Μητσοτάκης: Στήριξη πολιτών με δημοσιονομική σταθερότητα

Η επιστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου μετά την ολοκλήρωση των επαφών του στις Ηνωμένες Πολιτείες σηματοδοτεί μια κρίσιμη καμπή για την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, με το βλέμμα στραμμένο στην επόμενη ημέρα και στην αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ζωής που πλήττει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Το κυβερνητικό επιτελείο αναγνωρίζει ότι η διεθνής γεωπολιτική και οικονομική ρευστότητα διαμορφώνει νέα δεδομένα, ενώ η ενεργειακή κρίση ενδέχεται να ασκήσει πρόσθετες πιέσεις, απαιτώντας προσεκτικούς χειρισμούς.

Το βασικό μήνυμα που εκπέμπεται από το κυβερνητικό στρατόπεδο είναι σαφές: η στήριξη των πολιτών θα συνεχιστεί απρόσκοπτα, αλλά υπό μία κρίσιμη προϋπόθεση – τη διατήρηση της δημοσιονομικής ισορροπίας της χώρας. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, αυτή η κατεύθυνση αποτελεί βασική επιλογή του πρωθυπουργού, ο οποίος επιδιώκει να αξιοποιήσει τον υπάρχοντα δημοσιονομικό χώρο χωρίς να προβεί σε ενέργειες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέα προβλήματα, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς αγορές παραμένουν εξαιρετικά ευμετάβλητες.

Το μήνυμα από την Ουάσιγκτον

Η επιστροφή του Κυριάκου Μητσοτάκη από τις ΗΠΑ συνοδεύεται από δύο θεμελιώδεις διαπιστώσεις. Πρώτον, η θέση της Ελλάδας στο διεθνές περιβάλλον αναβαθμίζεται, με τη χώρα να αντιμετωπίζεται ως παράγοντας σταθερότητας στην περιοχή και ως οικονομία που έχει αποκτήσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις. Δεύτερον, η παγκόσμια οικονομική και γεωπολιτική κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με την ενεργειακή αγορά, την κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές, ιδιαίτερα στην αγορά κρατικών ομολόγων, να δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου οι κυβερνήσεις καλούνται να λαμβάνουν αποφάσεις με συνεχή επανεκτίμηση των δεδομένων.

Για αυτόν τον λόγο, στο Μέγαρο Μαξίμου δεν αντιμετωπίζουν τα μέτρα στήριξης ως ένα εφάπαξ σχέδιο με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Η επικρατούσα λογική είναι ότι οι παρεμβάσεις θα εξελίσσονται δυναμικά, ανάλογα με τις συνθήκες και τις δημοσιονομικές δυνατότητες, διατηρώντας διαθέσιμα «πυρομαχικά» για όσο διάστημα διαρκεί η κρίση.

Στις 30 Σεπτεμβρίου ο πρώτος σταθμός

Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι το Υπουργικό Συμβούλιο της Τετάρτης, όπου αναμένεται να σκιαγραφηθεί το στίγμα των επόμενων κυβερνητικών κινήσεων. Οι ανακοινώσεις για τα καύσιμα έχουν προγραμματιστεί για τις 30 Σεπτεμβρίου, ενώ στις 14 Οκτωβρίου αναμένονται οι ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης. Πρόκειται για δύο παρεμβάσεις που έρχονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς η πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας εξακολουθεί να επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι οι παρεμβάσεις θα γίνουν με βάση τις πραγματικές δημοσιονομικές αντοχές και όχι με λογικές πλειοδοσίας. Το επιχείρημα του Μεγάρου Μαξίμου είναι σαφές: η χώρα δεν μπορεί να επιστρέψει σε μια πολιτική παροχών χωρίς κοστολόγηση, καθώς το κόστος τέτοιων επιλογών μπορεί να εμφανιστεί αργότερα και να επιβαρύνει τελικά την ίδια την κοινωνία.

Η μάχη για το κόστος ζωής

Το μεγάλο πολιτικό στοίχημα για την κυβέρνηση είναι πλέον η αντιμετώπιση του κόστους ζωής. Στο κυβερνητικό στρατόπεδο υποστηρίζουν ότι ήδη έχουν υλοποιηθεί ή δρομολογηθεί μέτρα συνολικού ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ, τα οποία παρουσιάζονται ως μόνιμες παρεμβάσεις ενίσχυσης του εισοδήματος. Στην ίδια λογική εντάσσονται οι παρεμβάσεις για μισθωτούς και συνταξιούχους, οι φορολογικές αλλαγές, οι ενισχύσεις για οικογένειες με παιδιά, αλλά και τα μέτρα για τους ενοικιαστές.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται από την κυβέρνηση στους εκπαιδευτικούς, τους γιατρούς και τους νοσηλευτές, στους οποίους προβλέπεται ενίσχυση δύο ενοικίων, καθώς και στην ενίσχυση ενός ενοικίου για τη μεγάλη πλειονότητα των ενοικιαστών. Παράλληλα, η κυβέρνηση προβάλλει τη μόνιμη ενίσχυση των 400 ευρώ για τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Το κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι η στήριξη δεν περιορίζεται σε προσωρινά επιδόματα, αλλά περιλαμβάνει παρεμβάσεις που επηρεάζουν μόνιμα το διαθέσιμο εισόδημα.

«Δεν θα διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία»

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα που θέλει να περάσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η κοινωνική πίεση για περισσότερα μέτρα θα αυξηθεί εφόσον οι τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές. Ταυτόχρονα, όμως, δεν θέλει να δημιουργήσει την εντύπωση ότι υπάρχει ένας απεριόριστος δημοσιονομικός χώρος. Στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι η δημοσιονομική αξιοπιστία αποτελεί προϋπόθεση για να μπορεί η κυβέρνηση να παρεμβαίνει και στο μέλλον.

Η λογική είναι απλή: σε μια διεθνή κρίση δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να απαιτηθούν νέες παρεμβάσεις. Επομένως, δεν μπορεί σήμερα να εξαντληθεί κάθε διαθέσιμο περιθώριο και αύριο να μην υπάρχει δυνατότητα αντίδρασης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το κυβερνητικό σχέδιο περιγράφεται περισσότερο ως σταδιακή προσαρμογή παρά ως ένα μεγάλο, ενιαίο πακέτο.

Η απάντηση στην αντιπολίτευση

Η κυβέρνηση επιχειρεί ταυτόχρονα να μετατρέψει την οικονομική αντιπαράθεση σε πολιτική σύγκρουση για το ποιος μπορεί να στηρίξει την κοινωνία χωρίς να δημιουργήσει νέα δημοσιονομικά βάρη. Το Μέγαρο Μαξίμου κατηγορεί την αντιπολίτευση ότι προτείνει μέτρα χωρίς να παρουσιάζει αντίστοιχη κοστολόγηση και υποστηρίζει ότι μια πολιτική μαζικών παροχών θα μπορούσε να οδηγήσει σε δημοσιονομικές πιέσεις.

Στην κυβέρνηση υπενθυμίζουν ότι η Ελλάδα έχει ήδη διαθέσει σημαντικούς πόρους για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στην ενεργειακή κρίση και υποστηρίζουν ότι η δημοσιονομική διαχείριση είναι αυτή που επιτρέπει σήμερα την πραγματοποίηση νέων παρεμβάσεων. Το επιχείρημα αυτό αναμένεται να αποτελέσει βασικό όπλο της κυβέρνησης το επόμενο διάστημα, καθώς η ακρίβεια θα παραμείνει στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.

Το μέτωπο με τον Τσίπρα

Την ίδια ώρα, η επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στον δημόσιο πολιτικό διάλογο δημιουργεί ένα ακόμη μέτωπο αντιπαράθεσης. Η κυβέρνηση απαντά στις αναφορές του για «μισθούς Βουλγαρίας», «τιμές Γαλλίας» και νέες μνημονιακές περιπέτειες, προβάλλοντας τους δείκτες της Eurostat και τα στοιχεία για την ανάπτυξη, τις επενδύσεις, τις εξαγωγές και την απασχόληση.

Το κυβερνητικό επιτελείο υποστηρίζει ότι η εικόνα της ελληνικής οικονομίας σήμερα δεν μπορεί να συγκριθεί με την κατάσταση της προηγούμενης δεκαετίας και πως η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα προόδου. Παράλληλα, όμως, αναγνωρίζει ότι το διαθέσιμο εισόδημα και το κόστος ζωής παραμένουν ζητήματα που απαιτούν περαιτέρω παρεμβάσεις. Ακριβώς εδώ βρίσκεται και η πολιτική δυσκολία για την κυβέρνηση: να πείσει ότι η οικονομική βελτίωση που επικαλείται αποτυπώνεται στην καθημερινότητα των πολιτών.

Η απάντηση στη Wall Street Journal

Στο μεταξύ, η κυβέρνηση επιχείρησε να κλείσει και το θέμα που προέκυψε μετά το δημοσίευμα της Wall Street Journal. Η κυβερνητική θέση είναι ότι ουδέποτε τέθηκε ζήτημα απειλής της ελληνικής κυβέρνησης και ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή. Παράλληλα, το Μέγαρο Μαξίμου υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και τον ρόλο της Ελλάδας στον ενεργειακό σχεδιασμό της περιοχής.

Από τις εξορύξεις μέχρι τον Κάθετο Διάδρομο, η κυβέρνηση επιδιώκει να παρουσιάσει την Ελλάδα ως ενεργειακό κόμβο και στρατηγικό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σήμερα στον Ασπρόπυργο

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πρωθυπουργός συνεχίζει από αύριο την περιοδεία του στην κοινωνία. Στις 10.30 θα επισκεφθεί το 4ο Γυμνάσιο Ασπροπύργου και στη συνέχεια θα συναντηθεί με τον δήμαρχο της πόλης Γιάννη Ηλία στο Δημαρχείο. Στις 12.00 θα έχει συνάντηση με πολίτες στο κέντρο του Ασπροπύργου, ενώ στις 18.00 θα επισκεφθεί τα γραφεία της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης στην οδό Πανεπιστημίου.

Το πρόγραμμα έχει τη δική του πολιτική σημασία. Ο πρωθυπουργός επιχειρεί να συνδυάσει τη διεθνή παρουσία της χώρας με την εικόνα μιας κυβέρνησης που επιστρέφει στο εσωτερικό μέτωπο και καλείται να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα που πλέον βρίσκεται στην καρδιά της καθημερινότητας: το κόστος ζωής. Και το επόμενο διάστημα αναμένεται να είναι κρίσιμο. Γιατί η κυβέρνηση θα πρέπει να αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να στηρίξει το εισόδημα, να περιορίσει τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης και ταυτόχρονα να διατηρήσει τη δημοσιονομική σταθερότητα που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την οικονομική της στρατηγική.