραφεί εκ νέου η κυριαρχική ισότητα και το ισότιμο διεθνές καθεστώς των Τουρκοκυπρίων, που αποτελούν τα κεκτημένα δικαιώματά τους, και να τερματιστεί η απομόνωση. Σήμερα, καλώ και πάλι τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου (ΤΒΔΚ) και να συνάψει διπλωματικές, πολιτικές και οικονομικές σχέσεις».

Και συνέχισε με την τουρκική πρόθεση επεκτάσεως της επιρροής της στην ανατολική Μεσόγειο: «Θέλουμε να δούμε το Αιγαίο Πέλαγος και την Ανατολική Μεσόγειο ως μια περιοχή σταθερότητας και ευημερίας, όπου τα νόμιμα συμφέροντα όλων των ενδιαφερομένων μερών (σ. Εστίας: παραπομπή στην συμφωνία της Μαδρίτης) γίνονται σεβαστά. Είναι προς το κοινό συμφέρον ολόκληρης της περιοχής να αναπτυχθεί συνεργασία, ιδίως όσον αφορά την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, την ελευθερία και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και του θαλάσσιου εμπορίου. Η Τουρκία είναι έτοιμη για εποικοδομητική συνεργασία σε όλα τα θέματα, ιδίως στον τομέα της ενέργειας και του περιβάλλοντος. Περιμένουμε την ίδια προσέγγιση από τους γείτονές μας. Ως η χώρα με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στην ανατολική Μεσόγειο, ο ρόλος-κλειδί της Τουρκίας δεν μπορεί να αμφισβητηθεί. Η Τουρκία έχει δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα που έχει ανακηρυχθεί στα βόρεια και δυτικά του νησιού της Κύπρου και οι Τουρκοκύπριοι έχουν δικαιώματα γύρω από ολόκληρο το νησί». 

Και μετά την ομιλία αυτή, προσήλθε ο κ. Ερντογάν στην προγραμματισμένη συνάντηση με τον κ. Μητσοτάκη. Μόλις μισή ώρα διήρκεσε η συνάντησις αυτή και οι πληροφορίες που υπήρξαν αμέσως μετά ανέφεραν ότι συνεφωνήθη να εντατικοποιηθεί συνεργασία για την αντιμετώπιση του μετανστευτικού και να υπάρξει σύγκλησις του ανωτάτου συμβουλίου συνεργασίας των δύο χωρών τον Ιανουάριο. Εν τω μεταξύ θα έλθει στην Αθήνα ο Τούρκος υπουργός Χακάν Φιντάν για να συναντηθεί με τον Έλληνα ομόλογό του Γιώργο Γεραπετρίτη. Επαναβεβαιώθηκε η εντολή που έχει δοθεί στους δύο υπουργούς για διερεύνηση κοινού εδάφους για το εάν μπορεί να ξεκινήσει συζήτησις για την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας καθώς και γενικώτερα των θαλασσίων δικαιοδοσιών επί τη βάσει του διεθνούς δικαίου. Αυτό τουλάχιστον ανέφεραν πηγές προσκείμενες στην ελληνική πλευρά.

Εθνομηδενισμός και ανικανότητα, καμιά ελπίδα…

Πόσο παρακινδυνευμένο είναι να βγάλεις συμπέρασμα για το πολιτικό τοπίο μιας χώρας σε διάστημα μιας ημέρας; Πολύ, αν πρόκειται για κάποια ευρωπαϊκή χώρα πλην της Ελλάδας και καθόλου αν πρόκειται για την Ελλάδα. Από το πρωί της Τρίτης μέχρι το βράδυ, που έληξε το debate των υποψηφίων για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛ., μπορούν να βγουν χρήσιμα συμπεράσματα για το τι ακριβώς συμβαίνει στο πολιτικό τοπίο της Ελλάδας και για το ενδεχόμενο να αλλάξει πορεία η χώρα.

Να αρχίσω από το δεύτερο, αν, δηλαδή, οι πολιτικές δυνάμεις του τόπου, από την κυβέρνηση μέχρι την αντιπολίτευση, είναι ικανές να αλλάξουν την πορεία της χώρας. Η απάντηση είναι όχι. Η κυβέρνηση γιατί δεν θέλει και η αντιπολίτευση γιατί δεν μπορεί καν να απειλήσει στο ελάχιστο την παντοδυναμία της κυβέρνησης.

Μοιάζει ισοπεδωτικό, αλλά είναι μια πραγματικότητα. Να τα πάρουμε ένα ένα. Η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός, σε μια κανονική χώρα, την ώρα που ο πρόεδρος μιας γειτονικής χώρας συμπεριφερόταν όπως ο Ερντογάν στην Ελλάδα θα βρίσκονταν στο καναβάτσο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όμως, όχι μόνο δεν βρέθηκε στο καναβάτσο, αλλά γύρισε το παιχνίδι υπέρ του, εκμεταλλευόμενος την εσωστρέφεια του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. και την ενασχόληση του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛ. με το debate. Η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν δεν έτυχε της αντιμετώπισης που της έπρεπε και χάθηκε στην επικαιρότητα, με τη βράβευση του πρωθυπουργού, που πήρε το βραβείο του Παγκόσμιου Πολίτη (Global Citizen Award) του Atlantic Council από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Pfizer δρα Αλμπερτ Μπουρλά, να μένει περισσότερο στις «βιτρίνες» των ειδησεογραφικών ιστοσελίδων (πλην ελάχιστων εξαιρέσεων) από τις προκλητικές δηλώσεις του Ερντογάν και την αφωνία Μητσοτάκη.

Τι άλλο επικράτησε την Τρίτη 24 Σεπτεμβρίου στην επικαιρότητα; Μα φυσικά το debate. Που καλύτερο από όσες τηλεμαχίες είχαν διεξαχθεί τα προηγούμενα χρόνια, λιγότερο βαρετό, πιο άμεσο, αλλά. Υπάρχει αυτό το αλλά, που φρενάρει κάθε άλλο συμπέρασμα. Το debate έβγαλε στον αέρα την πραγματικότητα που επικρατεί στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛ., ότι, δηλαδή, όλοι οι υποψήφιοι πρόεδροι δεν δείχνουν ικανοί να απειλήσουν τον Μητσοτάκη. Όσο κι αν προσπάθησαν να δείξουν «πρωθυπουργήσιμοι», είναι γνωστοί στους πολίτες πολλά χρόνια τώρα και είναι γνωστοί, επίσης, για την αδυναμία τους να αποτελέσουν έναν πολιτικό φορέα στον οποίο θα εισρεύσουν οι πολίτες, γιατί το πρόγραμμα που παρουσιάζει το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛ. δεν απαντά στις ανάγκες τους και δεν δίνει διέξοδο στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική κοινωνία.

Στο ΠΑΣΟΚ έχουν ακόμη τη λογική, όσο κι αν προσπαθούν ο Ανδρουλάκης, ο Γερουλάνος, ο Δούκας και οι υπόλοιποι να πείσουν ότι το κόμμα τους αρχίζει να μεγαλώνει και είναι ο αντίπαλος του Μητσοτάκη, του μικρού κόμματος που βλέπει τους ψηφοφόρους να μην το επιλέγουν, παρά μόνο ως εναλλακτική του ΣΥΡΙΖΑ.

Τι έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. την Τρίτη 24 Σεπτεμβρίου; Μα, «ήταν» στη βράβευση του Αλέξη Τσίπρα, με το βραβείο «Νίκος Νικηφορίδης», για τη Συμφωνία των Πρεσπών, που απονεμήθηκε στον τέως πρωθυπουργό και πρώην πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ από το ΠΑΔΟΠ (Παρατηρητήριο Διεθνών Οργανισμών και Παγκοσμιοποίησης) στην Τεχνόπολη, στο Γκάζι. Ήταν όλοι του ΣΥΡΙΖΑ; Όχι, ο Στέφανος Κασσελάκης ήταν στο Ηρώδειο και χτυπούσε παλαμάκια στον Απόστολο Γκλέτσο που χόρευε ζεϊμπέκικο. Και δεν πήρε το μάτι κανενός τον Πολάκη, που μάλλον έχει ξεκινήσει ήδη τις περιοδείες. Αυτά έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ την περασμένη Τρίτη και σίγουρα τίποτε από αυτά δεν είναι αντιπολίτευση και δεν μπορεί να απειλήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Όσο κι αν αποτελεί τον ιστορικό ηγέτη του κόμματος, ο Αλέξης Τσίπρας αποχώρησε από τον ΣΥΡΙΖΑ, εξελέγη άλλος πρόεδρος, έγιναν δύο διασπάσεις, καθαιρέθηκε ο Κασσελάκης και αναμένονται νέες εκλογές. Δεν μπορεί κανένας από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να θέλει πραγματικά να αντιπαρατεθεί στον Κυριάκο Μητσοτάκη, αν δεν είναι αυτόφωτος και αν χρειάζεται τη λάμψη ή το δαχτυλίδι ή την έγκριση ή τη γλυκιά ματιά του Τσίπρα, για να νιώσει ότι μπορεί να βγει μπροστά για αρχηγός. Και στο κάτω κάτω της γραφής ο Αλέξης Τσίπρας έχει ηττηθεί σε πέντε εκλογικές αναμετρήσεις από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, οπότε ενδεχομένως να μην αποτελεί εγγύηση επιτυχίας η στήριξή του σε κάποιον υποψήφιο για την αρχηγία του ΣΥΡΙΖΑ.

Και κάπως έτσι περνούν οι Τρίτες, οι Τετάρτες και οι υπόλοιπες μέρες στην πολιτική ζωή της Ελλάδας…