Μόνιμη στροφή της Κίνας από το πετρέλαιο

Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή αναδιάρθρωση, καθώς η Κίνα, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας αργού πετρελαίου στον κόσμο, φαίνεται να οδεύει προς μια μόνιμη μείωση της ζήτησης για συμβατικά καύσιμα. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η γεωπολιτική κρίση με το Ιράν δεν προκάλεσε απλώς μια προσωρινή διαταραχή, αλλά επιτάχυνε μια διαρθρωτική αλλαγή που πιθανότατα θα αποτρέψει την πλήρη επαναφορά των εισαγωγών στα προπολεμικά επίπεδα.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Rystad Energy, η ζήτηση καυσίμων μεταφορών που χάθηκε κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης κυμαίνεται μεταξύ 200.000 και 600.000 βαρελιών ημερησίως, με μεγάλο μέρος αυτής της απώλειας να θεωρείται μη αναστρέψιμο για το τρέχον έτος. Αντίστοιχα, η Energy Aspects υπολογίζει τη μόνιμη απώλεια σε περίπου 300.000 βαρέλια ημερησίως, όπως μεταδίδει το Bloomberg. Η FGE NexantECA προβλέπει ότι οι εισαγωγές αργού της Κίνας θα μειωθούν κατά 3,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το τρέχον τρίμηνο σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, λόγω της συνδυαστικής επίδρασης των διαταραχών στην προσφορά, της διακοπής της αποθεματοποίησης, των περικοπών στη λειτουργία των διυλιστηρίων και της απαγόρευσης εξαγωγών καυσίμων.

Η άνοδος της ηλεκτροκίνησης ως καταλύτης

Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου κατά τα πρώτα στάδια του πολέμου φαίνεται ότι λειτούργησε ως ισχυρός καταλύτης για τον εξηλεκτρισμό του κινεζικού στόλου οχημάτων. Σύμφωνα με το China Automotive Technology and Research Center, τα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα αντιπροσώπευαν σχεδόν το 42% των νέων ταξινομήσεων τον Απρίλιο, έναντι περίπου 38% τον Μάρτιο. Παράλληλα, οι τιμές των νέων και μεταχειρισμένων βενζινοκίνητων αυτοκινήτων υποχώρησαν, καθώς το σοκ των τιμών του πετρελαίου περιόρισε σημαντικά τη ζήτηση.

Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο αναλυτής Lin Ye, η καταναλωτική συμπεριφορά έχει συχνά μόνιμα χαρακτηριστικά. Όσοι στράφηκαν στα ηλεκτρικά οχήματα κατά τη διάρκεια του πολέμου πιθανότατα δεν έχουν λόγο να επιστρέψουν στα συμβατικά καύσιμα, εκτός αν οι τιμές τους μειωθούν σημαντικά. Αυτή η διαπίστωση υπογραμμίζει τη βαθιά αλλαγή στις προτιμήσεις των καταναλωτών, η οποία δύσκολα θα αναστραφεί.

Αποθεματοποίηση και πραγματική κατανάλωση

Ο πόλεμος αποκάλυψε επίσης ότι ένα σημαντικό μέρος της κινεζικής ζήτησης πετρελαίου προερχόταν από αποθεματοποίηση και όχι από πραγματική κατανάλωση. Αν και οι αγορές για δημιουργία αποθεμάτων ενδέχεται να επανέλθουν καθώς αποκαθίσταται η προσφορά από τη Μέση Ανατολή, η ζήτηση που χάθηκε λόγω της μετάβασης στα ηλεκτρικά οχήματα θεωρείται δύσκολο να ανακτηθεί. Τον Φεβρουάριο, οι εισαγωγές αργού της Κίνας ανέρχονταν κατά μέσο όρο σε 12,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, ένα μέγεθος που πλέον φαντάζει δύσκολο να διατηρηθεί.

Οι επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης εκτείνονται πέρα από τα σύνορα της Κίνας. Η χώρα θεωρούνταν επί χρόνια ο αγοραστής έσχατης ανάγκης της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου, συμβάλλοντας στην απορρόφηση μεγάλων διαταραχών της προσφοράς. Καθώς το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής επιστρέφει σταδιακά στις αγορές, ο βαθμός επανόδου των Κινέζων αγοραστών θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση των διεθνών τιμών.

Προοπτικές ανάκαμψης και γεωπολιτικές παράμετροι

Μέρος της ανάκαμψης της ζήτησης θα μπορούσε να προέλθει από νέα αποθεματοποίηση, αύξηση της λειτουργίας των διυλιστηρίων και πιθανή χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές καυσίμων. Η εταιρεία συμβούλων JLC εκτιμά ότι το Πεκίνο θα άρει σταδιακά τους περιορισμούς που επιβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, επιτρέποντας την επάνοδο των εξαγωγών βενζίνης και ντίζελ κοντά στα προπολεμικά επίπεδα.

Ο πρόεδρος της FGE NexantECA, Fereidun Fesharaki, δήλωσε ότι η Κίνα πιθανότατα θα αναπληρώσει τα στρατηγικά της αποθέματα μόνο εάν η τιμή του αργού υποχωρήσει στα 65-70 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας ότι τα στρατηγικά και εμπορικά αποθέματα καλύπτουν σήμερα περίπου 100 ημέρες ζήτησης. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προβλέπει ότι η μέση ζήτηση πετρελαίου της Κίνας θα μειωθεί φέτος κατά 360.000 βαρέλια ημερησίως, καταγράφοντας την πρώτη σημαντική ετήσια πτώση από τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970 και των αρχών της δεκαετίας του 1980.