Η ελληνική κυβέρνηση εστιάζει στην ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής απόκρισης σε μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων, σε μια περίοδο έντονης κυβέρνησης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Οι αναφορές στη Μέση Ανατολή αφήνουν ανοιχτά πολλά ερωτήματα για τη διάρκεια της σύγκρουσης και τις συνέπειές της στην παγκόσμια οικονομία, με το ενεργειακό να βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες, ανέδειξε τρεις άξονες στους οποίους η Αθήνα επιδιώκει περαιτέρω ευρωπαϊκή δράση.
Ο πρώτος αφορά στη θεσμική ενίσχυση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγκεκριμένα του άρθρου 42, παράγραφος 7, της Συνθήκης της ΕΕ. Το άρθρο αυτό υποχρεώνει τα κράτη μέλη να παρέχει βοήθεια σε μια από αυτές δεχθεί ένοπλη επίθεση, με βάση και την Χάρτη του ΟΗΕ.
Το άρθρο έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα μία μόνο φορά από τη Γαλλία το 2015 μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι.
Η Αθήνα επιδιώκει τη διαμόρφωση σαφούς οδικού χάρτη για την πρακτική εφαρμογή του, με ορίζοντα μηνών, ώστε να είναι σαφής τα βήματα ενεργοποίησης του ανάλογα με την κάθε απειλή.
Η Αθήνα και η Λευκωσία αξιολογούν την ευρωπαϊκή παρέμβαση για την Κύπρο ως ουσιαστική εφαρμογή αυτής της ρήτρας στην πράξη. Ο Μητσοτάκης σημείωσε ότι τόσο η Πρόεδρος της Επιτροπής όσο και η Κάλας αναγνώρισε από κοινού με τους εταίρους την ανάγκη επιτάχυνσης των επόμενων βημάτων.
Ο δεύτερος άξονας αφορά στα οικονομικά μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης. Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου υπάρχει διατύπωση που ανοίγει τη δυνατότητα για περισσότερη ευελιξία, τόσο σε εθνικό όσο και σε επίπεδο επιπέδου.
Η ελληνική επεξεργάζεται ήδη πακέτο κυβέρνησης μέτρων για την αντιμετώπιση πιθανών αυξήσεων στις τιμές καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ενεργοποίησή του εξαρτάται από την πορεία των τιμών του πετρελαίου τις επόμενες εβδομάδες.
Ο τρίτος άξονας αφορά στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ευρώπη οφείλει να είναι σε ετοιμότητα για όλα τα ενδεχόμενα και να αποφευχθεί το μήνυμα των εξωτερικών της συνόρων, έχοντας ως αναφορά στα διδάγματα της κρίσης του 2015.
Για το ζήτημα των ελληνικών συστημάτων Patriot στη Σαουδική Αραβία, ο Μητσοτάκης διευκρίνισε ότι η ανάπτυξή τους έγινε το 2021, με απόφαση του ΚΥΣΕΑ, στο πλαίσιο συμφωνίας για την προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών. Χαρακτήρισε την αναχαίτιση που πραγματοποιήθηκε αυστηρά αμυντική ενέργεια, σύμφωνη με τους όρους της συμφωνίας.
Απαντώντας στους τουρκικούς ισχυρισμούς για αποστρατικοποίηση των ελληνικών νησιών και στην επιστολή που η Άγκυρα απέστειλε στο ΝΑΤΟ, ΕΕ και ΗΠΑ για τη μεταφορά Patriot στο Κάρπαθο, ο πρωθυπουργός τους χαρακτήρισε νομικά ανυπόστατους. Πρόσθεσε ότι η Ελλάδα αποφασίζει αυτόνομα για τη διάταξη των αμυντικών της δυνάμεων σε επιχειρησιακό επίπεδο.
